# Başta sağlık ve teknoloji sektörleri olmak üzere beyin göçüne neden olan faktörlerin iyileştirilerek sürdürülebilir istihdam politikaları geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3636)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3636
- **Tarih:** 16 Ocak 2026
- **İlk imza:** Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun)
- **İmza sayısı:** 26
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/980488e1-58d8-4d2e-b94d-019be9eb17d1
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3636-basta-saglik-ve-teknoloji-sektorleri-olmak-uzere-beyin-gocune-neden-olan-faktorlerin-iyile

> 10/3636 esas numaralı meclis araştırması önergesi 16 Ocak 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Elvan Işık Gezmiş (CHP); 26 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye'nin nitelikli insan kaynağını kaybetmesine yol açan göç dalgasının sosyo-ekonomik nedenlerinin analiz edilmesi, özellikle sağlık ve teknoloji sektörlerindeki ağır çalışma koşullarının ve liyakat sorunlarının genç profesyoneller üzerindeki etkilerinin belirlenmesi ve beyin göçüne neden olan yapısal sorunłarın ortaya konması amacıyla Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri kapsamında bir Meclis Araştırması açılması konusunda gereğini arz ederiz. serka Seri Nail cu Balikesi Mr. Hocadaden

GEREKÇE

Türkiye'nin sahip olduğu beşeri sermayenin yurtdışına transferi, günümüzde sadece bir demografik hareketlilik değil, ülkenin ekonomik ve sosyal sürdürülebilirliğini tehdit eden yapısal bir sorun haline gelmiştir. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2024 yılı "Uluslararası Göç İstatistikleri" verileri, Türkiye'den yurtdışına gidenlerin sayısının 424.345 kişiye ulaştığını ve bu grubun içinde 25-29 yaş aralığındaki gençlerin %14,4 ile en büyük payı oluşturduğunu göstermektedir. Bu kitlesel hareketlilik, yükseköğretim mezunları arasında %2 seviyesinde seyreden bir beyin göçüyle birleştiğinde; özellikle bilişim teknolojilerinde %6,7 ve mühendislikte %4,4 gibi yüksek oranlardaki stratejik alanlarda yetişmiş insan gücü kaybı kritik eşiğe ulaşmaktadır. Eğitimli genç nüfusun gelecek beklentilerini yurtdışı odaklı kurgulaması, milli kaynaklarla yetiştirilen entelektüel sermayenin bedelsiz bir şekilde yurtdışındaki gelişmiş ekonomilere aktarılmasına neden olmaktadır.

Bu genel göç eğiliminin en sarsıcı yansımaları, toplumsal yaşamın en hassas noktası olan sağlık sektöründe gözlenmektedir. Türk Tabipleri Birliği (TTB) verilerine göre, 2024 yılında 2.692 hekimin "İyi Hal Belgesi" alarak göç etme iradesi göstermesi, 2020 yılındaki 931 başvurunun yaklaşık üç katına çıkmasıyla sonuçlanan alarm verici bir tablodur. Sağlık Bakanlığı nın Aralık 2025 bütçe görüşmelerindeki beyanlarına göre 2025 yılı içerisinde fiilen yurtdışına giden hekim sayısı 412 olarak kaydedilse de, hekimlerin maruz kaldığı iş yükü verileri göç motivasyonunun arkasındaki yapısal krizi doğrulamaktadır. OCD'nin "Health at a Glance 2025" raporuna göre, Türkiye 1.000 kişiye düşen 2,4 doktor sayısı ile 3,9 olan OECD ortalamasının çok gerisindedir. Bu durum, Türkiye'deki bir hekimin yıllık ortalama 4.367 muayene yapmasına, yani 1.562 olan OECD ortalamasının yaklaşık üç katı bir yükün altına girmesine yol açmaktadır. Sağlık harcamalarının GSYIH içindeki payının %4,7 ile %9,3'lük OECD ortalamasının yarısında kalması ise personelin hem ekonomik şartlarını hem de sağlık sisteminin teknolojik altyapısını dünya standartlarının gerisine itmektedir.

Nitelikli iş gücünün; ekonomik istikrarsızlık, liyakat esaslı istihdam eksikliği ve ağır çalışma koşulları gibi "itici" faktörlerle ülkeden kopması, Türkiye'nin teknolojik kalkınma ve nitelikli kamu hizmeti sunma kapasitesini doğrudan zayıflatmaktadır. On binlerce dolar eğitim yatırımı yapılan bir mühendisin veya uzman hekimin, sadece 5 dakikaya sığdırılmaya çalışılan muayene süreleri veya şiddet riski altındaki çalışma ortamı nedeniyle göç etmesi, toplumsal refahın sürdürülebilirliğini imkansız kılmaktadır. Bu araştırma önergesiyle, göçün temelinde yatan sosyo-ekonomik dinamiklerin meclis çatısı altında bilimsel bir yaklaşımla tespit edilmesi ve hem sağlık çalışanlarını hem de tüm nitelikli genç profesyonelleri ülkede tutacak kapsamlı teşvik ve güvenlik politikalarının acilen hayata geçirilmesi amaçlanmaktadır. Türkiye'nin küresel rekabet gücünü korumasının yolu, yetişmiş insan kaynağına kendi topraklarında güvenli ve onurlu bir gelecek sunabilmesinden geçmektedir.

Bu bağlamda, özellikle sağlık ve teknoloji gibi stratejik sektörlerdeki beyin göçünü tetikleyen düşük ücret politikaları ile ağır çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve nitelikli genç nüfusun u kede kalmasını sağlayacak sürdürülebilir istihdam modellerinin saptanması amacıy Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri kapsamında bir Meclgs açılması önerilmektedir. CHP

---

**Kaynak gösterme:** Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun). “Başta sağlık ve teknoloji sektörleri olmak üzere beyin göçüne neden olan faktörlerin iyileştirilerek sürdürülebilir istihdam politikaları geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3636, 16 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3636-basta-saglik-ve-teknoloji-sektorleri-olmak-uzere-beyin-gocune-neden-olan-faktorlerin-iyile (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/980488e1-58d8-4d2e-b94d-019be9eb17d1

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.