# Tarım ve hayvancılıkta üretimin artırılması ve gıda krizine yönelik alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3808)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3808
- **Tarih:** 20 Şubat 2026
- **İlk imza:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **İmza sayısı:** 23
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/dfbd8d32-e0e7-47a7-856c-019c94a823b4
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3808-tarim-ve-hayvancilikta-uretimin-artirilmasi-ve-gida-krizine-yonelik-alinmasi-gereken-tedbi

> 10/3808 esas numaralı meclis araştırması önergesi 20 Şubat 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Ömer Fethi Gürer (CHP); 23 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Ülkemizde yıllardır süren yanlış tarım uygulamaları nedeniyle gıda ürünlerinde dışa bağımlılık her geçen gün artış göstermektedir. Bütün milletler gıda ürünleriyle ilgili çeşitli programlar ile yerli üretimlerini artırmaya ve geliştirmeye dair çalışmalar başlatmaktadır. Ülkemizde ise çiftçilerimiz ve üreticilerimiz ekonomik krizin etkisiyle birlikte borç batağına sürüklenmiştir. Tarımdaki girdi maliyetlerinin de artması üretimin azalmasına sebep olmuştur. Bu durumda gıda üretiminin azalması, gıdaya erişimi zorlaştırırken, açlık tehlikesini de beraberinde getirmektedir. Gıda krizinin olumsuz etkilerini önleyerek, tarım ve hayvancılıktaki üretimi artırmak, gıda krizine karşı acilen tedbirlerin alınması amacıyla Anayasanın 98. Maddesi, TBMM Iç Tüzüğünün 104 ve 105. Maddelerine göre Meclis Araştırması açılmasını arz ve talep ederiz. 10- 02 - 2026

GEREKÇE

Gıda krizi dünyadaki tüm ülkelerin ana gündemi haline gelmiştir. Hammadde fiyatlarının yükselmesi, tedarik zincirlerinin kırılması, gıda üretimi ve gıdaya erişimi zorlaştırmıştır. Bütün ülkeler gıda ürünleriyle ilgili çeşitli programlar ile yerli üretimi artırmaya ve geliştirmeye dair çalışmalar başlatmıştır. Ülkemizde ise gıdada dışa bağımlılık artış göstermektedir. Türkiye gıda kriziyle karşı karşıyadır. Girdi maliyetlerin artması sonunda üretim azalmıştır. Çiftçilere yeterli desteğin sağlanmaması köyden kente göçleri artmıştır. Bu durum kentlerde işsizliğin katlanarak artmasına neden olmuştur. Birleşmiş Milletler raporuna göre, dünya nüfusunun 2050'de 9,6 milyara ulaşması beklenmektedir. Türkiye'ye ilişkin nüfus beklentisi ise yaklaşık 95 milyon olarak öngörülmektedir. 2050 yılında dünya nüfusunun yüzde 70'inden fazlasının kentsel alanlarda yaşayacağı beklenmektedir.

1966'da kabul edilen Uluslararası Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi'nde şu ifadeler yer alıyor: Cinsiyeti ve yaşı ne olursa olsun, her insanın her zaman sürekli, yeterli, güvenli ve kültürel tercihine uygun gıdaya veya gıda üretmek için gerekli araçlara ulaşma hakkı vardır. İnsanlar gıda ihtiyaçlarını kendi kontrollerinin dışında, engelli, yaşlılık, ekonomik yetersizlikler, hastalık, felaket ya da ayrımcılık gibi durumlarda karşılayamadıkları zaman gıda ihtiyaçları devlet tarafından karşılanmalıdır."

Ülkemizde ise iktidar, tarımın serbest piyasa koşullarına terk edilemeyecek kadar stratejik bir sektör olduğu unutmuştur. Ülkemizde yıllardır süren yanlış tarım uygulamalarıyla çiftçilerimizi, üreticilerimizi ve tüketicilerimizi korumaktan uzaklaşmıştır. Tarımdaki özelleşmeler nedeniyle ithalat yolunun önü iyice açılmıştır. İktidar, kendi çiftçimizi ve üreticimizi desteklemek ve korumak yerine ithalatı destekleme yolunu seçmiştir. Çiftçilerimiz ve üreticilerimiz ekonomik krizin etkisiyle birlikte borç batağına sürüklenmiş ve üretim yapamaz hale gelmiştir. Bununla birlikte yerel üretime katkı sağlayan küçük çiftçilik (aile işletmesi, aile çiftçiliği) üretim yapamaz duruma getirmiştir.

Türkiye, tarım açısından yeterli toprak büyüklüğüne ve verimliliğine sahiptir. Ülkemizin yeniden kendi kendine yeten tarım ülkesi haline gelmesi için gıda üretim seferberliği başlatılmalı ve gıda krizine karşı acil önlemler alınması gerekmektedir. Özellikle tarımsal girdi fiyatlarında indirim yapılmalıdır. Bitkisel ve hayvansal üretimi artırmak için çeşitli muafiyetler sağlanmalıdır. Çiftçi ve hayvancılıkla uğraşanlar ekonomik olarak koruma altına alınmalıdır. Gençlerin köylere dönüşü ve üretim yapabilmesi için özendirme, teşvikler ve imkanlar sağlanmalıdır. Yine tarımsal üretimde yerel anlamda üretime ciddi destekler sağlayan, geleneksel üretim girdilerini kullanan, sağlıklı beslenmenin temel unsuru küçük çiftçilik de desteklenmelidir.

Meraları ve tarım arazilerini imara açma anlayışından vazgeçilmelidir. Meralar ve tarım arazileri acilen korunma altına alınmalıdır. Biyoçeşitliliğe ve yerel tohumlara da sahip çıkacak uygulamalar yapılmalıdır. Su kaynakları yönetimini daha verimli hale getirecek düzenlenmeler yapılmalıdır. Ülkemizi ithalat yolundan kurtarıp, tekrar kendi kendine yeten ülke haline getirmeye yönelik tarım politikaları hayata geçirilmelidir.

Gıda krizine karşı alınacak bu önlemler, sürdürülebilir doğru tarım politikaları ile mümkündür. Toplumun gıda krizi yaşamaması, dengeli beslenmesi için gereken tarımsal ve hayvansal gıda üretilmelidir. Gelişmiş ülkelerde olduğu gibi üretilen bu ürünler uygun fiyatlar ile topluma yansıtılmalıdır.

Gerekçemizde bahsettiğimiz gibi gıda krizinin olumsuz etkilerini önleyerek, tarım ve hayvancılıktaki üretimi artırmak, gıda krizine karşı acilen tedbirlerin alınması amacıyla Anayasanın 98. Maddesi, TBMM Iç Tüzüğünün 104 ve 105. Maddelerine göre Meclis Araştırması açılmasını arz ve talep ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Tarım ve hayvancılıkta üretimin artırılması ve gıda krizine yönelik alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3808, 20 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3808-tarim-ve-hayvancilikta-uretimin-artirilmasi-ve-gida-krizine-yonelik-alinmasi-gereken-tedbi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/dfbd8d32-e0e7-47a7-856c-019c94a823b4

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.