# Ağrı'dan göçün nedenlerinin araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/353) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/353 - **Tarih:** 29 Eylül 2023 - **İlk imza:** Heval Bozdağ (DEM Parti, Ağrı) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/9a0528d0-dad4-452a-a315-018aea47990c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-353-agri-dan-gocun-nedenlerinin-arastirilarak-alinmasi-gereken-tedbirlerin-belirlenmesi-amaciy > 10/353 esas numaralı meclis araştırması önergesi 29 Eylül 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Heval Bozdağ (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni LU TBMM a e YEŞİLLER VE SOL GELECEK PARTİSİ 10/ 39 3 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA TÜİK istatistiklerine göre Toplam nüfusu 510 bin 626 kişi olan Ağrı, 2022 yılında 37 bin 676 kişi göç vererek en çok göç veren iller arasında yer aldı. Yine TÜİK Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistikleri, 2022 verilerine göre Ağrı ili, sosyo-ekonomik açıdan Türkiye'nin en yoksul illeri arasında yer almaktadır. Basında yer alan verilere göre Ağrı'da işsizlikte çok hızlı bir artış yaşanmıştır. Bu nedenlerle; Ağrı'dan göçe sebep olan zorlayıcı koşulların tespit edilmesi, göçün önlenmesine yönelik tedbirlerin saptanması hedefiyle Anayasa'nın 98. Meclis İç Tüzüğü'nün 104. ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması için gereğini arz xe talep ederiz. 74 Dr. Heval BOZDAĞ GEREKÇE Geçmişten günümüze tarih sahnesi Kürtler üzerinden demografik mühendislik politikalarına şahit olmuştur. Kürt nüfusu, Cumhuriyet tarihi boyunca sürekli bir tehdit unsuru olarak görülmüş ve bu çerçevede Kürtlere yönelik sistematik bir nüfus mühendisliği programı hayata geçirilmiştir. Özellikle de 1970-90 yıllardan itibaren Kürt vatandaşların yoğunluklu yaşadığı kentler sürekli göç veren kentler haline gelmiştir. Ağrı ili de Cumhuriyet tarihi boyunca bundan en çok etkilenen kentlerden biri olmuştur. Çok boyutlu devam eden insansızlaştırma politikaları olarak, bölgede yaşanan çatışma süreçleri, sürekli artan baskı ve hukuk dışı uygulamalar, insan hakları ihlalleri, Kürt sorununun çözümsüzlüğünün yine bir sonucu olarak kentin sosyo-ekonomik yapısının da etkilenmesi ile kesintisiz devam eden göç, ülkede yaşanan ekonomik kriz ile beraber başka bir boyuta evrilmiştir. TÜİK istatistiklerine göre toplam nüfusu 510 bin 626 kişi olan Ağrı, 2022 yılında 37 bin 676 kişi göç vererek en çok göç veren iller arasında yer almıştır. Yine TÜİK Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistikleri, 2022 verilerine göre Ağrı ili, sosyo-ekonomik açıdan Türkiye"nin en yoksul illeri arasında yer almaktadır ve TÜİK"e göre Türkiye'de kişi başına düşen milli gelir dağılımında en düşük paya sahip kentlerin başında bulunmaktadır. Basında yer alan verilere göre Ağrı'da işsizlikte çok hızlı bir artış yaşanmıştır. Ağrı nüfusunun yarısından fazlası işsiz olup; Ağrı Bayburt, Dersim ve Gümüşhane ile birlikte en az işyerinin olduğu iller arasında sayılmaktadır. Kentte tarımın ve hayvancılığın üretim yapamaz hale getirilmesi, ulaşım ve altyapı sorunları yine artan işsizliğin başlıca sebepleridir. Ağrı ili başta olmak üzere yoksulluğun, işsizliğin en yoğun yaşandığı illerin Kürt vatandaşların yoğunluklu yaşadığı iller olması akıllara bunun bilinçli bir politika olduğunu getirmektedir. Kent doğal ve tarihi değerleri ile zengin bir turistik çeşitliliğe sahipken ve aynı zamanda bir tarım- hayvancılık kentiyken sosyo- ekonomik açıdan bu denli geri olmasını başka bir sebeple açıklamak mümkün görünmemektedir. Ağrı sadece ülke içinde göç vermemekte, Ağrılı gençler akın akın yurtdışına da göç etmektedirler. Resmi olmayan rakamlara göre, Ağrı'dan son üç yılda yaklaşık 30.000 kişi Avrupa, ABD ve Kanada'ya göç etmiştir. Öyle ki bazı köylerde neredeyse hiç genç nüfus kalmamıştır. Bu nedenlerle; Ağrı'dan göçe sebep olan zorlayıcı koşulların tespit edilmesi, göçün önlenmesine yönelik tedbirlerin saptanması hedefiyle Anayasa'nın 98. Meclis İç Tüzüğü'nün 104. ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ve talep ederiz. 15 Asla. Ke 2) --- **Kaynak gösterme:** Heval Bozdağ (DEM Parti, Ağrı). “Ağrı'dan göçün nedenlerinin araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/353, 29 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-353-agri-dan-gocun-nedenlerinin-arastirilarak-alinmasi-gereken-tedbirlerin-belirlenmesi-amaciy (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/9a0528d0-dad4-452a-a315-018aea47990c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.