# Motokuryelerin iş güvenliği ve işçilik hakları başta olmak üzere yaşadığı sosyo-ekonomik sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3425)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3425
- **Tarih:** 21 Kasım 2025
- **İlk imza:** Cemal Enginyurt (CHP, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/a538fe64-cc2a-450a-9daf-019abb449772
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3425-motokuryelerin-is-guvenligi-ve-iscilik-haklari-basta-olmak-uzere-yasadigi-sosyo-ekonomik-s

> 10/3425 esas numaralı meclis araştırması önergesi 21 Kasım 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Cemal Enginyurt (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Kuryelerin yaşadığı sosyo-ekonomik sorunların, iş güvenliği ve işçilik hakları hususlarında karşılaşılan mağduriyetlerin ve bu alandaki yasal boşlukların tespiti ile bunlara ilişkin çözüm yollarının araştırılarak güvenli, adil ve insanca çalışma koşullarının oluşturulması amacıyla, Anayasa'nın 98'inci maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılması için gereğini arz teklif ederim. 10/11/2025

GEREKÇE

Türkiye'de Covid-19 kapanma dönemlerinin ve teknolojik gelişmelerin etkisiyle tüketici alışkanlıkları değişmiş ve buna bağlı olarak son beş yılda internet üzerinden yapılan alışverişlerde büyük bir artış yaşanmıştır. Bu durum moto kurye istihdamını da hızla artırmıştır. Ancak sektörün bu denli hızlı büyümesi karşısında çalışanların haklarını koruyacak gerekli yasal düzenlemeler yapılamamış ve işveren/iş sahibi regülasyonlarına bağlı bir çalışma hayatı ortaya çıkmıştır. Bugün Türkiye'nin birçok ilinde binlerce kurye, günlük 10-12 saati bulan mesailerle, paket başına ücret alarak, çoğu zaman sosyal güvenceden yoksun biçimde çalışmaktadır.

Kuryelerin önemli bir bölümü sigortasız, ya da bağımsız çalışan statüsünde gösterilmekte, bu nedenle iş kazası ve meslek hastalığı durumlarında kuryeler, iş hukukunun sağladığı sigorta ve tazminat haklarından yararlanamamaktadır. Sivil toplum örgütlerinin raporlarına göre yalnızca 2024 yılında en az 63 moto kurye yaşamını yitirmiş, yüzlerce kurye yaralanmıştır. Kaza sonrası yaşanan mağduriyetler, işveren sorumluluğunun belirsizliği ve yetersiz denetimler nedeniyle artmaktadır. Çoğu kurye, ölümlü veya yaralanmalı iş kazası geçirmesi durumunda iş kazası tazminatı alamamakta; kazalar "trafik kazası" olarak işlem gördüğünden SGK koruması dışında kalmaktadır. Bu da hem kuryenin hem de kuryenin bakmakla yükümlü olduğu ailesinin geçim sıkıntısı yaşamasına sebep olmaktadır.

Kuryeler, "esnaf" veya "taşeron" statüsünde gösterildikleri için işçi olarak tanımlanmamakta, bu da kıdem, ihbar, yıllık izin ve sosyal güvenlik gibi temel haklardan yararlanmalarını engellemektedir. Avrupa Birliği ülkelerinde son yıllarda bu alana yönelik özel düzenlemeler yapılmış; platform çalışanları "işçi" kabul edilerek asgari ücret, sigorta, tatil ve tazminat haklarından yararlandırılmıştır. Türkiye'de de benzer bir düzenleme ihtiyacı açıktır.

Teslimat süresine göre belirlenen puan ve ceza sistemleri, çalışanlar üzerinde baskı oluşturmakta; kuryelerin dinlenme hakkını fiilen ortadan kaldırmakta ve kazaları artırmaktadır. Bu koşullar, moto kuryeliğin yüksek riskli bir iş kolu haline geldiğini göstermektedir. Ancak mevcut mevzuatta kuryelik, "çok tehlikeli işler" kapsamına açık biçimde dâhil edilmemiştir. Oysa 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre "çok tehlikeli" sınıfta yer alan işler, özel eğitim, koruyucu donanım ve denetim zorunluluğu taşımaktadır. Moto kuryelik, her gün aktif trafik içinde, yüksek hız ve zaman baskısı altında yürütülen bir iş olduğundan, bu kapsama alınması hem yasal hem de insani bir zorunluluktur.

Yukarıda izah edilen hususlar ışığında; kuryelerin yaşadığı sosyo-ekonomik sorunların, iş güvenliği ve işçilik hakları hususlarında karşılaşılan mağduriyetlerin ve bu alandaki yasal boşlukların tespiti ile bunlara ilişkin çözüm yollarının araştırılarak güvenli, adil ve insanca çalışma koşullarının oluşturulması amacıyla Anayasa'nın 98'inci maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü' nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederim. CA N X& VE CONO

---

**Kaynak gösterme:** Cemal Enginyurt (CHP, İstanbul). “Motokuryelerin iş güvenliği ve işçilik hakları başta olmak üzere yaşadığı sosyo-ekonomik sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3425, 21 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3425-motokuryelerin-is-guvenligi-ve-iscilik-haklari-basta-olmak-uzere-yasadigi-sosyo-ekonomik-s (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/a538fe64-cc2a-450a-9daf-019abb449772

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.