# Şırnak'ta yaşanan ekolojik tahribatın nedenlerinin ve sonuçlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3328) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/3328 - **Tarih:** 31 Ekim 2025 - **İlk imza:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak) - **İmza sayısı:** 21 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b06da039-371e-472d-933b-019a4ec3f94e - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3328-sirnak-ta-yasanan-ekolojik-tahribatin-nedenlerinin-ve-sonuclarinin-arastirilarak-alinmasi > 10/3328 esas numaralı meclis araştırması önergesi 31 Ekim 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Şırnak'ın Cudi, Gabar, Besta ve Kato dağ silsileleri ile Beytüşşebap ve Uludere kırsalında uzun süredir devam eden orman kesimleri, petrol ve maden çıkarma faaliyetleri, yayla alanlarının daraltılması ve su kaynaklarının kirlenmesi; bölgenin ekolojik bütünlüğünü, biyolojik çeşitliliğini, köy yaşamını ve geleneksel geçim ekonomilerini geri dönüşü olmayan bir biçimde etkilemektedir. 2024 ve 2025 yıllarında basına, yerel tanıklıklara ve saha gözlemlerine dayalı raporlara yansıdığı üzere, orman alanlarında askerî gözetim ve koruculuk sistemi altında gerçekleşen kesim faaliyetleri devam etmektedir. Bununla birlikte, Gabar ve Cudi* de petrol sahalarının genişlemesi sonucu toprak, su kaynakları ve yaşam alanları kirlenmektedir: Bu nedenle, Şırnak'ta süregiden ekolojik tahribatın neden ve sonuçlarıyla incelenmesi, sorumluların tespit edilmesi ve doğa ile toplum yararına olacak önlemlerin belirlenmesi için; Anayasa'nın 98'inci, TBMM Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. GEREKÇE Şırnak coğrafyası; meşe ormanları, dağ meraları, sürekli akışlı su yolları, yaylacılık kültürü ve hayvancılık ekonomisi üzerine kurulu tarihsel bir ekosistem bütünlüğü taşır. Bu bütünlük, yalnız doğanın değil; toplumsal hafızanın, üretim ve paylaşım biçimlerinin de taşıyıcısıdır: Ancak yıllardır, bu kadim ekosistem güvenlikçi yaklaşım ve enerji-maden öncelikli politikalar çerçevesinde sistematik biçimde tahrip edilmektedir. Son bir yılda Besta, Gabar ve Beytüşşebap hattında binlerce meşe ağacının kesildiği basına ve sahadan gelen video kayıtlarına yansımıştır. Ağaçlar traktör ve kamyonlarla taşınmakta, kamyonların üzeri tepkiyi engellemek için branda ile kapatılmaktadır. Resmî makamların "ağaç kesimi durdurulmuştur" açıklamaları ile sahadaki uygulamalar ile örtüşmemektedir. Bu durum hem ekolojik hem de idari şeffaflık krizi yaratmaktadır. Yine Gabar havzasında yürütülen petrol çıkarma faaliyetleri, bölgede doğrudan içme suyu güvenliğini tehlikeye atmaktadır. Çemeko (Kızılsu) Köyü'nde, Gabar petrol sahalarının genişlemesiyle birlikte içme suyu hattına petrol karışmış. kadınlar ve köylüler yol kapatma eylemi yapmak zorunda kalmıştır. Bu olay, enerji yatırım ve politikaların halk sağlığının önüne konulduğunu, önceliklendirildiğini göstermektedir. Ayrıca, sahadaki üretim ve sevkiyat faaliyetlerinin, Şırnak merkezden Siirt istikametine doğru kademeli biçimde kaydırıldığı; çalışmaların ise yine sivil bir idari denetimden ziyade askerî gözetim ve korucular eliyle yürütüldüğü tespit edilmiştir. Bu durum hem yerel yönetimlerin yetkisizleştirilmesi hem de bölge halkının karar süreçlerinden dışlanması anlamına gelmektedir. Yerel halkın mülkiyet, geçim ve yaşam alanları üzerindeki tasarruf hakkı, fiilen ortadan kaldırılmaktadır. Tüm bu uygulamalar, hayvancılığı zayıflatmakta, yayla düzenini parçalamakta, köy nüfusunu göçe zorlamakta, kırsal toplumsal yapıyı çözmektedir. Cudi'de orman örtüsü yok edilirken; Gabar'ın jeolojik ve ekolojik dokusu parçalanmakta, Derecik ve Besta'da mera yolları kapatılmakta, su yolları işletmelere yönlendirilmektedir. Coğrafyanın tamamı, aynı sonuca doğru yönlendirilmektedir. Kamusal ortak yaşam alanları, rant ve imtiyaz döngüsüne devredilmektedir. Kısaca ormansızlaştırma-insansızlaştırma-rant üçlüsü Şırnak kırsalında yapısal bir politika olarak işlemeye devam etmektedir. Bu durum, uluslararası literatürde açık biçimde ekokırım olarak tanımlanmaktadır. Doğayı korumak, yalnızca çevresel değil; insani, toplumsal ve demokratik bir sorumluluktur. Şırnak'ta yaşanan tahribat, "normal bir çevre sorunu" değil; yapısal, politik ve süreklilik arz eden bir yıkım sürecidir. TBMM'nin, Şırnak'ın dağ ve orman ekosistemini, köy yaşamını ve geçim kaynaklarını doğrudan etkileyen bu süreci incelemesi; kamu yararı, demokratik denetim ve çevresel adalet ilkelerinin gereğidir. Bu doğrultuda, Cudi, Gabar ve Besta bölgelerinde yürütülen orman kesimi, maden ve petrol faaliyetlerinin çevresel, ekonomik ve toplumsal etkilerinin bütüncül biçimde araştırılması; idari karar alma mekanizmalarının şeffaflığının değerlendirilmesi ve yerel halkın yaşam alanlarını koruyacak kalıcı tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılması zaruridir. --- **Kaynak gösterme:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Şırnak'ta yaşanan ekolojik tahribatın nedenlerinin ve sonuçlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3328, 31 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3328-sirnak-ta-yasanan-ekolojik-tahribatin-nedenlerinin-ve-sonuclarinin-arastirilarak-alinmasi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b06da039-371e-472d-933b-019a4ec3f94e Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.