# Motosikletli kuryelerin karşılaştığı iş kazalarının ve ölümlerin nedenlerin araştırılarak güvenli çalışma ortamının tesis edilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3594)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3594
- **Tarih:** 9 Ocak 2026
- **İlk imza:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/cd99d5ff-356f-47e8-95a4-019bb242ea2a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3594-motosikletli-kuryelerin-karsilastigi-is-kazalarinin-ve-olumlerin-nedenlerin-arastirilarak

> 10/3594 esas numaralı meclis araştırması önergesi 9 Ocak 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Dijital platformlar aracılığıyla yürütülen moto kuryelik faaliyetinde yaşanan iş kazaları, iş cinayetleri ve yapısal güvencesizlik koşullarının tüm yönleriyle incelenmesi; platform şirketlerinin işveren sorumluluklarının, algoritmik yönetim sistemlerinin ve mevcut mevzuatın işçi sağlığı ve iş güvenliği bakımından yarattığı sonuçların ortaya konulması; alınması gereken yasal ve idari önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Iç Tüzüğün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ederiz.

GEREKÇE

Dijital platformlar aracılığıyla yürütülen moto kuryelik faaliyeti, son yıllarda Türkiye genelinde hızla yaygınlaşmış; özellikle gençler, göçmenler ve güvencesiz istihdam biçimlerine zorlanan emekçiler için başlıca geçim alanlarından biri hâline gelmiştir. Ancak bu büyüme, işçi sağlığı ve iş güvenliğini esas alan kamusal düzenlemelerle desteklenmemiş; aksine moto kuryelik, yüksek risk içeren yapısına rağmen uzun yıllar boyunca mevzuatta "az tehlikeli" ya da belirsiz bir tehlike sınıfı içerisinde değerlendirilmiştir. Bu alandaki mevzuat, 13 Nisan 2025 tarihinde toplanan İşyeri Tehlike Sınıfları Tespit Komisyonu kararıyla kısmen güncellenmiş; moto kuryelik faaliyeti "az tehlikeli işler" sınıfından çıkarılarak "tehlikeli işler" sınıfına alınmıştır. Söz konusu düzenleme, kamu otoritelerinin moto kuryeliğin taşıdığı riskleri resmen kabul etmesi bakımından önemli olmakla birlikte, sahada yaşanan iş kazaları ve ölümler dikkate alındığında yetersiz kalmaktadır. Yoğun trafik içerisinde sürekli hareket hâlinde çalışma, olumsuz hava koşulları, uzun ve düzensiz çalışma saatleri ile dijital platformlar tarafından uygulanan hız ve zaman baskısı, moto kuryeliği fiilen "çok tehlikeli işler" kapsamına sokmaktadır.

Moto kuryeliğin taşıdığı bu yüksek risk, iş cinayetlerine ilişkin verilerle de açık biçimde ortaya konmaktadır. Kurye Hakları Derneği ve İşçi Sağlığı ve Iş Güvenliği Meclisi (İSİG) tarafından derlenen verilere göre; 2022 yılında en az 58, 2023 yılında en az 68, 2024 yılında en az 63 ve 2025 yılında en az 44 moto kurye çalışırken hayatını kaybetmiştir. Mevcut veriler, büyük ölçüde basın taramaları, saha bildirimleri ve emek örgütlerinin sınırlı imkânlarla yürüttüğü çalışmalar sonucunda elde edilmektedir. Bu durum, gerçek tablonun açıklanan rakamların da üzerinde olabileceğine işaret etmektedir.

Dijital platform şirketleri, moto kuryelerin çalışma temposunu, teslimat sürelerini, performans kriterlerini ve gelir düzeylerini fiilen belirlemelerine rağmen; kuryelerle imzalattıkları tek taraflı sözleşmeler aracılığıyla kendilerini işveren sorumluluğunun dışında tutmaktadır. Bu sözleşmelerde kuryeler sıklıkla "bağımsız çalışan", "iş ortağı" ya da "kendi hesabına çalışan" olarak tanımlanmakta; buna karşın işin organizasyonu, denetimi ve riskleri bütünüyle kuryelerin üzerine bırakılmaktadır. Fiilî çalışma ilişkisi ile hukuki statü arasındaki bu uyumsuzluk, işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatının uygulanmasını etkisizleştirmekte; denetim ve yaptırım mekanizmalarını işlevsiz hâle getirmektedir.

Bununla bağlantılı olarak, moto kuryelerin çalışma temposunu belirleyen algoritmik yönetim sistemleri, işçi sağlığı ve iş güvenliği açısından yeni ve özgün bir risk alanı oluşturmaktadır. Hız, zaman ve performans baskısı yaratan bu sistemlerin nasıl çalıştığı, hangi ölçütlere göre kuryeleri zorladığı ve iş kazalarına nasıl etki ettiği hususunda kamusal denetim mekanizmaları bulunmamaktadır. Ayrıca moto kuryeliğe özgü meslek hastalıkları tanımlanmamakta; bu hastalıklar Sosyal Güvenlik Kurumu kayıt sisteminde görünür hâle gelmemektedir. Bu durum hem önleyici politikaların geliştirilmesini hem de kuryelerin sosyal güvenlik haklarına fiilen erişimini engellemektedir.

Tüm bu nedenlerle; moto kuryelik faaliyetinde yaşanan iş kazaları ve iş cinayetlerinin nedenlerinin, dijital platform şirketlerinin hukuki ve fiilî sorumluluklarının, algoritmik yönetim sistemlerinin işçi sağlığı üzerindeki etkilerinin, mevcut mevzuatın ve denetim mekanizmalarının yeterliliğinin kapsamlı biçimde incelenmesi zorunlu hâle gelmiştir. Moto kuryelerin yaşam hakkını ve işçi sağlığını korumaya yönelik kalıcı, etkili ve kapsayıcı düzenlemelerin geliştirilmesi için emek örgütlerinin, meslek kuruluşlarının ve sahadan gelen verilerin sürece dâhil edilmesiyle yürütülecek bir Meclis Araştırması açılması elzemdir. 3 Sarhos Olm 4 hude

---

**Kaynak gösterme:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır). “Motosikletli kuryelerin karşılaştığı iş kazalarının ve ölümlerin nedenlerin araştırılarak güvenli çalışma ortamının tesis edilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3594, 9 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3594-motosikletli-kuryelerin-karsilastigi-is-kazalarinin-ve-olumlerin-nedenlerin-arastirilarak (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/cd99d5ff-356f-47e8-95a4-019bb242ea2a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
