# Emekli vatandaşların yaşadığı ekonomik, sosyal ve toplumsal sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3939)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/3939
- **Tarih:** 17 Mart 2026
- **İlk imza:** Cem Avşar (CHP, Tekirdağ)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/3d20c1f4-6eee-4c7c-bc9b-019d000ec0ea
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3939-emekli-vatandaslarin-yasadigi-ekonomik-sosyal-ve-toplumsal-sorunlarin-arastirilarak-bu-so

> 10/3939 esas numaralı meclis araştırması önergesi 17 Mart 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Cem Avşar (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Ülkemizde Mart 2025 itibarıyla toplam 16 milyon 859 bin emekli ve hak sahibi (pasif sigortalı) bulunmaktadır. 2024 yılının ikinci yarısında emekli olanların sayısının yüksekliği nedeniyle ciddi bir artış yaşanmış ve nüfus içindeki oranları yüzde 18,5'e kadar yükselmiştir. Bu artış eğilimin 2025 yılında da devem edeceğini görülmektedir. Bu sayının yaklaşık 4,5 milyon kişilik kısmı ise 20 bin lirayla en düşük emekli aylığı almaktadır. Bu yıl için diğer emeklilerimize ise yüzde 12,19'luk bir artış yapılmıştır.

Buna karşı, TÜRK-İŞ'in Ocak 2026 verilerine göre dört kişilik bir ailenin aylık gıda harcama tutarını (açlık sınırı) 31.224 TL, gıda ile birlikte diğer tüm temel harcamalar için haneye girmesi gereken toplam gelir tutarını (yoksulluk sınırı) 101.706 TL ve mutfak enflasyonunu ise aylık %3,58 on iki aylık %41,08 yıllık ortalama %39,79 olarak hesaplanmıştır. Bu çerçevede ülkemizde en düşük emekli aylığı olan 20 bin lira alan 4,5 milyon insan açlık sınırın 11 bin TL, yoksulluk sınırının ise 81 bin TL altında kalmaktadır.

Bu durum Anayasa'da güvence altına alınan insan onuruna uygun bir yaşam hakkına aykırılık teşkil etmektedir. Ücretler, yalnızca barınma, ulaşım, sağlık ve eğitim gibi zorunlu ihtiyaçları değil, kültürel ve sosyal gereksinimleri de karşılayabilecek bir düzeyde olmalıdır. Ancak artan yaşam maliyetleri karşısında ücretlerin yetersiz kalması, emeklilerin alım gücünü azaltmakta; temel ve zorunlu harcamalara erişimini her geçen gün daha da güçleştirerek geçim koşullarının zorlaştırmaktadır. Emeklilerimiz temel gıda, ulaşım, barınma ve enerji maliyetlerini karşılayamamaktadır. Yıllarca çalışıp prim ödeyen emeklilerin, şimdi o primlerin karşılığında onlara reva görülen maaş, beslenme, barınma gibi temel ihtiyaçları bile karşılayamadığı görülmektedir. Son zamanlarda görülen emeklilerin geçinemedikleri için ucuz otel ve pansiyonlarda barınmaya çalışmaları, kira ve faturalarını karşılayamamaları burun açık göstergesidir. Bu durum emeklilerimizi birçok belediyenin sunduğu maddi yardım, ilaç desteği, sağlık harcamaları, et, doğalgaz, ulaşım, barınma, gıda ve kurban desteği gibi sosyal destek projelerine de başvurmaya sevk etmektedir.

Bizleri bugünlere ve geleceğe hazırlayan emeklilerimiz için hayatı kolaylaştırmak ve kimseye muhtaç olmadan yaşamalarını sağlamak devletimizin öncelikli görevleri arasındadır. Atatürk'ün dediği gibi "Bir milletin yaşlı vatandaşlarına ve emeklilerine karşı tutumu, o milletin yaşama kudretinin en önemli kıstasıdır. Geçmişte çok güçlüyken tüm gücüyle çalışmış olanlara karşı minnet hissi duymayan bir milletin geleceğe güvenle bakmaya hakkı yoktur."

Bu çerçevede, emeklilerin yaşadığı ekonomik, sosyal ve toplumsal sorunları ile yaşlılığın doğal sonucu olarak -yaşın ilerlemesiyle birlikte- baş gösteren sağlık sorunlarının emeklilerin harcamalarındaki yeri ve maaş kesintilerin araştırılması ve bu bağlamda sağlık hizmetleri karşılığında alınan sağlık hizmetleri katılım payından emeklilerin ve bakmakla yükümlü oldukları kişilerin muaf tutulması gerekçesiyle Anayasamızın 98'nci, Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'nci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açmasını arz ve teklif ederim.06.03.2026

SPUP BASKANLE

---

**Kaynak gösterme:** Cem Avşar (CHP, Tekirdağ). “Emekli vatandaşların yaşadığı ekonomik, sosyal ve toplumsal sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3939, 17 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3939-emekli-vatandaslarin-yasadigi-ekonomik-sosyal-ve-toplumsal-sorunlarin-arastirilarak-bu-so (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/3d20c1f4-6eee-4c7c-bc9b-019d000ec0ea

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.