# Tutukluluk sürelerinin uzamasının nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırmasının açılmasına ilişkin önergesi (10/3844)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3844
- **Tarih:** 25 Şubat 2026
- **İlk imza:** Cumhur Uzun (CHP, Muğla)
- **İmza sayısı:** 23
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/720bb31c-dacd-4d65-adfc-019cb4089e18
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3844-tutukluluk-surelerinin-uzamasinin-nedenlerinin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-b

> 10/3844 esas numaralı meclis araştırması önergesi 25 Şubat 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Cumhur Uzun (CHP); 23 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Anayasa'nın 98'inci maddesi ile TBMM İçtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri uyarınca; tutuklama tedbirinin "istisna" niteliğine dair uygulamada keyfilik olup olmadığının, süreçlerin özellikle son yıllarda nasıl işletildiğinin, bu tedbirin uygulanmasına dair siyasi baskı olup olmadığının, adli kontrol tedbirlerinin etkinliğinin, tutukluluk sürelerinin ve karar gerekçelerinin standardının ve hak ihlali risklerini artıran yapısal nedenlerin bütün boyutlarıyla tespit edilerek, çözüm önerilerinin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

Saygılarımızla.

1225199 CHP

GEREKÇE

Tutuklama, ceza yargılamasında son çare olarak başvurulması gereken, istisnai bir koruma tedbiridir.

Kişi özgürlüğü kural, tutuklama istisnadır. Ancak özellikle son yıllarda uygulamada tutuklama tedbirine çok sık başvurulduğu, tutukluluğun kimi dosyalarda fiilen cezalandırma sonucuna dönüştüğü ve bu durumun kamuoyuna yansıyan çok sayıda örnek üzerinden toplumda güçlü bir adaletsizlik kanaati oluşturduğu görülmektedir. Tutukluluk sürelerinin uzaması, tutukluluğun devamına ilişkin kararların çoğu zaman delilden yoksun ve yetersiz gerekçelerle kurulması, adli kontrol tedbirlerinin ise çoğu dosyada etkili biçimde değerlendirilmemesi; kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına ilişkin tartışmaları büyütmekte, adalet duygusunu zedelemekte ve yargıya güveni aşındırmaktadır.

Buna ek olarak, bazı tutuklama kararlarının siyasi baskı altında alındığına ilişkin iddiaların güçlenmesi; yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığı konusunda ciddi bir güven bunalımına yol açmaktadır.

Bu durum Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporuna da yansımış ve raporda "Hukukun evrensel ilkeleri çerçevesinde ve AİHM ile AYM'nin yerleşik içtihatları doğrultusunda, tutuksuz yargılamanın tüm yargısal süreçlerde esas alınmasına özen gösterilmelidir. Kanundaki tutuklama şartlarına bağlı kalınarak, tutuklamanın istisna olduğu ilkesine uygun biçimde mevzuat gözden geçirilmelidir." İfadesi yer almıştır.

Bu tablo karşısında, tutuklama kararlarının gerekçelendirme standardını ve ölçülülük ilkesine uygunluğunun incelenmesi; uygulamada keyfiliğe alan açan sorunların tespit edilmesi ve çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması zorunlu hale gelmiştir.

---

**Kaynak gösterme:** Cumhur Uzun (CHP, Muğla). “Tutukluluk sürelerinin uzamasının nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırmasının açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3844, 25 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3844-tutukluluk-surelerinin-uzamasinin-nedenlerinin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-b (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/720bb31c-dacd-4d65-adfc-019cb4089e18

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.