# Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi ve Bireysel Emeklilik Sisteminin kamusal emeklilik üzerindeki etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3730)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3730
- **Tarih:** 9 Şubat 2026
- **İlk imza:** Mehmet Zeki İrmez (DEM Parti, Şırnak)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ad2cdb29-9bf1-4c70-b6c3-019c6a9ee14a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3730-tamamlayici-emeklilik-sistemi-ve-bireysel-emeklilik-sisteminin-kamusal-emeklilik-uzerindek

> 10/3730 esas numaralı meclis araştırması önergesi 9 Şubat 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Mehmet Zeki İrmez (DEM Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ve Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) uygulamalarının kamusal emeklilik hakkı üzerindeki olumsuz etkilerinin açığa çıkarılması, neoliberal ekonomi politikaları sonucu norm haline getirilen güvencesizliğin sonlandırılması, emekliliğin piyasa odaklı bir finansal ürün haline getirilmesinin önüne geçilerek toplumun tümünü kapsayan, nitelikli ve kamusal bir güvence sisteminin tesis edilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE Emeklilik hakkı, emekçilerin uzun yıllar boyunca büyük mücadeleler vererek elde ettiği temel ve kamusal bir haktır. Ancak günümüzde, birbirinden farklı ve hayati konuları tek bir yasada toplayan antidemokratik yönetim pratiğiyle meclise getirilen düzenlemeler, bu hakkı kamusal güvence alanından çıkararak bireysel finansal risk yönetimi düzlemine itmektedir. Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), temelleri 1980'li yıllarda Dünya Bankası eliyle atılan neoliberal politikaların bir. ürünü olarak, emekliliği bir hak olmaktan çıkarıp yurttaşın sırtına bir yük olarak yüklemeyi hedeflemektedir.

Söz konusu sistemin Türkiye'deki tarihsel süreci, sosyal devlet ilkesinden adım adım uzaklaşılmasının kronolojisi niteliğindedir. 2001 yılında yasalaşan ve 2003 yılında faaliyete geçen sistem, 2013 yılında getirilen devlet desteğiyle tahkim edilmiş; nihayetinde OHAL koşullarında çıkarılan yasalarla sisteme giriş zorunlu kılınarak kamusal emeklilik planı zayıflatılmıştır. Güncel düzenlemelerle ise Bireysel Emeklilik Sistemi'nde yüzde 30 olan devlet katkısı oranının yüzde 50'ye kadar artırılması veya sıfıra indirilmesi hususunda tek yetkili kılınan yürütme erki, tasarruf yetkisini demokratik denetimden uzaklaştırmaktadır. İktidarın BES aracılığıyla topluma sunduğu tasarruf telkini, aslında ekonomik kırılganlığın ve mevcut emekli maaşlarının yetersizliğinin örtük bir itirafıdır. Yurttaşı adeta ¿ölümü gösterip sıtmaya razı etmek" suretiyle sisteme yönlendiren bu anlayış, halkın birikimlerini sermayenin kâr hırsı için bir finansman kaynağı olarak kullanmayı amaçlamaktadır. Emeklilik, piyasaya devredilecek bir "finansal ürün" olarak görülemez.

Sonuç olarak sermayenin emekçiler üzerindeki denetimini artıran, yurttaşı güvencesizliğe ve yalnızlığa mahkum eden bu piyasacı uygulamaların toplumsal etkilerinin araştırılması elzemdir. Bireysel kurtuluşu değil, toplumun tamamını kapsayan ve hakları teminat altına alan kamusal bir sosyal güvenlik sisteminin inşası için bu araştırma komisyonunun kurulması hayati önem taşımaktadır.

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Zeki İrmez (DEM Parti, Şırnak). “Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi ve Bireysel Emeklilik Sisteminin kamusal emeklilik üzerindeki etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3730, 9 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3730-tamamlayici-emeklilik-sistemi-ve-bireysel-emeklilik-sisteminin-kamusal-emeklilik-uzerindek (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ad2cdb29-9bf1-4c70-b6c3-019c6a9ee14a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.