# Başta işçi, memur ve emekliler olmak üzere sabit gelirli vatandaşların yaşadığı reel gelir kayıplarının ve vergi sisteminin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/3970) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/3970 - **Tarih:** 31 Mart 2026 - **İlk imza:** Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/3cbedcba-bb92-4b1a-8ce7-019d6309648f - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-3970-basta-isci-memur-ve-emekliler-olmak-uzere-sabit-gelirli-vatandaslarin-yasadigi-reel-gelir > 10/3970 esas numaralı meclis araştırması önergesi 31 Mart 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Ülkemizde son yıllarda derinleşen yüksek enflasyon, gelir dağılımındaki bozulma, vergi adaletsizliği ve ekonomik istikrarsızlık nedeniyle; başta işçiler, memurlar, diğer kamu görevlileri ve emekliler olmak üzere sabit gelirli milyonlarca vatandaşımızın alım gücü ciddi biçimde düşmüş, mevcut ücret ve maaş belirleme sistemi bu kesimleri koruyamaz hale gelmiştir. Bu kapsamda; başta işçiler, memurlar, diğer kamu görevlileri ve emekliler olmak üzere sabit gelirli kesimlerin yaşadığı reel gelir kayıplarının, ücret belirleme mekanizmalarının yetersizliklerinin, vergi sisteminin ücretliler üzerindeki etkilerinin ve sosyal devlet ilkesine aykırı uygulamaların tüm yönleriyle araştırılması; gerekli yasal ve idari düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü 'nün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. GEREKÇE Türkiye'de işçiler, memurlar, kamu çalışanları ve emekliler artık yalnızca düşük maaş artışlarıyla değil; yapısal bir gelir kaybı düzeni ile karşı karşıyadır. Yüksek enflasyon, artan yaşam maliyetleri, kümülatif vergi sistemi ve yetersiz ücret artış mekanizmaları nedeniyle sabit gelirli kesimler her geçen ay daha fazla yoksullaşmaktadır. 2026 yılı itibarıyla maaşlara yapılan yetersiz artışların daha yılın ilk aylarında enflasyon karşısında eridiği açıkça görülmektedir. Nitekim yılın ilk iki ayında oluşan enflasyon, kamu görevlilerine verilen sözleşme artışının büyük bölümünü ortadan kaldırmış; tüm çalışanların da alım gücünü daha yılın başında ciddi biçimde zayıflamıştır. Mevcut sistemde maaş artışlarının altı ayda bir yapılması ve enflasyon farkının gecikmeli yansıtılması ile birlikte; TÜİK, ENAG ve İTO'nun enflasyon verileri arasındaki büyük çelişki, çalışanların maaş artışlarının, gerçek enflasyonun çok gerisinde kalmasına neden olmaktadır. Üstelik buna karşılık başta zaruri tüketim maddeleri olmak üzere piyasa fiyatları günlük hatta anlık olarak artmaktadır. Bu durum, ücretlilerin sistematik biçimde gelir kaybına uğradığını açıkça göstermektedir. Öte yandan, kümülatif vergi sistemi nedeniyle kamu çalışanları yıl içinde hızla üst vergi dilimlerine girmekte; yapılan maaş artışları daha çalışanların cebine girmeden vergi yoluyla önemli ölçüde geri alınmaktadır. Bu durum, fiilen bir "gizli vergi artışı" anlamına gelmekte ve ücretliler aleyhine ciddi bir adaletsizlik yaratmaktadır. Barınma sorunu özellikle büyükşehirlerde çalışanlar için kritik bir krize dönüşmüştür. Artan kira fiyatları karşısında gelirler yetersiz kalmakta; kamu çalışanlarına daha önce verilen kira desteği sözlerinin yerine getirilmemesi mağduriyeti daha da derinleştirmektedir. Bununla birlikte, hak aramanın en güçlü örgütlü