# Çiftçilerin tarımsal üretimden çekilmesinin nedenlerinin araştırılarak tarımsal destekleme politikalarının gözden geçirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3576)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3576
- **Tarih:** 7 Ocak 2026
- **İlk imza:** Evrim Karakoz (CHP, Aydın)
- **İmza sayısı:** 23
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/bdc2e23a-9eb7-4007-92fa-019bb20063cb
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3576-ciftcilerin-tarimsal-uretimden-cekilmesinin-nedenlerinin-arastirilarak-tarimsal-destekleme

> 10/3576 esas numaralı meclis araştırması önergesi 7 Ocak 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Evrim Karakoz (CHP); 23 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Tarım sektörü, gıda güvencesinin sağlanması, kırsal kalkınmanın desteklenmesi ve ekonomik istikrar açısından stratejik bir öneme sahiptir. Ancak Türkiye'de son yıllarda çok sayıda çiftçinin artan maliyetler, düşük gelir ve belirsizlikler nedeniyle tarımsal üretimden çekildiği, ekim alanlarının daraldığı ve üretim planlamasında ciddi sorunlar yaşandığı görülmektedir. Mazot, gübre, tohum, yem, ilaç ve elektrik gibi temel tarımsal girdilerde yaşanan yüksek oranlı fiyat artışları, üretim maliyetlerini önemli ölçüde yükseltmiştir. Buna karşılık, çiftçinin ürününü satarken elde ettiği gelir aynı oranda artmamış; bu durum çiftçilerin borçlanmasına, üretimden vazgeçmesine ve kırsal alandan kopmasına yol açmıştır. Destekleme politikalarının yetersizliği ve öngörülebilir olmaması da bu süreci derinleştiren unsurlar arasında yer almaktadır. Öte yandan, tarımsal üretimde yaşanan daralma ve maliyet artışları, doğrudan gıda fiyatlarına yansımakta; temel tüketim maddelerinde yaşanan fiyat artışları dar ve sabit gelirli yurttaşların alım gücünü ciddi biçimde düşürmektedir. Üretimden tüketime uzanan zincirde yaşanan yapısal sorunlar, aracılık maliyetleri ve planlama eksiklikleri gıda enflasyonunu kalıcı hâle getirmektedir.

Çiftçinin üretimde kalmasının sağlanması, girdi maliyetlerinin düşürülmesi, adil fiyat. oluşumunun sağlanması ve gıdaya erişimin güvence altına alınması; yalnızca tarım politikalarının değil, sosyal devlet anlayışının da temel gereğidir. Bu nedenle, çiftçinin üretimden çekilme nedenleri ile girdi maliyetleri ve gıda fiyatları arasındaki ilişkinin kapsamlı biçimde ele alınması kamu yararı açısından zorunludur.

Dolayısıyla Türkiye'de; çiftçilerin tarımsal üretimden çekilme nedenlerinin, tarımsal girdi maliyetlerindeki artışın üretim üzerindeki etkilerinin, tarımsal destekleme politikalarının yeterliliğinin ve etkinliğinin, üretim, dağıtım ve pazarlama aşamalarında gıda fiyatlarını artıran yapısal sorunların, gıda fiyatlarındaki artışın hanehalkı bütçeleri ve gıda güvencesi üzerindeki etkilerinin araştırılarak; tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini sağlayacak, çiftçiyi destekleyecek ve tüketicinin gıdaya makul fiyatlarla erişimini güvence altına alacak kalıcı politika önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

Ağır en dem İncesu Au: Servet Mullaöplu

PRUP BAS KANHE

---

**Kaynak gösterme:** Evrim Karakoz (CHP, Aydın). “Çiftçilerin tarımsal üretimden çekilmesinin nedenlerinin araştırılarak tarımsal destekleme politikalarının gözden geçirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3576, 7 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3576-ciftcilerin-tarimsal-uretimden-cekilmesinin-nedenlerinin-arastirilarak-tarimsal-destekleme (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/bdc2e23a-9eb7-4007-92fa-019bb20063cb

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.