# Gençlerin tarım sektöründen uzaklaşmasının sebeplerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3489)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3489
- **Tarih:** 12 Aralık 2025
- **İlk imza:** Mehmet Mustafa Gürban (İYİ Parti, Gaziantep)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/95fad531-1a38-4906-b4a4-019b26b04f7c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3489-genclerin-tarim-sektorunden-uzaklasmasinin-sebeplerinin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onl

> 10/3489 esas numaralı meclis araştırması önergesi 12 Aralık 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Mehmet Mustafa Gürban (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Ülkemizde tarımsal istihdam sayısı her geçen yıl azalmaktadır. Bununla birlikte tarımsal nüfusun sürekli yaşlanıyor olması yakın gelecekte tarımda çalışacak kişi bulma konusunda ciddi problemler yaratacaktır. Türkiye Ziraat Odaları Birliği'nin verilerine göre genç çiftçi olarak tanımlanan 18-32 yaş grubu arasındaki çiftçilerin oranı yaklaşık %5'dir. Orandan da anlaşılacağı üzere gençler tarımsal üretimde var olmayı tercih etmemekte geleceklerini büyükşehirlerde aramaktadır. Gençlerin tarımdan uzaklaşmasının sebeplerini tespit etmek; onları yeniden tarımsal üretime dahil edecek politikaları ve verilmesi gereken teşvikleri belirlemek amacıyla Anayasa'nın 98, TBMM Iç Tüzüğü'nün 104 ve 105, maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.

GEREKÇE

Son yıllarda tarım sektörünün içerisinde düşürüldüğü durumlar, çiftçiye hiçbir fayda sağlamayan politikalar, iklim krizinin olumsuz etkileri ve tarımın ekonomik olarak kazandırmayışı yalnızca mevcut çiftçilerin üretimi bırakmasına sebep olmamakta; gençlerin de meslek olarak tarımı tercih etmemelerine sebep olmaktadır. Bu durum Türkiye'de tarımsal nüfusun yenilenmemesi sonucunu ortaya çıkarmaktadır. Tarımsal nüfusun yenilenmemesi, ülkemizde zaten yüksek oranlarda olan genç işsizliği artırmanın yanında; ekilmeyen tarım topraklarının yabancılara satılmasına ve tarım dışı amaçlarla kullanılmasına da sebebiyet verecektir. Tüm bu gelişmelerin doğal bir sonucu olarak da tarımsal üretimde kendimize yetebilme iddiamızdan uzaklaşmaya ve hatta dünyanın en verimli topraklarında tarımsal ürün ithalatçısı konumuna düşmemize ortam hazırlayacaktır.

Gençleri tarımsal üretime dahil edecek doğru eğitim ve teşvik politikalarının uygulanması artık bir zorunluluktur. Aksi halde, orta ve uzun vadede ülkemizin gıda arz güvenliği üzerinde ciddi risklerle karşı karşıya kalmak kaçınılmaz olacaktır. Yalnızca kırsal kalkınma desteklerini artırmak yeterli değildir. Çiftçi gelirlerinin de kalıcı olarak artırılması ve diğer önemli sektörlere yakınlaştırılması gerekmektedir. Kırsal alanlarda tarıma dayalı sanayiye yönelik yatırımların artırılması ve tarımsal ürünlerde katma değer sağlanması, iyi gelirli yeni iş imkanlarının yaratılması ve bu yollarla kırdan kente yapılan göçlerin önlenmesi gerekmektedir. Ülkemizde gençlerin tarıma yönelmesi için yapılan projeler elbette ki vardır. Örneğin 2016- 2018 yılları arasında gerçekleştirilen "Genç Çiftçi Hibe Projesi" önemli bir adımdır. Ancak bu proje her ne kadar iyi bir niyetle başlatılsa da bir noktadan sonra "hayvan ithalatı" projesine dönüşmüş; Türk tarımını ayağa kaldırmak için harcaması gereken paralar yurtdışında akmıştır. Bunun yanında projeye siyasi kararların ve yönlendirmelerin karşıması neticesinde amaçlanan sonuç alınamamıştır. Buradan da anlaşılacağı üzere yalnızca proje üretmek, kanun, yönetmelik çıkartmak hibe dağıtmak önemli değildir. Bu çalışmaların başarıyla sonuçlanması için sürecin takip edilmesi ve verimlilik analizinin yapılması da çok önemlidir. Bu çerçevede tarımsal nüfustaki yaşlanmanın ve gençlerin tarımdan uzaklaşmalarının sebeplerinin belirlenmesi ve gençleri toprakla buluşması için atılması gereken adımların belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98, TBMM Iç Tüzüğü'nün 104 ve 105. maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Mustafa Gürban (İYİ Parti, Gaziantep). “Gençlerin tarım sektöründen uzaklaşmasının sebeplerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3489, 12 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3489-genclerin-tarim-sektorunden-uzaklasmasinin-sebeplerinin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onl (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/95fad531-1a38-4906-b4a4-019b26b04f7c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.