# Üniversite mezunu genç işsizliğin nedenlerinin ve sonuçlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3543)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3543
- **Tarih:** 24 Aralık 2025
- **İlk imza:** Talat Dinçer (CHP, Mersin)
- **İmza sayısı:** 23
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/60e74b51-0d8a-46da-9620-019b7dbf4760
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3543-universite-mezunu-genc-issizligin-nedenlerinin-ve-sonuclarinin-arastirilarak-alinmasi-gere

> 10/3543 esas numaralı meclis araştırması önergesi 24 Aralık 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Talat Dinçer (CHP); 23 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Günümüzde üniversite mezunu gençlerin yaklaşık yüzde 40'1 işsizdir. Bu tablo, yıllardır sürdürülen yanlış eğitim ve istihdam politikalarının kaçınılmaz sonucudur. Gençler suçlu değildir, aileler suçlu değildir. Suçlu olan plansızlık, öngörüsüzlük ve günü kurtarma anlayışıdır. Bir yanda kontrolsüz biçimde çoğalan üniversiteler, özellikle de ticarethane mantığıyla açılan özel üniversiteler vardır. Ülkenin hangi alanda ne kadar mezuna ihtiyacı olduğu hesaplanmadan her yıl yüz binlerce genç diplomayla mezun edilmektedir. Eğitim kalitesi ikinci plana itilmiş, kontenjan doldurmak esas hedef haline gelmiştir. Gençler birer öğrenci değil, birer müşteri olarak görülmüştür. Aileler ise umutlarını paraya dönüştürmeye zorlanmıştır.

Diğer yanda ise istihdam alanları giderek daraltılmıştır. Üretim ekonomisi terk edilmiş, sanayi güç kaybetmiş, tarım bitme noktasına gelmiş, bilim ve teknoloji yatırımları göstermelik hale getirilmiştir. Kamu alımlarında liyakat değil sadakat belirleyici olmuş, torpil sistemi gençlerin önüne aşılmaz duvarlar örmüştür. Çalışmak isteyen, üreten, ülkesine faydalı olmak isteyen gençler işsizlikle ve umutsuzlukla baş başa bırakılmıştır. Aileler binbir zorlukla çocuklarını okutmaktadır. Kimi borçlanmakta, kimi fedakârlık üstüne fedakârlık yapmaktadır. Mezuniyet günü hayallerin gerçekleşmesi gereken gündür. Ancak o gün, hayallerin yıkıldığı güne dönüşmüştür. Diploma sevinci yerini işsizlik kaygısına, gelecek planları yerini belirsizliğe bırakmıştır. Bu düzenin doğal sonucu olarak beyin göçü artmaktadır. Gençler isteyerek değil, mecbur bırakılarak yurt dışına gitmektedir. Bu ülkenin en nitelikli beyinleri başka ülkelerin ekonomilerine, bilimine ve teknolojisine hizmet etmektedir. Bu bir beyin göçü değil, açık bir beyin kaybıdır. Ülke kendi geleceğini kendi elleriyle yurt dışına göndermektedir.

Sorun üniversite mezunu sayısının fazlalığı değil, doğru planlama yapılmamasıdır. Sorun gençlerin yetersizliği değil, sistemin çöküşüdür. Eğitimle istihdam arasındaki bağ kopmuş, diplomalar değersizleştirilmiş, umutlar tüketilmiştir. Gençliği işsizliğe, umutsuzluğa ve göçe mahkum eden bu anlayış değişmeden ne eğitim düzelir ne ekonomi ayağa kalkar ne de ülkenin geleceği güvence altına alınır. Bu mesele sadece gençlerin değil, tüm toplumun ve ülkenin geleceği meselesidir. Bu noktada Anayasamızın 98 nci Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'nci maddeleri gereğince Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını Ozgor CRYLAN

GRUP BASKANLE

---

**Kaynak gösterme:** Talat Dinçer (CHP, Mersin). “Üniversite mezunu genç işsizliğin nedenlerinin ve sonuçlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3543, 24 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3543-universite-mezunu-genc-issizligin-nedenlerinin-ve-sonuclarinin-arastirilarak-alinmasi-gere (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/60e74b51-0d8a-46da-9620-019b7dbf4760

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.