# İşçilerin yaşadığı ekonomik, sosyal ve özlük haklarına ilişkin sorunların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3396) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/3396 - **Tarih:** 12 Kasım 2025 - **İlk imza:** Özgür Ceylan (CHP, Çanakkale) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/19475f63-d3ac-4c3e-a6ab-019aa5166d92 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3396-iscilerin-yasadigi-ekonomik-sosyal-ve-ozluk-haklarina-iliskin-sorunlarin-tespit-edilerek > 10/3396 esas numaralı meclis araştırması önergesi 12 Kasım 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Özgür Ceylan (CHP); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni 10 Aralık 1948 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda kabul edilerek Türkiye tarafından da onaylanan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, 27 Mayıs 1949 tarihli ve 7217 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Bildirge'nin 22. maddesinde herkesin sosyal güvenliğe sahip olma hakkı; 23. maddesinde çalışma hakkı, adil ve elverişli çalışma şartları, işsizlikten korunma, eşit işe eşit ücret ve insan onuruna yaraşır bir yaşam sağlayacak düzeyde ücret hakkı; 24. maddesinde ise dinlenme, makul çalışma süresi ve ücretli tatil hakları güvence altına alınmıştır. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 16 Aralık 1966 tarihli kararıyla kabul edilen Uluslararası Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi de bu hakları ayrıntılı biçimde düzenlemiştir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın ikinci kısmının üçüncü bölümünde yer alan sosyal ve ekonomik haklar da aynı ilkelere paralel düzenlenmiştir. Anayasa'nın 45. maddesinde tarım ve hayvancılıkla uğraşanların korunması, 48. maddesinde çalışma ve sözleşme hürriyeti, 49. maddesinde çalışma hakkı, 50. maddesinde çalışma şartları ve dinlenme hakkı, 55. maddesinde ücrette adalet ilkesi, 60. maddesinde ise sosyal güvenlik hakkı güvence altına alınmıştır. Buna rağmen kamu kurum ve kuruluşlarında aynı veya benzer görevleri ifa eden çalışanlar arasında farklı istihdam modelleri nedeniyle ciddi hak ve ücret eşitsizlikleri bulunmaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca kamuda memur, sözleşmeli personel ve işçi olmak üzere üç temel istihdam biçimi düzenlenmiştir. İşçiler de sürekli ve geçici olmak üzere iki alt statüde çalıştırılmaktadır. Ancak aynı nitelikte görev yapan çalışanlar arasında ücret, sosyal hak ve özlük hakları bakımından belirgin farklılıklar mevcuttur. Bu durum, eşitlik, liyakat ve adil ücret ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir. Özellikle Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde benzer nitelikte görev yapan çalışanlar arasında ücret farklılıkları bulunmakta; bazı çalışanların ek ödemeleri emekliliğe yansıtılmamakta, milletvekili danışmanları ise kıdem tazminatı, işsizlik ödeneği ve iş 1. B. M. M. 1 güvencesinden yoksun biçimde istihdam edilmektedir. Güncel verilere göre dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 27.970 TL, yoksulluk sınırı 91.109 TL, bekar bir çalışanın yaşama maliyeti 36.305 TL seviyesindedir. Mutfak enflasyonu aylık %3,17, yıllık %41,05 oranındadır. Yoksulluk sınırının dört asgari ücreti aştığı mevcut koşullarda, çalışanların yaşam standartları düşmekte, gelir adaletsizliği giderek derinleşmektedir. Bu nedenlerle, ülkemizdeki kamu ve özel sektörde çalışan milyonlarca emekçinin yaşadığı ekonomik, sosyal ve özlük haklarına ilişkin sorunların tespit edilmesi, çalışma hayatında adaletin, eşitliğin ve insan onuruna yaraşır yaşam koşullarının sağlanabilmesi için gerekli önlemlerin belirlenmesi amacıyla, Anayasa'nın 98' inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ederim. Tamir uc. --- **Kaynak gösterme:** Özgür Ceylan (CHP, Çanakkale). “İşçilerin yaşadığı ekonomik, sosyal ve özlük haklarına ilişkin sorunların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3396, 12 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3396-iscilerin-yasadigi-ekonomik-sosyal-ve-ozluk-haklarina-iliskin-sorunlarin-tespit-edilerek (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/19475f63-d3ac-4c3e-a6ab-019aa5166d92 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.