# Çocukların yaşam kalitelerinin ve refah düzeylerinin artırılması, suça sürüklenmelerinin nedenlerinin araştırılması ve rehabilitasyon süreçlerinin bütüncül bir şekilde değerlendirilerek çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3379) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/3379 - **Tarih:** 19 Kasım 2025 - **İlk imza:** Abdullah Güler (AK Parti, Sivas) - **İmza sayısı:** 54 - **Son durum (TBMM):** Meclis Araştırması Açılması Kabul Edildi - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/fd443aeb-9a4d-4c1f-9d79-019a9bc27a2b - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3379-cocuklarin-yasam-kalitelerinin-ve-refah-duzeylerinin-artirilmasi-suca-suruklenmelerinin-n > 10/3379 esas numaralı meclis araştırması önergesi 19 Kasım 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Abdullah Güler (AK Parti); 54 imza. Son durum (TBMM): Meclis Araştırması Açılması Kabul Edildi. ## Önerge metni Çocukların yaşam kalitelerinin ve refah düzeylerinin artırılması, aile ve eğitim kurumları arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesi, çocukların toplumsal yaşama etkin biçimde katılmasının sağlanması, mevcut bakım modellerinin güçlendirilmesi ve çeşitlendirilmesi, koruma altındaki çocukların güvenliklerinin en üst düzeyde sağlanması, toplumsal risk altındaki çocuklara yönelik koruyucu-önleyici sosyal politika önerilerinin oluşturulması, aile ve toplum ilişkilerini etkileyen faktörlerin incelenmesi, çocukların suça sürüklenme nedenleri ile rehabilitasyon süreçlerinin bütüncül bir bakış açısıyla ele alınarak mevcut durumun tüm yönleriyle belirlenmesi, sorun alanlarının tespit edilerek kalıcı, sürdürülebilir ve kapsayıcı çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Anayasanın 98 inci ve İçtüzüğün 104 üncü ve 105 inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. GEREKÇE Çocuklar, bir ülkenin geleceğini şekillendiren en önemli varlıklardır. Onların sağlıklı, mutlu, güvenli ve nitelikli bir ortamda büyümeleri; hem bireysel gelişimleri hem de toplumun ilerlemesi açısından hayati öneme sahiptir. Günümüz dünyasında hızlı toplumsal değişimler, dijitalleşme, iletişim biçimlerindeki dönüşüm ve ekonomik koşullar, çocukların yaşamını etkilemektedir. Bu süreçte çocukların güçlü yönlerini desteklemek, karşılaşabilecekleri riskleri azaltmak ve onları yaşamın her alanında daha donanımlı bireyler haline getirmek, devletin ve toplumun ortak sorumluluğudur. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 41 inci maddesinde, ailenin Türk toplumunun temeli olduğu, devletin ailenin huzur ve refahı ile özellikle çocukların korunması ve gelişmesi için gerekli tedbirleri alacağı hükmü yer almaktadır. 42 nci maddede ise kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağı açıkça ifade edilmekte; 58 inci maddede devletin gençleri "alkol düşkünlüğü, uyuşturucu, suç, kumar ve benzeri kötü alışkanlıklardan korumak" ile yükümlü olduğu vurgulanmaktadır. Bu anayasal ilkeler, çocukların fiziksel, zihinsel, duygusal ve sosyal yönden sağlıklı bireyler olarak yetişmelerinin hem bir hak hem de devletin temel görevlerinden biri olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, çocukların ev temelli ve kurumsal erken çocukluk bakım hizmetlerinde, eğitim, sağlık, kültür ve sosyal yaşam alanlarında tam ve eşit biçimde desteklenmesi; onların güvenli, üretken ve mutlu bireyler olarak geleceğe hazırlanması, toplumsal refah ve kalkınmanın da en güçlü teminatıdır. Aile çocuğun karakterinin gelişiminde