# Motokuryelerin karşılaştıkları sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3390)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3390
- **Tarih:** 11 Kasım 2025
- **İlk imza:** Gamze Taşcıer (CHP, Ankara)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/409e0f2c-7ac8-4640-9ad6-019a91b9631d
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3390-motokuryelerin-karsilastiklari-sorunlarin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-belirl

> 10/3390 esas numaralı meclis araştırması önergesi 11 Kasım 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Gamze Taşcıer (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye'de son yıllarda hızla gelişen e-ticaret, çevrim içi sipariş ve platform ekonomisi, motokuryeliği hem kent yaşamının vazgeçilmez bir parçası hem de milyonlarca yurttaşın geçim kapısı haline getirmiştir. Ancak bu büyüme, güvenceli ve sağlıklı bir çalışma düzeni yaratmak yerine, yüksek hız baskısı altında, riskli ve korunmasız koşullarda çalışan yeni bir emekçi kuşağının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Yaşanan kazalar ve meydana gelen ölümler gün geçtikçe artmaktadır. Bu kapsamda motokurye olarak çalışan emekçilerin karşılaştıkları sorunların belirlenerek, ortadan kaldıracak çözüm yollarının tespit edilmesi amacıyla Anayasanın 98'inci, Meclis Iç Tüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılması arz ve talep ederiz.

Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Başkanvekili 1 Çanakkale dv. 1 91T :

GEREKÇE

Kurye Hakları Derneği verilerine göre, yalnızca 2022 yılında en az 58, 2023 yılında 68, 2024 yılında ise 63 motokurye iş başında yaşamını yitirmiştir. Bu veriler, münferit kazalardan çok, yapısal bir işçi sağlığı ve iş güvenliği krizini gözler önüne sermektedir.

Motokuryeler, teslimat sürelerinin algoritmalar tarafından belirlendiği, gecikme halinde gelir kaybı veya işsizlik riskiyle karşı karşıya kaldıkları bir sistemin içinde çalışmaktadır. Paket başı ücretlendirme, performans ve hız odaklı prim sistemleri, "esnek mesai" adı altında fiilen sınırsız çalışma sürelerini beraberinde getirmekte; bu durum, motokuryeleri sürekli hızlanmaya zorlayan bir mekanizmaya dönüştürmektedir. Dört mevsim boyunca, zorlu hava koşullarında dahi kesintisiz çalışmak zorunda kalan motokuryeler, fiilen sürekli risk altındadır.

Sektördeki istihdam biçimleri de ciddi bir sorun alanı oluşturmaktadır. Motokuryelerin önemli bir kısmı, "kendi hesabına çalışan esnaf" statüsü altında gösterilmekte; bu uygulama, işverenin sorumluluklarının büyük ölçüde emekçinin sırtına yüklenmesine yol açmaktadır. Araç, yakıt, bakım, koruyucu ekipman, sigorta ve benzeri maliyetler tamamen motokuryeye aitken; işin planlaması, teslimat algoritmaları ve çalışma temposu şirketler tarafından belirlenmektedir. Bu çelişkili yapı, hem ekonomik hem de hukuki açıdan motokuryeleri korumasız bırakmaktadır.

İşçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin yetersizliği, bu alanın en belirgin zafiyetidir. Pek çok motokurye, koruyucu donanıma ve mesleki eğitime erişemeden çalışmakta; düzenli denetimden yoksun bırakılmaktadır. Resmî istatistiklerde motokuryelerin aynı bir kategori olarak dahi izlenmemesi, görünmezliği artırmakta ve önlem alınmasını güçleştirmektedir. Bu gerçeklik, "çok tehlikeli iş kolu" sınıfına dahil edilmesinin zorunluluğunu açıkça motokuryeliğin göstermektedir.

Motokuryeler, yalnızca iş güvenliği değil, aynı zamanda toplumsal önyargılarla da mücadele etmektedir. Trafikte risk alan kişiler olarak etiketlenmekte; oysa hız ve risk, bireysel tercihten çok, algoritmaların belirlediği teslimat süresinin zorunlu sonucudur. Gecikme durumunda gelir kaybı ya da işten çıkarılma korkusu, motokuryeleri sürekli baskı altında tutmaktadır. Böyle bir sistemde, motokuryeler hem kendi yaşamlarını hem de diğer sürücülerin güvenliğini korumaya çalışırken, aynı zamanda geçim mücadelesi vermektedir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesiyle tanımlanan "sosyal hukuk devleti" ilkesi, herkes için güvenli, sağlıklı ve insanca çalışma koşullarını sağlamayı gerektirir. Çalışma yaşamının hızla dijitalleştiği bu dönemde motokuryelik, yasal düzenlemelerin dışında bırakılmamalı; sendikal haklar, sosyal güvenlik, işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında kapsamlı bir yasal çerçeveyle korunmalıdır. Bu nedenlerle; motokuryelerin çalışma koşullarının, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin, sosyal güvenlik kapsamının, esnaf-kurye statüsünün ve platform ekonomisinin iş ilişkileri üzerindeki etkilerinin tüm yönleriyle araştırılarak gerekli yasal düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılması gereklidir.

GRUP BASKANL

---

**Kaynak gösterme:** Gamze Taşcıer (CHP, Ankara). “Motokuryelerin karşılaştıkları sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3390, 11 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3390-motokuryelerin-karsilastiklari-sorunlarin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-belirl (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/409e0f2c-7ac8-4640-9ad6-019a91b9631d

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.