# Suriye'deki çatışmaların bölgesel barışa ve Türkiye'nin dış politikasına etkilerinin araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3560)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3560
- **Tarih:** 30 Aralık 2025
- **İlk imza:** Celal Fırat (DEM Parti, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/43f790b8-94cf-4e15-adf1-019bb11f3541
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3560-suriye-deki-catismalarin-bolgesel-barisa-ve-turkiye-nin-dis-politikasina-etkilerinin-arast

> 10/3560 esas numaralı meclis araştırması önergesi 30 Aralık 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Celal Fırat (DEM Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Suriye'nin Lazkiye, Tartus ve Humus gibi Alevi nüfusun yoğun olarak yaşadığı bölgelerde ademi merkeziyetçilik ve adil yönetim talebiyle gerçekleştirilen barışçıl protestoların, silahlı müdahaleler sonucunda ağır hak ihlallerine, sivil ölümlerine ve yaygın şiddet olaylarına dönüştüğü uluslararası basına ve Türkiye kamuoyuna yansımıştır. Reuters, AFP, SANA ve Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SHOR) gibi kaynaklara göre, protestolara yönelik silahlı müdahalelerde çok sayıda sivil yaşamını yitirmiş, onlarca kişi yaralanmış; ertesi gün ise Alevilere ait ev, iş yeri ve araçların hedef alındığı organize saldırılar, yağma ve kundaklama olayları yaşanmış ve olaylar devam etmektedir.

Türkiye hükümeti, Suriye'de yaşanan bu insanlık dışı olayların acilen durdurulması için TBMM nezdinde aktif rol almalıdır. İktidarın BM'nin harekete geçmesi için çağrı yapması, Alevi kurumlarının katılımı ve TBMM'de kurulacak bir komisyon ile Suriye'ye de Alevilerin katledildiği bölgelerde yerinde inceleme yapabilmesi ve yaşananların tüm yönleriyle açığa çıkarılması amacıyla Anayasa'nın 98., TBMM Iç tüzüğünün 104 ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması Komisyonun kurulmasını arz ederim. (30.12.2025)

GEREKÇE

Heyet Tahrir el-Şam (HTŞ) kökenli silahlı unsurların ve Suriye Geçici Şam Yönetimi'yle bağlantılı güvenlik güçlerinin Lazkiye ve çevresinde konuşlandırılmasının ardından, özellikle kırsal bölgelerde yaşayan Alevi toplumunun can ve mal güvenliğinin fiilen ortadan kalktığı, mezhep temelli, sistematik ve yaygın bir şiddet dalgasının ortaya çıktığı yönünde ciddi haberler kamuoyuna yansımaktadır. Yaşananların münferit olaylar değil, belirli bir toplumsal kesimi hedef alan bilinçli ve örgütlü saldırılar olduğu yönündeki iddialar, bölgedeki durumun insanlığa karşı suçlar kapsamında değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Türkiye hem bölgesel sorumluluğu hem de uluslararası insan hakları yükümlülükleri gereği, Suriye'de sivillerin korunmasına yönelik diplomatik ve siyasi girişimlerde bulunmakla yükümlüdür.

Tüm bu nedenlerle; Suriye'nin Lazkiye vilayeti başta olmak üzere Alevilerin yoğun olarak yaşadığı bölgelerde meydana gelen sivil ölümleri, saldırılar, ev ve işyerlerinin yağmalanması ve yakılması gibi iddiaların tüm boyutlarıyla araştırılması; bu kapsamda, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'nin Suriye Geçici Yönetimi nezdinde Alevi halkına yönelik saldırıların derhal durdurulması için açık ve etkili bir çağrıda bulunması, BM gibi kuruluşların harekete geçmesi için girişimde bulunması, Alevi kurumlarının katılımı ve TBMM'de kurulacak bir'komisyon ile Suriye'ye de Alevilerin katledildiği bölgelerde yerinde inceleme yapabilmesi ve yaşananların tüm yönleriyle açığa çıkarılması amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını çok önemli ve gerekli görmekteyim.

---

**Kaynak gösterme:** Celal Fırat (DEM Parti, İstanbul). “Suriye'deki çatışmaların bölgesel barışa ve Türkiye'nin dış politikasına etkilerinin araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3560, 30 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3560-suriye-deki-catismalarin-bolgesel-barisa-ve-turkiye-nin-dis-politikasina-etkilerinin-arast (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/43f790b8-94cf-4e15-adf1-019bb11f3541

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.