# Endemik bitkilerden aromatik yağ üretiminin geliştirilmesi ve arıcılık faaliyetlerinin desteklenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3530)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3530
- **Tarih:** 22 Aralık 2025
- **İlk imza:** Ayşe Sibel Ersoy (MHP, Adana)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/bccda56a-3069-486d-8573-019b5af26596
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3530-endemik-bitkilerden-aromatik-yag-uretiminin-gelistirilmesi-ve-aricilik-faaliyetlerinin-des

> 10/3530 esas numaralı meclis araştırması önergesi 22 Aralık 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Ayşe Sibel Ersoy (MHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye, yaklaşık 12 bin bitki türü ve yüksek endemizin oranıyla tıbbi ve aromatik bitkiler alanında son derece önemli bir ekonomik ve ekolojik potansiyele sahiptir. Bu potansiyelin etkin şekilde değerlendirilebilmesi için standartlaşma, sertifikasyon ve kalite kontrol süreçlerinin güçlendirilmesi gerekmektedir. Ekosistem sağlığı ve kırsal kalkınma açısından kritik bir faaliyet olan arıcılık ise apiterapi uygulamalarının temelini oluşturmaktadır. Öte yandan, iklim değişikliği ve bilinçsiz toplama faaliyetleri de endemik türler üzerinde ciddi bir tehdit unsurudur.

Bu nedenlerle, endemik bitkilerden aromatik yağ üretiminin geliştirilmesi, arıcılık faaliyetlerinin desteklenmesi, apiterapinin bilimsel temellerinin güçlendirilmesi ile bu alanların ekonomik, ekolojik ve sosyal etkilerinin kapsamlı biçimde araştırılması amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması zaruri hale gelmiştir.

Anayasa'nın 98'inci maddesi ile Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını ve konunun tüm boyutlarıyla araştırılmasını saygılarımızla arz ederiz. 12.12.2025

GEREKÇE

Türkiye, sahip olduğu yaklaşık 12 bin bitki türü ve bunun üçte birini oluşturan endemik taksonlarıyla dünya çapında önemli bir biyolojik çeşitlilik merkezidir. Bu zenginlik, özellikle tıbbi ve aromatik bitkiler alanında büyük bir ekonomik, ekolojik ve sağlık potansiyeli sunmaktadır. Tıbbi ve aromatik bitkilerden elde edilen yağlar; gıda, kozmetik, sağlık ve sanayi sektörlerinde geniş kullanım alanına sahiptir. Bu ürünlerin yüksek katma değer sağlaması, ihracat potansiyeli ve çok yönlü kullanım imkânları, ülkemiz için stratejik bir fırsat oluşturmaktadır. Ancak bu potansiyelin tam olarak değerlendirilebilmesi için üretim süreçlerinin standardize edilmesi, sertifikasyon, lisanslama ve kalite kontrol mekanizmalarının güçlendirilmesi gerekmektedir.

Ayrıca ülkemiz, arı ürünleri bakımından son derece zengin bir coğrafyaya sahip olup arıcılık, hem ekosistemin sürdürülebilirliği hem de yerel kalkınma açısından stratejik bir alan olarak öne çıkmaktadır. Arıcılık özellikle kadın girişimciliği ve kırsal kalkınma bakımından önemli bir gelir ve istihdam yaratma potansiyeli taşımaktadır. Buna karşın, bu alandaki faaliyetlerin büyük ölçüde geleneksel yöntemlerle sürdürülmesi; profesyonel üretim, kooperatifleşme, ürün çeşitlendirme ve yüksek katma değer oluşturma kapasitesini sınırlamaktadır. Arı ürünlerine dayanan apiterapi uygulamaları ise modern tıpta tamamlayıcı bir yöntem olarak giderek daha fazla ilgi görmekte; bal, polen, propolis, arı sütü ve arı zehri pek çok kronik rahatsızlığın destek tedavisinde kullanılmaktadır.

Diğer yandan, endemik bitkiler iklim değişikliği, habitat kaybı, aşırı otlatma ve bilinçsiz toplama gibi tehditlerle karşı karşıyadır. Bitkilerin korunması, sürdürülebilir yönetimi ve ekonomik değerinin artırılması için bilimsel araştırmaların desteklenmesi, tarımda kullanılan zirai ilaçların etkilerinin incelenmesi büyük önem taşımaktadır.

Tüm bu nedenlerle, endemik bitkilerden aromatik yağ üretimi, arıcılık faaliyetlerinin geliştirilmesi, apiterapinin bilimsel dayanaklarının güçlendirilmesi ve bu alanların ekonomik, ekolojik ve sosyal etkilerinin araştırılması amacıyla kapsamlı bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması zorunluluk haline gelmiştir.

Anayasa'nın 98. maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca kurulacak bu komisyon; ülkemizin biyolojik mirasının korunmasına, katma değerli üretimin artırılmasına, yerel kalkınmanın desteklenmesine ve özellikle kadın girişimciliğinin teşvikine önemli katkılar sağlayacaktır.

---

**Kaynak gösterme:** Ayşe Sibel Ersoy (MHP, Adana). “Endemik bitkilerden aromatik yağ üretiminin geliştirilmesi ve arıcılık faaliyetlerinin desteklenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3530, 22 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3530-endemik-bitkilerden-aromatik-yag-uretiminin-gelistirilmesi-ve-aricilik-faaliyetlerinin-des (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/bccda56a-3069-486d-8573-019b5af26596

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.