# Pestisit denetim süreçlerinin tüm yönleriyle incelenerek gıda güvenliğinin sağlanması için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3424)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3424
- **Tarih:** 21 Kasım 2025
- **İlk imza:** Gülcan Kış (CHP, Mersin)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/52fe1761-3315-4433-9592-019abb407dc9
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3424-pestisit-denetim-sureclerinin-tum-yonleriyle-incelenerek-gida-guvenliginin-saglanmasi-icin

> 10/3424 esas numaralı meclis araştırması önergesi 21 Kasım 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Gülcan Kış (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 104 ve 105. maddeleri uyarınca; gıda güvenliğinin sağlanması, pestisit denetim süreçlerindeki aksaklıkların tespiti, yıllarca kamuoyundan gizlenen analiz verilerinin neden açıklanmadığının araştırılması, çocuklar başta olmak üzere halk sağlığı üzerindeki etkilerin ortaya çıkarılması, ilgili kamu kurumlarının sorumluluklarının belirlenmesi ve kamuoyunun aydınlatılması amacıyla bir Meclis Araştırması açılmasını arz ederim. 19.11.2025

GEREKÇE:

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2022-2024 yıllarında gerçekleştirdiği toplam 246 bin 946 pestisit denetimine ilişkin analiz sonuçlarını kamuoyuyla paylaşmadığı, bu verilere ilişkin bilgi edinme başvurularını reddettiği ve nihayetinde Ankara 5. İdare Mahkemesi'nin bu "gizleme" işlemini hukuka aykırı bularak iptal ettiği mahkeme kararıyla kesinleşmiştir.

Mahkeme; denetlenen ürün sayıları, alınan numuneler, tespit edilen uygunsuzluk oranları, mevzuat limitlerini aşan değerler ve uygulanan idari tedbirler gibi halk sağlığını doğrudan ilgilendiren verilerin Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun istisnaları kapsamında değerlendirilemeyeceğini açıkça belirtmiştir.

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın, söz konusu verilerin açıklanmasının ¿kamuya fayda sağlamayacağı" ve "ticarete zarar verebileceği" yönündeki savunmaları; halk sağlığı, çocuk sağlığı, tarımsal sürdürülebilirlik ve tüketici güvenliği açısından son derece kaygı vericidir. Pestisit kalıntılarının sistematik biçimde gizlenmesi; toplum sağlığının hiçe sayıldığı, şeffaflığın ortadan kaldırıldığı ve denetim mekanizmalarının işlevsiz bırakıldığı ciddi bir idari sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bu nedenle; pestisit denetim süreçlerinin bütün yönleriyle incelenmesi, gizleme uygulamalarının nedenleri ve sonuçlarının araştırılması ve gıda güvenliği konusunda kamu yararının korunması amacıyla Meclis Araştırması açılması zorunluluk arz etmektedir.

SPU BASKANLE

---

**Kaynak gösterme:** Gülcan Kış (CHP, Mersin). “Pestisit denetim süreçlerinin tüm yönleriyle incelenerek gıda güvenliğinin sağlanması için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3424, 21 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3424-pestisit-denetim-sureclerinin-tum-yonleriyle-incelenerek-gida-guvenliginin-saglanmasi-icin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/52fe1761-3315-4433-9592-019abb407dc9

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.