ilk tecrübelerini edindiği yerdir. Ailenin yol gösterici rolü göz önüne alındığında; parçalanmış aile yapısı, ebeveyn ilgisizliği, aile içi şiddet, ekonomik yetersizlikler, ebeveynlerin madde bağımlılığı veya eğitimsizlik gibi olumsuzluklar çocukların yetiştirilmesinde olumsuz etkilere neden olmaktadır. Bu tür aile ortamlarında yetişen çocuklar, sevgi, güven ve yönlendirme eksikliği yaşamakta; bu durum onları olumsuz davranışlar sergilemesine yol açmaktadır. Bu nedenle ailelere yönelik ebeveynlik becerilerini geliştiren eğitim programlarının, psikososyal destek hizmetlerinin ve aile danışmanlık merkezlerinin etkinliğinin sağlanması son derece önem arz etmektedir. Çocukların eğitim yoluyla kazandıkları bilgi, beceri ve değerler, onların toplumsal hayata uyumunu güçlendirirken, aynı zamanda sosyal sorumluluk bilinci, dayanışma ve üretkenlik duygusunu da geliştirmektedir. Bu nedenle eğitim sisteminin yalnızca akademik başarıya değil; aynı zamanda çocukların duygusal, sosyal ve kültürel gelişimine de katkı sunacak biçimde desteklenmesi büyük önem taşımaktadır. Ebeveynlerin, öğretmenlerin, kamu kurum ve kuruluşlarının ve eğitim kurumlarının birlikte hareket ettiği güçlü bir iş birliği modeli; çocukların eğitim sürecine daha aktif katılımını sağlar, özgüvenlerini artırır ve sosyal ilişkilerini olumlu yönde etkiler. Bu doğrultuda, ailelerin bilinçlendirilmesi, okul-aile iletişim kanallarının güçlendirilmesi ve rehberlik hizmetlerinin yaygınlaştırılması; çocukların eğitim hayatında karşılaşabilecekleri zorlukların erken fark edilmesini ve çözülmesini mümkün kılacaktır. Ayrıca, çocukların serbest zamanlarını sosyal, kültürel ve sportif etkinliklerle değerlendirebilecekleri alanların artırılması, onların kendilerini ifade edebilecekleri, kendileri hakkında verilen kararlara aktif katılım sağlayabilecekleri, güvenli ve destekleyici ortamların oluşturulması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu tür faaliyetler, çocukların hem bedensel hem ruhsal gelişimini destekleyerek suça sürüklenme riskini de en aza indirmektedir. Aynı şekilde, çocukların dijital platformlarda maruz kalabilecekleri risklere karşı korunması da büyük önem taşımakta olup bu bağlamda oyun sağlayıcılara ve sosyal medya platformlarına çocukların korunmasına yönelik daha etkin yükümlülükler getirilmesi gerekmektedir. Mevzuatımıza yapılan düzenlemeler ile çocukların adalet sistemi içindeki haklarını korumaya, yargı süreçlerinde örselenmelerini önlemeye yönelik önemli adımlar atılmıştır. Bu kapsamda, 2005 yılında yürürlüğe giren Çocuk Koruma Kanunu ile çocuk adalet sistemi yeniden yapılandırılmış, çocukların üstün yararını esas alan koruyucu ve destekleyici tedbirlerin uygulanması sağlanmıştır. Ayrıca cinsel istismar ve şiddet suçlarına yönelik cezalar ağırlaştırılırken, çocukların çocuk mahkemelerinde yargılanmaları ve alternatif yaptırımların uygulanması sağlanmış, mağdur çocukların korunması için çocuk izlem merkezleri (ÇİM) ve adli görüşme odaları (AGO) gibi yapılar oluşturulmuştur. Yine, çocukların teslimi ve kişisel ilişki işlemleri icra sisteminden çıkarılarak psikolog ve sosyal hizmet uzmanları aracılığıyla yürütülmeye başlanmıştır. Denetimli serbestlik, infaz ve adli kontrol süreçlerinde çocuklar lehine özel hükümler getirilmiş, çocuk hükümlülerin eğitimi, aile bağları ve topluma yeniden kazandırılmaları desteklenmiştir. Ayrıca, risk altındaki çocukları erken dönemde tespit etme ve rehabilitasyon süreçlerini etkinleştirme amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Gençlik ve Spor Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurum ve kuruluşların bünyesinde birçok programın yürütülmesi sağlanmıştır. Genel olarak, yapılan tüm bu düzenlemeler ve yürütülen programlar ile çocukların üstün yararı esas alınarak, adalet, koruma ve rehabilitasyon dengesinin güçlendirilmesi amaçlanmıştır. Çocukların adalet sistemi ve koruma mekanizmaları başta olmak üzere; eğitim, sosyal yaşam, sağlık, kültür ve spor alanlarındaki mevcut durumlarının bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilmesi, iyi uygulama örneklerinin yaygınlaştırılması, gerekli kaynakların çeşitlendirilmesi ve artırılması, etkin bir kurumsal iş bölümü ve koordinasyonla çocuk odaklı kamu politikalarının güçlendirilmesi ve böylece çocukların daha iyi bir geleceğe sahip olmaları, kendilerini güvende ve değerli hissetmeleri, potansiyellerini en üst düzeyde geliştirebilmeleri ve topluma faydalı bir birey olmaları için yapılacak kapsamlı bir Meclis araştırması, ülkemizin geleceği açısından büyük önem taşımaktadır. Çocukların yaşam kalitelerinin ve refah düzeylerinin artırılması, aile ve eğitim kurumları arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesi, çocukların toplumsal yaşama etkin biçimde katılmasının sağlanması, mevcut bakım modellerinin güçlendirilmesi ve çeşitlendirilmesi, koruma altındaki çocukların güvenliklerinin en üst düzeyde sağlanması, toplumsal risk altındaki çocuklara yönelik koruyucu-önleyici sosyal politika önerilerinin oluşturulması, aile ve toplum ilişkilerini etkileyen faktörlerin incelenmesi, çocukların suça sürüklenme nedenleri ile rehabilitasyon süreçlerinin bütüncül bir bakış açısıyla ele alınarak mevcut durumun tüm yönleriyle belirlenmesi, sorun alanlarının tespit edilerek kalıcı, sürdürülebilir ve kapsayıcı çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Anayasanın 98 inci ve İçtüzüğün 104 üncü ve 105 inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. Çocukların Yaşam Kalitelerinin ve Refah Düzeylerinin Arttırılması, Sorun Alanlarının Tespit Edilerek Kalıcı, Sürdürülebilir ve Kapsayıcı Çözüm Önerilerinin Geliştirilmesi Amacıyla teklif edilen Meclis Araştırma teklifine imza atmak istiyorum. Gereğinin yapılmasını arz ederim. 19.11.2025 İslam İş Birliği Teşkilatı Parlamento Birliği (İSİPAB) Komisyonu Başkanı TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 19.11.2025 tarihli 102 Sayılı AK Parti Grubunun vermiş olduğu Meclis Araştırma Önergesine imzamı koyuyorum. Gereğini arz eder, saygılarımı sunarım. 19.11.2025 Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu Sözcüsü TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Çocukların Yaşam Kalitelerinin ve Refah düzeylerinin arttırılması amacıyla Adalet ve Kalkınma Partisi Grup Başkanlığının 102 numaralı Meclis Araştırması Önergesine imzamı koyuyorum. Gereğini arz ederim. 19/11/2025 --- **Kaynak gösterme:** Abdullah Güler (AK Parti, Sivas). “Çocukların yaşam kalitelerinin ve refah düzeylerinin artırılması, suça sürüklenmelerinin nedenlerinin araştırılması ve rehabilitasyon süreçlerinin bütüncül bir şekilde değerlendirilerek çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3379, 19 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3379-cocuklarin-yasam-kalitelerinin-ve-refah-duzeylerinin-artirilmasi-suca-suruklenmelerinin-n (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/fd443aeb-9a4d-4c1f-9d79-019a9bc27a2b Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.