# Otizmli bireylerin Rehberlik ve Araştırma Merkezleri tarafından yapılan değerlendirmelerine yönelik yaşanan mağduriyetlerin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi am acıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3538) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/3538 - **Tarih:** 23 Aralık 2025 - **İlk imza:** Kamuran Tanhan (DEM Parti, Mardin) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/f9732bf1-592d-48de-8ac6-019b6e2683e0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3538-otizmli-bireylerin-rehberlik-ve-arastirma-merkezleri-tarafindan-yapilan-degerlendirmelerin > 10/3538 esas numaralı meclis araştırması önergesi 23 Aralık 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Kamuran Tanhan (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Türkiye'nin birçok yerinde otizmli bireylerin Rehberlik ve Araştırma Merkezleri (RAM) tarafından yapılan değerlendirmelerde puanlarının düşürüldüğü, düşen bu puanlar sonucunda evde bakım maaşlarının kesildiği, ancak bireylerin raporlarında otizm tanısının devam ettiği yönünde ciddi ve yaygın mağduriyetler yaşanmaktadır. Bu uygulamaların bilimsel, hukuki ve toplumsal sonuçlarının tüm boyutlarıyla ortaya konulması amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. GEREKÇE Otizm, bireyin yaşamı boyunca devam eden, sosyal etkileşim ve iletişim alanlarında sınırlılıklarla seyreden nörogelişimsel bir farklılıktır. Tıbbi olarak "iyileşen" veya "geçen" bir durum olmayan otizmde, eğitim ve destek hizmetleri bireyin yaşam kalitesini artırmayı ve bağımsız yaşam becerilerini geliştirmeyi hedefler. Ancak son dönemde, Türkiye'nin pek çok ilinde otizmli bireylerin ve ailelerinin, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Rehberlik ve Araştırma Merkezleri (RAM) üzerinden ciddi bir hak kaybına uğradığı gözlemlenmektedir. Son yıllarda RAM'lar tarafından yapılan değerlendirmelerde, otizmli bireylerin puanlarının düşürüldüğü; bu puan düşüşlerinin doğrudan ya da dolaylı biçimde evde bakım maaşlarının kesilmesine gerekçe yapıldığı görülmektedir. Dikkat çekici olan husus ise, bu süreçlerde bireylerin sağlık ve eğitim raporlarında "otizm" ibaresinin korunmasına rağmen, bakım ihtiyacının yok sayılmasıdır. Bu durum, açık bir çelişki yaratmakta ve engelli bireylerin kazanılmış haklarını fiilen ortadan kaldırmaktadır. Yaşanan bu uygulamalar, sosyal devlet ilkesine aykırı olduğu gibi, engelli bireylerin ve bakım emeğini üstlenen ailelerin çoğunlukla kadınların yaşamını doğrudan yoksullaştırmaktadır. Bakım emeği görünmez kılınmakta, yaşamı sürdürme mücadelesi veren aileler bütçe gerekçeleriyle yalnız bırakılmaktadır. Öte yandan RAM değerlendirmelerinin pedagojik ve bilimsel niteliği tartışmalı hale gelmiş; bu değerlendirmelerin sosyal yardımların kesilmesinde araçsallaştırıldığı yönündeki iddialar kamuoyunda ciddi bir güvensizlik yaratmıştır. Otizmli bireylerin yaşam hakkı, eğitim hakkı ve bakım hakkı; bütçe disiplini kararlarına veya tasarruf politikalarına feda edilemeyecek kadar temel ve vazgeçilmezdir. Bu nedenlerle; • RAM'larda yapılan değerlendirmelerin bilimsel ve nesnel ölçütlere dayanıp • RAM bünyesinde bu değerlendirmeleri yapan personelin, otizmin spektrum yapısı ve "görünmez engellilik" konularındaki yetkinliğinin denetlenmesi, • Otizm tanısı devam ederken bakım ihtiyacının ortadan kalktığı yönünde verilen • Bu uygulamaların evde bakım maaşı alan aileler üzerindeki ekonomik, sosyal • İtiraz ve yeniden değerlendirme mekanizmalarının işlevselliğinin, • Otizmli bireylerin eğitim süreçlerini ve bakım haklarını birbirinden ayırmayan, daha kapsayıcı, gerçekçi ve hak temelli bir değerlendirme sisteminin nasıl araştırılması zorunlu hale gelmiştir. Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin eğitsel değerlendirme süreçlerinde yaşanan aksaklıkların, Rehberlik ve Araştırma Merkezleri (RAM) tarafından verilen puanların bilimsel temellerden uzak şekilde düşürülmesinin bilimsel, hukuki ve toplumsal sonuçlarının tüm boyutlarıyla ortaya konulması ve bu durumun yol açtığı evde bakım maaşı kesintileri ile ailelerin yaşadığı ekonomik-sosyal mağduriyetlerin araştırılması ve çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması elzemdir. --- **Kaynak gösterme:** Kamuran Tanhan (DEM Parti, Mardin). “Otizmli bireylerin Rehberlik ve Araştırma Merkezleri tarafından yapılan değerlendirmelerine yönelik yaşanan mağduriyetlerin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi am acıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3538, 23 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3538-otizmli-bireylerin-rehberlik-ve-arastirma-merkezleri-tarafindan-yapilan-degerlendirmelerin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/f9732bf1-592d-48de-8ac6-019b6e2683e0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.