# Doğal afetler karşısında alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/392)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/392
- **Tarih:** 5 Ekim 2023
- **İlk imza:** Ersin Beyaz (İYİ Parti, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/a2f6dc6e-0c09-4622-a784-018b03e1bdad
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-392-dogal-afetler-karsisinda-alinmasi-gereken-tedbirlerin-belirlenmesi-amaciyla-bir-meclis-ara

> 10/392 esas numaralı meclis araştırması önergesi 5 Ekim 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Ersin Beyaz (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye nüfusunun yüzde 98'inin birinci ve ikinci derece deprem kuşağında yaşadığı bilinmektedir. Sadece Marmara Bölgesi ve İstanbul'da beklenen deprem dolayısıyla 200 bine yakın binanın yıkılacağı tahmin edilmektedir. Uzmanlar tarafından uzun yıllar boyunca dile i getirilen uyarılara rağmen geçtiğimiz 20 yıl boyunca yeterli ve sağlıklı bir çalışma yapılmadığı yaşadığımız acı felaketlerin yarattığı yıkımlarla birlikte ortaya çıkmıştır. On binlerce insanımızın ölümüne ve milyarlarca dolarlık zarara yol açan afetlerin verdiği zararların azaltılmasına yönelik yapılan kentsel dönüşüm çalışmalarının durumunun tespit edilmesi, eksikliklerin bir an önce giderilmesi amacı ile Anayasa'nın 98, İçtüzüğün 104 ve 105. maddeleri uyarınca meclis araştırması açılmasını arz ederiz.

GEREKÇE

Birbirinden farklı doğal afetlerin sıklıkla yaşandığı ülkemizde her yıl binlerce vatandaşımız hayatını kaybetmekte, milyarlarca liralık maddi hasar meydana gelmektedir. Maden Tetkik ve Arama Kurumu'nun yaptığı çalışmalara göre, ülkemizdeki nüfusun yüzde 98i birinci ve ikinci dereceden deprem kuşağında yaşamaktadır. Devlet kurumlarını yöneten AK Parti iktidarlarının geçtiğimiz 20 yıl boyunca bu konuda yeterli önlemleri almadığı ve gereken çalışmaları yapmadığı ne yazık ki yaşadığımız deprem, sel, yangın gibi birçok afette ortaya çıkmıştır.

İnsanımızı ve insan hayatını önceleyen bir yönetim anlayışı yerine, rant uğruna feda edilen kentlerimiz, doğal ve ekolojik alanlarımız felaketler karşısında giderek daha korumasız duruma gelmiştir. Yapılan çalışmalara göre ülkemizde 18 kent merkezi, 80"den fazla ilçe ve 500 köyümüz doğrudan fay hattı üzerinde bulunmaktadır. İyimser tahminlere göre sadece İstanbul?da yaşanması muhtemel bir depremde 200 bin binanın yıkılacağı düşünülmektedir. Geçtiğimiz 20 yıl boyunca yeterli dönüşümün yapılmadığı, bunun yerine kıyıların doldurulduğu, acil tahliye ve sel riski taşıyan alanlara imar izinleri verildiği yaşanan son felaketlerde birçok kez kanıtlanmıştır. Özellikle Şubat ayında meydana gelen Hatay ve Kahramanmaraş merkezli depremlerde, deprem öncesinde alınması gereken önlemlerin alınmadığı gibi deprem sonrasında yaşanan organizasyon eksikliği nedeniyle felaketlerin boyutunun katlandığı görülmüştür.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki'nin yaptığı açıklamaya göre deprem tehdidinin her geçen gün daha da fazla hissedildiği İstanbul'da kentsel dönüşüm için özel bir birim oluşturulacağı ve bu kapsamda 350 bin konut yapılacağı ifade edilmiştir. Bakanın yine ifade ettiğine göre kentsel dönüşüm için yapılan başvuru sayısının | milyon 207 bin olduğu anlaşılmaktadır. İstanbul'da 8 milyon civarı bağımsız birim olduğu ve bunun yaklaşık 1,5 milyonunun risk teşkil ettiği bilinmektedir.

Deprem ve doğal afetler siyaset malzemesi yapılamayacak kadar hassas bir konu olmakla birlikte milletçe birlik ve beraberlik içinde acilen çözümlenmesi gereken bir sorundur. Önceki yasama dönemlerinde defalarca sunulan önerilerin dikkate alınmadığı bilinmektedir. Deprem ve doğal afetler karşısında etkin bir eylem planı hazırlanması ve bu plan doğrultusunda acilen harekete geçirilmesi olası felaketler karşısında ülke olarak direncimizi artıracaktır.

Geçtiğimiz yıllarda sıklıkla yaşadığımız acı felaketlerin yarattığı yıkım göz önüne alındığında ülkemizde yapılan kentsel dönüşüm çalışmalarının ve afetler karşısında alınması gereken tedbirlerin yeterliliği konusunda vatandaşlarımızın birçok endişesi bulunmaktadır. Riskli bölgeler başta olmak üzere yapılmakta olan kentsel dönüşüm çalışmalarının incelenerek depreme dirençli yapı stokunun oluşturulması, kentsel dönüşüm uygulamalarının etkinliğinin artırılması, varsa eksikliklerin giderilmesi, olası doğal afetler karşısında alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacı ile Anayasa'nın 98, İçtüzüğün 104 ve 105. maddeleri uyarınca meclis araştırması açılmasını arz ederiz.

İSİM - SOYİSİM

AKI PYA YAŞ

Aha. Riler part Diba ya

---

**Kaynak gösterme:** Ersin Beyaz (İYİ Parti, İstanbul). “Doğal afetler karşısında alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/392, 5 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-392-dogal-afetler-karsisinda-alinmasi-gereken-tedbirlerin-belirlenmesi-amaciyla-bir-meclis-ara (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/a2f6dc6e-0c09-4622-a784-018b03e1bdad

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.