# Çiftçilerin gübre fiyatları nedeniyle karşılaştıkları sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3409)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3409
- **Tarih:** 14 Kasım 2025
- **İlk imza:** Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti, Mersin)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/f7bb39e7-9878-4845-bff5-019aa5808b8b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3409-ciftcilerin-gubre-fiyatlari-nedeniyle-karsilastiklari-sorunlarin-arastirilarak-bu-sorunlar

> 10/3409 esas numaralı meclis araştırması önergesi 14 Kasım 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Yüksek gübre fiyatları karşısında tarlasına gübre atmakta zorlanan çiftçilerimizin yaşadıkları sorunlarının araştırılarak, alınması gereken önlemlerin önceden belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddesi uyarınca Meclis araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Gübre mazottan sonra tarımsal üretimin en önemli ve en yüksek girdilerinden birisini oluşturmaktadır. Artan gübre fiyatları karşısında çiftçiler tarlasına gübre atamaz hale gelmiştir. Çiftçilerin tam gübre kullanacakları dönemde artan fiyatlar, büyük bir mağduriyete yol açmaktadır.

Yüksek fiyatlar nedeniyle tarlasına yeterince veya hiç gübre atamayan çiftçilerin ürün kayıpları yarı yarıya düşmektedir. Bu iktidar döneminde, yüksek girdiler çiftçilerimizin en büyük rakiplerinden birisi haline gelmiştir. Gübre fiyatlarında son bir yıl içinde meydana gelen yüzde 50'nin üzerindeki fiyat artışları çiftçilerimizi kara kara düşündürmeye başlamıştır. Hakkını alamayan işçilerin Gübretaş grevi de fiyatları etkilemiştir.

2024 Eylül ayında tonu 14 bin 630 lira olan üre gübresinin fiyatı Eylül 2025'de 25 bin 655 liraya çıkarken, Eylül 2024'de tonu 23 bin 520 lira olan DAP gübrenin fiyatı Eylül 2025'de 35 bin 580 liraya yükselmiştir. Kompoze gübrenin fiyatı da yine aynı dönemde, 15 bin 190 liradan 22 bin 570 liraya yükselmiştir. Amonyum sülfat ve amonyum nitrat gübrelerin fiyatları da yüzde 30 ila yüzde 40 oranında artmıştır. Son zamlardan sonra bir yıl içinde Amonyum Sülfatın fiyatı 9 bin 420 liradan 12 bin 390 liraya, Amonyum Nitratın fiyatı da 9 bin 750 liradan 13 bin 620 liraya yükselmiştir.

Yüksel gübre fiyatları karşısında Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından çiftçilerimize yapılan gübre destekleri de iyice erimiştir. Gübre destekleri hiçbir işe yaramıyor. Bir çuval gübrenin bin liraya dayandığı yüksek fiyatlar karşısında bakanlık tarafından çiftçilerimize, dekar başına arpa, buğday, çavdar ve yulaf için 317 lira temel destek ödemesi yapılmaktadır. Mazot ve gübre desteği adı altında yapılan ödemeler bundan böyle temel destek ödemesi altında yapılmaktadır.

• Destek ödemelerinin her ne kadar adı değişmiş olsa da çiftçilerimize ödenecek olan destek ödemeleri 2025 yılında da çok düşük kalmıştır.

Dönüm başına 10-15 bin liraya çıkan çiftçilerimizin gübre maliyeti karşısında bakanlık tarafından çiftçilerimize ödenen 317 liralık temel destek ödemesi, iktidarın ülkemizde tarımsal üretime ve çiftçilerimize hangi gözle baktıklarını açık bir şekilde ortaya koymaktadır.

Sadece gübre fiyatlarındaki artış değil, akaryakıt başta olmak üzere ilaç, sulama, enerji, işçilik gibi diğer girdilerde sık sık meydana gelen artışlar da çiftçilerimizi etkilemektedir. Yüksek girdiler karşısında bugün çiftçilerimiz kazanç sağlayamaz, piyasaya ve bankalara olan borçlarını ödeyemez hale gelmiştir. Çiftçilerimizin borcu boyunu aşmıştır.

Bu nedenle, Yüksek gübre fiyatları karşısında tarlasına gübre atmakta zorlanan çiftçilerimizin yaşadıkları sorunların araştırılarak, alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddesi uyarınca bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması yerinde olacaktır.

• Turan Yaldır Aksaray ma AbmukEşref fakıbaba Ankara Lütfullah kayaler Yozgat Mon Anon Şek- Çınar Hatay Yüksel Arslan Ankara Ayyace Türkeş Laç Adana Hesan Totes Bursa ferid Sunat Manisa Sunat M. Mustafe Gürkan Gaziantep Erha USTA Jensur Meti,, ERGUN Mue la Fiduon 212 Çanakkale Mahmat Akalen Edirne Yasın öztürka Denizli

---

**Kaynak gösterme:** Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti, Mersin). “Çiftçilerin gübre fiyatları nedeniyle karşılaştıkları sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3409, 14 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3409-ciftcilerin-gubre-fiyatlari-nedeniyle-karsilastiklari-sorunlarin-arastirilarak-bu-sorunlar (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/f7bb39e7-9878-4845-bff5-019aa5808b8b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
