# Türkiye'de otizm spektrum bozukluğu (OSB) görülme oranlarındaki artışın nedenlerinin araştırılarak alınması gererek tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3469) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/3469 - **Tarih:** 4 Aralık 2025 - **İlk imza:** Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/8bb77cbd-0ec0-469b-81d0-019b114cd268 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3469-turkiye-de-otizm-spektrum-bozuklugu-osb-gorulme-oranlarindaki-artisin-nedenlerinin-arast > 10/3469 esas numaralı meclis araştırması önergesi 4 Aralık 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Şenol Sunat (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Türkiye'de otizm spektrum bozukluğu (OSB) görülme oranlarının son yıllarda olağanüstü bir artış göstermesinin nedenlerinin araştırılması, otizmin erken tanı, eğitim, sağlık ve sosyal hizmetlere erişim üzerindeki etkilerinin tespit edilmesi, otizmli bireyler ve ailelerinin yaşadığı yapısal sorunların incelenmesi ve otizm alanında uygulanabilir, kapsayıcı ve bütüncül kamusal politikaların geliştirilmesi amacıyla; Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılması hususunu saygıyla arz ve teklif ederiz. GEREKÇE Türkiye'de otizm spektrum bozukluğu görülme oranlarında son yirmi yılda yaşanan dramatik artış, hem sağlık hem de eğitim politikaları açısından acil bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır. 20-25 yıl önce 2.500°de 1 olarak tespit edilen otizm görülme oranı günümüzde her 30 kişiden 1 bireye yükselmiştir. Bu oran, dünya ortalaması olan 100'de 1 seviyesinin oldukça üzerindedir. Son beş yılda 93 bin 447 öğrencinin otizm tanısı aldığı, her yıl yaklaşık 10 bin çocuğun özel eğitime ihtiyaç duyduğu ifade edilmektedir. Hâlihazırda 428 bine yakın otizmli öğrenci kaynaştırma eğitiminden yararlanmakta; 67 bin 811 öğrenci doğrudan özel eğitim kurumlarında, 97 bin 925 öğrenci ise özel eğitim sınıflarında eğitim görmektedir. Bu veriler, mevcut kapasitenin gelecekte hızla artacak olan eğitim ihtiyacını karşılamada yetersiz kalacağını göstermektedir. Türkiye Otizm Meclisi'nin değerlendirmelerine göre, resmi kayıtlara yansımamış bireylerle birlikte otizmli sayısının 1 milyona yaklaştığı tahmin edilmektedir. Pek çok otizmli bireyin tanı alamaması, yanlış kategorilerde raporlanması veya geç tanı alması, sorunun gerçek boyutunun görünmesini zorlaştırmaktadır. Otizmli bireyler ve aileleri yalnızca eğitim odaklı değil, aynı zamanda sağlık hizmetlerine erişim, bakım destekleri, sosyal hizmetler, istihdam ve toplumsal katılım gibi alanlarda da ciddi güçlüklerle karşılaşmaktadır. Özellikle bakım yükü, ekonomik zorluklar ve sosyal izolasyon, ailelerin psikolojik dayanıklılığını zayıflatmakta; otizmli ailelerde boşanma oranının %80'e kadar yükseldiği belirtilmektedir. Bu durum, otizmle yaşayan bireylerin etrafındaki sosyal destek sistemlerinin zayıflığını açıkça ortaya koymaktadır. Otizm oranlarındaki olağanüstü artışın nedenleri; çevresel faktörler, tanı süreçlerindeki değişimler, genetik etkiler, yaşam koşulları ve sağlık politikalarının bütüncül biçimde değerlendirilmesini gerektirmektedir. Aynı şekilde eğitimde kaynaştırma kapasitesi, özel eğitim öğretmeni sayısı, erken tanı merkezleri, rehabilitasyon hizmetleri ve aile destek mekanizmalarının kapsamı da güncel veriler ışığında yeniden ele alınmalıdır. Türkiye'de otizm alanında uygulanabilir, sürdürülebilir ve bütüncül bir ulusal strateji bulunmamaktadır. Sivil toplum kuruluşları, uzmanlar ve aileler tarafından dile getirilen talepler; veri toplama sistemlerinin güçlendirilmesi, tanı süreçlerinin standardize edilmesi, destek hizmetlerinin yaygınlaştırılması, sosyal güvence mekanizmalarının geliştirilmesi ve eğitimde uzun vadeli planlama yapılması yönündedir. Otizmli bireylerin yaşam kalitesinin artırılması, ailelerin desteklenmesi, toplumsal farkındalığın yükseltilmesi ve mevcut kamu hizmetlerinin etkinleştirilmesi için kapsamlı bir inceleme yapılması zorunludur. Bu doğrultuda; otizmdeki artışın nedenlerinin araştırılması, mevcut hizmetlerin etkinliğinin değerlendirilmesi, eksik alanların tespit edilmesi ve ulusal ölçekte uygulanabilir politika önerilerinin geliştirilmesi amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması gerekmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa). “Türkiye'de otizm spektrum bozukluğu (OSB) görülme oranlarındaki artışın nedenlerinin araştırılarak alınması gererek tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3469, 4 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3469-turkiye-de-otizm-spektrum-bozuklugu-osb-gorulme-oranlarindaki-artisin-nedenlerinin-arast (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/8bb77cbd-0ec0-469b-81d0-019b114cd268 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.