# Tavsiye edilen tüketim tarihi geçmiş gıda ürünlerinin satıldığı marketlerin halk sağlığına etkilerinin araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3645)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3645
- **Tarih:** 16 Ocak 2026
- **İlk imza:** Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti, Mersin)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/6eb93deb-410a-44ef-92a7-019bea977cf7
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3645-tavsiye-edilen-tuketim-tarihi-gecmis-gida-urunlerinin-satildigi-marketlerin-halk-sagligina

> 10/3645 esas numaralı meclis araştırması önergesi 16 Ocak 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Tavsiye edilen tüketim tarihi geçmiş gıda ürünlerinin bazı marketlerde aleni bir şekilde dar gelirli vatandaşlarımızın satışına sunulmasının başta insan sağlığı olmak üzere, ileride yaşanacak halk sağlığı sorunlarının araştırılarak, alınması gereken önlemlerin önceden belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Ülkemizde gıda fiyatlarında ortaya çıkan yüksek artışlar dar gelirli vatandaşlarımızı ve emeklilerimizi her geçen gün daha da zor duruma düşürmektedir. Yüksek enflasyon ve hayat pahalılığına bağlı olarak alım gücünün düşmesi ile birlikte birçok temel ürün, dar gelirli vatandaşlarımız için artık ulaşılması imkansız bir hale gelmiştir.

AKP tarafından yıllardır uygulanan yanlış tarım ve ekonomi politikaları sayesinde bırakın zincir marketleri, semt pazarları bile dar gelirli vatandaşlarımız için pahalı ve lüks olmuştur. Böylece, çarşı-pazardan ve marketlerden her gün elleri boş dönen dar gelirli vatandaşlarımız için gıdaya ulaşım büyük bir soruna dönüşmüştür.

Bu durumu fırsata çevirmek isteyen bir market, başta İstanbul olmak üzere Türkiye genelinde dört ilde şube açarak dar gelirli vatandaşlarımıza tavsiye edilen tüketim tarihi geçmiş gıda ürünlerini daha ucuz fiyatlara satmaya başlamıştır.

Bu dönemde, büyük bir yoksullukla karşı karşıya bırakılan vatandaşlarımız, mecburen bu marketlerden alışveriş yapmak zorunda bırakılmıştır. Bu marketlerden alışveriş yapmak zorunda kalan dar gelirli vatandaşlarımız, "bu hayat pahalılığı karşısında ve eriyen alım gücüyle "Mecbur kalıyoruz. Artık tarihine değil, fiyatına bakıyoruz. Bizleri bu hale düşürenler utansın" şeklinde açıklama yapmaktadır.

İnsan sağlığını tehdit eden bu duruma seyirce kalan Tarım ve Orman Bakanlığı,Tavsiye edilen tüketim tarihi geçmiş ürünler tat, koku ve görünüş gibi bozulmaların olmaması koşuluyla piyasada bulunabilir. İnsan sağlığına uygunluğu gıda işletmecilerinde olup, Bakanlığımızca bu konuda denetimler yapılmaktadır demekle yetinmiştir.

Halbuki daha önce raflarda tüketim tarihi geçmiş ürünlerle ilgili gerekli denetimler sık sık yapılarak tüketim tarihi geçmiş ürünlere market raflarında rastlanması halinde önce cezai işlem uygulanıyor ve ardından da bu ürünler tüketicileri korumak adına topluca imha ediliyordu. Bugün ne yazık ki hayat pahalılığı karşısında bu uygulamadan vazgeçilerek tarihi geçmiş gıda ürünleri aleni bir şekilde, düşük fiyatlara vatandaşlara satılmaya başlamıştır. Böylece ülkemizde gıda güvenliği tamamen ortadan kalkmış ve ölümler dahil zehirlenmelere kapı açılmıştır. Vatandaşlarımız önemli bir halk sağlığı ile karşı karşıya bırakılmıştır.

"Bu kadar da olmaz" dedirten bu olay, ülkemizde hayat pahalılığının ve yüksek enflasyonun geldiği noktayı açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Ülkemizde, dar gelirli vatandaşlarımız kirasını ödeyemez ve karnını doyuramaz hale gelmiştir. 2022 yılında yüzde 102,55'ekadar yükselen gıda enflasyonu 2025 yılının Aralık ayında yüzde 28,31 olarak gerçekleşmiştir. Ülkemiz, yüzde 28,31'lik bu gıda enflasyonu oranı ile Avrupa Birliği ülkeleri arasında ilk sıralarda yer almaktadır.

Ülkemizde yaşanan yüksek enflasyon, çarşı-pazar ve marketlerde etiketlere anında yansımakta ve böylece dar gelirli vatandaşlarımız açısından ulaşılması çok güç hale gelmektedir. Yüksek fiyatları nedeniyle dar gelirli vatandaşlarımız et ve süt ürünlerinin tadını bile neredeyse unutmuştur.

Ülkemizde çiftçilerimizden çok ucuza ve bazen de zararına alınan çok sayıda ürünün fiyatı, dar gelirli vatandaşlarımızın sofrasına gelene kadar inanılmaz şekilde 5-10 kat artmaktadır. Üretici ile market arasında ortaya çıkan gıda ürünlerindeki fiyat farkın tek sorumlusu ülkeyi iyi yönetemeyen iktidardır.

Bu nedenle, tavsiye edilen tüketim tarihi geçmiş gıda ürünlerinin bazı marketlerde açık şekilde hiçbir zorlukla karşılaşmadan dar gelirli vatandaşlarımızın satışına sunulmasının başta insan sağlığı olmak üzere, ileride yaşanacak halk sağlığı sorunlarının araştırılarak, alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması yerinde olacaktır.

---

**Kaynak gösterme:** Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti, Mersin). “Tavsiye edilen tüketim tarihi geçmiş gıda ürünlerinin satıldığı marketlerin halk sağlığına etkilerinin araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3645, 16 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3645-tavsiye-edilen-tuketim-tarihi-gecmis-gida-urunlerinin-satildigi-marketlerin-halk-sagligina (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/6eb93deb-410a-44ef-92a7-019bea977cf7

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
