# Emekli vatandaşların karşılaştığı sorunların tüm yönleriyle araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3372)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3372
- **Tarih:** 7 Kasım 2025
- **İlk imza:** Mühip Kanko (CHP, Kocaeli)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b15b6b8b-7c68-4a48-9722-019a90e88d0a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3372-emekli-vatandaslarin-karsilastigi-sorunlarin-tum-yonleriyle-arastirilarak-alinmasi-gereken

> 10/3372 esas numaralı meclis araştırması önergesi 7 Kasım 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Mühip Kanko (CHP); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye'nin emeklileri, yıllarca alın teri ve emeğiyle ülkenin kalkınmasına katkı sağlamış, vergilerini ödeyerek

devletin yükünü — paylaşmış — onurlu yurttaşlarımızdır. Ne var ki, son yıllarda hükümetin izlediği yanlış ekonomik politikalar ve kaynak yönetimindeki beceriksizlik, emeklinin ekonomik güvenliğini doğrudan tehdit etmektedir. 2016 yılında emekli maaşı, asgari ücretin %66 üzerinde iken, 2025 itibarıyla %24 altına düşmüştür. 2016'da 1.663 TL maaş alan emekli, o dönemde 1.000 TL asgari ücretli ile göreli bir refah seviyesine sahipken; bugün 16.800 TL maaşla temel ihtiyaçlarını karşılamaya çalışmaktadır. Bu tablo, sistemli bir yoksullaştırma operasyonunu gözler önüne sermektedir. Emeklilerin yaşam standartları, hükümetin kaynakları kötü yönetmesi, borç batağına sürüklenmiş ülke ekonomisi, israf ve saltanat politikaları nedeniyle giderek erimektedir. 23 yıldır iktidarda olan AKP hükümetleri, ekonomik krizleri ve enflasyonu gerekçe göstererek emekli maaşlarını her geçen dönem daha da düşürmüş; emekliliği adeta açlığa mahkûm etmiştir. 30-35 yıl boyunca onuruyla çalışan, vergi ve primlerini düzenli ödeyen yurttaşların, emeklilik döneminde sefalet içinde yaşamak zorunda bırakılması, hiçbir vicdan ve adalet ölçüsüyle bağdaşmamaktadır.

TÜRK-İŞ verilerine göre, 2025 yılı Eylül ayı itibarıyla açlık sınırı 28 bin TL, yoksulluk sınırı ise 91 bin TL seviyesindedir. Milyonlarca emekli, bu tabloya göre sabah kahvaltısını, akşam yemeğini hesaplayarak yaşamaya çalışmakta; sağlık, kira ve temel ihtiyaçlarını karşılamakta büyük güçlük çekmektedir. Bu durum, yalnızca ekonomik bir sorun değil, aynı zamanda sosyal adalet ve devlet sorumluluğu eksikliğinin açık göstergesidir.

Hükümetin uyguladığı bu politikalar, sadece emeklileri değil, ülkenin ekonomik ve sosyal geleceğini de tehlikeye atmaktadır. Kaynakların yanlış yönetimi, borçların artması ve israf politikaları nedeniyle devletin mali dengesi bozulmuş, halkın refahı gerilemiştir. Böyle bir ortamda, emeklinin maaşından kesinti yapılması veya maaşın reel olarak düşürülmesi adil değildir. Emeklilik, yıllarca verilen emeğin karşılığı ve vatandaşın hakkıdır; iktidarım keyfi uygulamalarıyla bu hakkın gasp edilmesi kabul edilemez.

Yukarıda belirtilen nedenlerle; '

• 2016-2025 yılları arasında emekli maaşlarının asgari ücrete göre kaybının sebeplerinin,

• Emeklilerin açlık ve yoksulluk sınırına sürüklenmesinin ardındaki politikaların,

• Hükümetin kaynak yönetimi, borç ve israf politikalarının emeklinin yaşamına etkilerinin,

• Sosyal devlet ilkesi gereğince emeklilere insanca yaşam hakkı sağlanması için alınması gereken tedbirlerin detaylı olarak araştırılması amacıyla, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ve talep ederim.

---

**Kaynak gösterme:** Mühip Kanko (CHP, Kocaeli). “Emekli vatandaşların karşılaştığı sorunların tüm yönleriyle araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3372, 7 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3372-emekli-vatandaslarin-karsilastigi-sorunlarin-tum-yonleriyle-arastirilarak-alinmasi-gereken (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b15b6b8b-7c68-4a48-9722-019a90e88d0a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.