# Suriyeli sığınmacılardan kaynaklanan sorunların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/363)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/363
- **Tarih:** 2 Ekim 2023
- **İlk imza:** Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti, Mersin)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/d80a688a-c984-4926-8021-018af4389f4c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-363-suriyeli-siginmacilardan-kaynaklanan-sorunlarin-arastirilarak-alinmasi-gereken-tedbirlerin

> 10/363 esas numaralı meclis araştırması önergesi 2 Ekim 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Suriyeli sığınmacılardan kaynaklı olarak ülkemizde yaşanan sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddesi uyarınca Meclis araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

İktidar tarafından ülkemizde geçici olarak misafir edilecekleri söylenen Suriyeli sığınmacıların, 12 yıl içinde Türkiye'de gezmedikleri, görmedikleri ve ayak basmadıkları il, ilçe, mahalle ve hatta köy kalmamıştır. Suriyeli sığınmacılar ilk olarak 29 Nisan 2011 tarihinde Hatay'ın Yayladağı sınırından Türkiye'ye giriş yapmışlardı. O dönemde İktidar tarafından, milletimize Suriyeli sığınmacıların geçici olarak misafir edilecekleri söylenmişti. Fakat ilerleyen zaman içinde misafir konumundaki sığınmacılar geçici koruma kapsamına alınmış ve neredeyse kalıcı hale gelmiştir.

Bugün aradan geçen 12 yıl içinde Suriyeli sığınmacılar için "geçici misafirlik" bir türlü bitmemiştir. Suriyeli sığınmacılar aradan geçen on yıl sonra ülkemizde artık kalıcı hale gelmişlerdir. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı'nın verilerine göre; 2012 yılında 14 bin 237 olan ülkemizde geçici olarak misafir edilen Suriyeli sığınmacı sayısı bugün 2023 yılı Eylül ayında resmi rakamlara göre 3 milyon 284 bin 679'a yükselmiştir. Ülkemizde bulunan Suriyeli sığınmacıların 1 milyon 721 bin 875i erkeklerden oluşurken 1 milyon 562 bin 804'ü kadın sığınmacılardan oluşmaktadır. Suriyeli sığınmacıların yaş ortalamaları incelendiğinde ise 0-18 yaş arası sığınmacı sayısı | milyon 610 bin 838 kişi olarak karşımıza çıkmaktadır.

Yani Türkiye'ye gelen Suriyeli sığınmacıların yarısı yetişkin nüfustan oluşmaktadır. Ayrıca Adana, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Osmaniye, Gaziantep ve Malatya gibi geçici barınma merkezlerinde yalnızca 74 bin 883 geçici koruma altında sığınmacı kalmıştır. 3 milyon 209 bin 796 Suriyeli geçici barınma merkezleri dışında Türkiye'nin her köşesine dağılmış durumdadır. Geçici koruma kapsamında bulunan Suriyeli sığınmacılar ülkemizde en çok İstanbul, Gaziantep, Şanlıurfa, Hatay, Adana, Mersin, Bursa, İzmir, Konya ve Ankara gibi 10 büyükşehirde bulunmaktadır. Resmi kayıtlara göre, İstanbul'da 532 bin 170, Mersin'de 231 bin 354 sığınmacı bulunmaktadır. Gerçekte ise ülkemizde doğanlar ve diğer bir çok ülkelerden kalbura dönen sınırlarımızdan gelenlerle birlikte bu sayı daha da artmaktadır.

Suriyeli sığınmacılarla ilgili ülkemizde yaşanan tartışmalar her geçen gün büyümektedir. İktidar, "giderlerse sanayi çöker" şeklinde açıklamalarda bulunurken, İstanbul Sanayi Odası, "Türkiye'nin sadece emekten rekabet gücü yaratma adına gelecek demografik ve sosyolojik yapısını sıkıntıya sokacak ve tehdit altına alacak olan bir nüfuslaşmaya net olarak karşıyız" şeklinde açıklamada bulunmaktadır.

Suriyeli sığınmacıların bulundukları il ve ilçelerde huzur ve güvenlik kalmamış, asayiş olayları artmıştır. Suriyeli sığınmacılar karşısında kendi ülkelerinde adeta yabancı durumuna düşen ve "üvey evlat" muamelesi yapılan vatandaşlarımız, gelecek konusunda kaygı ve endişe duymaya başlamıştır. Suriyelilerin dışında Afganlı ve Pakistanlı sığınmacılarda Türkiye'yi seçmiştir. Böylece sığınmacı sorunu önemli beka sorununa dönüşmüştür. Aradan geçen yıllar içinde Türkiye'de çok sayıda Suriyeli bebek dünyaya gelmiştir. Sığınmacılara vatandaşlık verilmeye başlanmıştır. Suriyeli çocuklar eğitim sitemine dahil edilmeye ve okullarda sınıf mevcutlarını 40 öğrencinin üzerine çıkarmaya başlamıştır. Türkiye?de işyeri açmaya ve esnaflık yapmaya başlamışlardır. Bu durum, Mersin İlimiz başta olmak üzere haksız rekabete yol açmıştır. Çok sayıda esnaf bu yüzden Mersin?*de kepenk kapatmak zorunda kalmış iflas etmiştir. Suriyeli esnaf vergi vermeden, denetime tabii olmadan ve tamamen kayıtsız çalışmaya başlamıştır. Halbuki, iktidar işyeri açmak istediğinde kendi vatandaşından "bin dereden su getirmesini" istiyor. Vergi kaydı istiyor, belediyeden çalışma izni istiyor. Meslek kuruluşlarına kayıt ve ustalık belgesi gibi yükümlülükler istemektedir.

Bu nedenle, Suriyeli sığınmacılardan kaynaklı olarak ülkemizde yaşanan sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddesi uyarınca bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması yerinde olacaktır.

---

**Kaynak gösterme:** Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti, Mersin). “Suriyeli sığınmacılardan kaynaklanan sorunların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/363, 2 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-363-suriyeli-siginmacilardan-kaynaklanan-sorunlarin-arastirilarak-alinmasi-gereken-tedbirlerin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/d80a688a-c984-4926-8021-018af4389f4c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.