# Son dönemlerde artan zehirlenme vakalarının sebeplerinin tüm boyutlarıyla araştırılması ve toplum sağlığının iyileştirilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3430) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/3430 - **Tarih:** 24 Kasım 2025 - **İlk imza:** Ayyüce Türkeş Taş (İYİ Parti, Adana) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/a2bdbb69-48aa-4cfd-a256-019ab4c577c0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3430-son-donemlerde-artan-zehirlenme-vakalarinin-sebeplerinin-tum-boyutlariyla-arastirilmasi-ve > 10/3430 esas numaralı meclis araştırması önergesi 24 Kasım 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Ayyüce Türkeş Taş (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Türkiye'de son dönemde kamuoyuna art arda yansıyan; sokak satıcılarından temin edilen yiyecekler, restoran ve toplu yemek hizmeti sunan işletmeler ile ev dışı tüketim noktaları kaynaklı gıda zehirlenmesi vakalarının; bu vakaların kimyasal, mikrobiyolojik ve çevresel toksin maruziyetleriyle muhtemel bağlantılarının; denetim süreçlerinde yaşanan yapısal sorunların; gıda güvenliği mevzuatının uygulanmasında ortaya çıkan boşlukların ve ilgili bakanlıklar arasındaki koordinasyon eksikliklerinin tüm yönleriyle araştırılarak değerlendirilmesi ve toplum sağlığının korunmasına yönelik politika önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması hususunda gereğini arz ve teklif ederiz. 20/11/2025 GEREKÇE Ülkemizin farklı illerinde son dönemde art arda meydana gelen ve sokak satıcılarından temin edilen yiyecekler, restoranlar, hazır yemek firmaları ile toplu organizasyonlarda sunulan gıdalar sonrası ortaya çıkan zehirlenme vakaları; bazı durumlarda çok sayıda vatandaşın eş zamanlı etkilenmesine, ağır klinik tabloların gelişmesine ve hatta ölümle sonuçlanan hadiselerin yaşanmasına neden olmuş, kamu sağlığı açısından kaygı verici bir görünüm ortaya çıkarmıştır. Bu vakaların bir bölümünde bakteriyel toksinler ve hijyen eksikliği belirleyici olurken; bazı olaylarda ise aile bireylerinin aynı anda ve şiddetli şekilde etkilenmesi; ağır metal, pestisit veya temizlik maddesi kaynaklı kimyasal kontaminasyon ihtimalini gündeme getirmiştir. Nitekim toksikoloji literatüründe ortaya konulduğu üzere, özellikle kurşun gibi ağır metallerin gıda zincirine toprak, su veya üretim süreçlerindeki hatalar yoluyla karışması ciddi akut ve kronik toksisiteye neden olmakta; sinir sistemi, kardiyovasküler fonksiyonlar ve hematopoetik süreçler üzerinde yıkıcı etki yaratmaktadır. 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nda izlenebilirlik, çapraz bulaşmanın önlenmesi, risk analizine dayalı kontrol mekanizmaları ve hijyen yükümlülükleri açıkça düzenlenmiş olmasına rağmen; kayıt dışı gıda üretiminin yaygınlığı, sokak satıcılarının büyük ölçüde denetim dışı kalması, restoran ve toplu yemek şirketlerinde depolama-sıcaklık kontrollerinin yetersizliği ve zabıta-bakanlık birimleri arasında koordinasyon eksikliği; mevcut mevzuatın caydırıcı ve koruyucu işlevinin tam anlamıyla çalışmadığını göstermektedir. Tüm bu nedenlerle, artan zehirlenme vakalarının münferit hadiselere indirgenmesi mümkün değildir; konu, gıda güvenliği zincirinin bütününü ilgilendiren yapısal bir sorun olarak ele alınmalıdır. Dahası, bu tür, olaylar yalnızca halk sağlığı yönünden değil; turizm sektörü, dış ticaret ve ülkemizin uluslararası itibarı bakımından da olumsuz sonuçlar doğurma potansiyeli taşımaktadır. Anayasa'nın 56'ncı maddesi devletin, herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkını güvence altına alma ve bunu sağlamak için gerekli tedbirleri alma yükümlülüğünü düzenlemekte olup; gıda güvenliğinin temini bu yükümlülüğün doğrudan kapsamındadır. Bu çerçevede, son dönemde yaşanan zehirlenme vakalarının sebeplerinin teknik, tıbbi, kimyasal ve idari yönleriyle bütüncül biçimde incelenmesi; denetim süreçlerinin ve bakanlıklar arası koordinasyonun etkinliğinin değerlendirilmesi; sokak lezzetleri ve restoranlardaki risklerin haritalandırılması; ağır metal ve diğer kimyasal kontaminasyon ihtimallerinin bilimsel veriler ışığında araştırılması ve toplum sağlığının korunmasına yönelik yapısal iyileştirmelerin tespit edilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, TBMM Içtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederiz. --- **Kaynak gösterme:** Ayyüce Türkeş Taş (İYİ Parti, Adana). “Son dönemlerde artan zehirlenme vakalarının sebeplerinin tüm boyutlarıyla araştırılması ve toplum sağlığının iyileştirilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3430, 24 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3430-son-donemlerde-artan-zehirlenme-vakalarinin-sebeplerinin-tum-boyutlariyla-arastirilmasi-ve (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/a2bdbb69-48aa-4cfd-a256-019ab4c577c0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.