ifadesi olan sendikalaşma ülkemizde son derece zayıflatılmıştır. Türkiye'de sendikalaşma oranı yüzde 14 civarındadır ve bu oran kamu alanında ise maalesef yüzde 8'lere kadar gerilemiş durumdadır! Bütün bu nedenlere bağlı olarak; -Ek ödeme, döner sermaye, ek ders ve tazminat gibi gelir unsurlarının emekliliğe yansıtılmaması, -Memurların bayram ikramiyesi hakkından yararlanamaması, -Yardımcı Hizmetler Sınıfı personelinin yıllardır kadro beklemesi, -Staj ve çıraklık sürelerinin sigorta başlangıcı sayılmaması, -Sağlık hizmetlerindeki katkı paylarının sürekli artması, -Liyakat ve kariyer sistemindeki sorunlar gibi çok sayıda yapısal problem, kamu personel sisteminde derin bir kriz yaratmıştır. Bu sorunlar yalnızca ekonomik değil; aynı zamanda sosyal devlet, eşitlik, adalet ve çalışma barışı açısından da ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Bu nedenle ihtiyaç duyulan; geçici iyileştirmeler değil, işçilerin, kamu çalışanlarının ve emeklilerin alım gücünü koruyan, gelir adaletini sağlayan ve sosyal devlet ilkesini güçlendiren kapsamlı bir yapısal reformdur. Dolayısıyla; -2026 yılı itibarıyla ücretli çalışanların hangi sürelerde ve oranlarda üst vergi dilimlerine geçtiğinin tespit edilmesi, -Ücret artışlarının vergi kesintileri nedeniyle ne ölçüde etkisiz hale geldiğinin ortaya konulması, -Ücretli çalışanların yıl içinde uğradığı ortalama net gelir kaybının hesaplanması, -Enflasyon kaynaklı alım gücü kaybı ile vergi kaynaklı gelir kaybının birlikte analiz edilmesi, -Mevcut maaş artış sisteminin yani 6 aylık artış + enflasyon farkının; çalışanları koruyup korumadığının istatistiksel verilerle incelenmesi, -Bu sistemin, ücretlerin enflasyon karşısında korunabilmesi amacıyla, aylık veya üç aylık periyotlarla otomatik güncelleme sağlayan 'Eşel Mobil Sistemi'ne geçilmesinin değerlendirilmesi, -Açlık sınırının bile altına düşen asgari ücretin hesaplanma yönteminin, milli gelir artışına paralel olarak, en azından yoksulluk sınırı baz alınacak şekilde yeniden belirlenmesi, -En düşük emekli maaşının, 2 binli yıllarda olduğu gibi makul bir oranda asgari ücretin üzerine çıkarılması, -Asgari ücretliler de dahil olmak üzere bütün çalışanlara ve emeklilere kademeli olarak ek zam (seyyanen artış) ve refah payı verilmesinin sağlanması, -Ücretli çalışanlar için daha adil bir vergi sistemi oluşturulmasına yönelik alternatif modellerin geliştirilmesi, -Büyükşehirlerde görev yapan kamu çalışanlarına kira desteği veya bölgesel tazminat verilmesine yönelik modellerin belirlenmesi, -Ek ödeme, tazminat, ek ders ve benzeri gelir kalemlerinin emekli maaşına yansıtılması için gerekli düzenlemelerin incelenmesi, "Bayram ikramiyesinin tatmin edici bir oranda arttırılarak kamu çalışanları da dahil olmak üzere tüm emekçilere verilmesi ve emekli ikramiyelerinin de artırılmasının değerlendirilmesi, -Yardımcı Hizmetler Sınıfı personelinin kadroya geçirilmesine yönelik düzenlemelerin ele alınması, -Staj ve çıraklık sürelerinin sigorta başlangıcı sayılmasının etkilerinin incelenmesi, -Sağlık hizmetlerinde alınan katkı payı ve fark ücretlerinin kaldırılmasının ekonomik ve sosyal sonuçlarının değerlendirilmesi, -Kamu personel sisteminde liyakat, kariyer ve görevde yükselme mekanizmalarının etkinliğinin araştırılması, -Teknik hizmetler sınıfı başta olmak üzere meslek gruplarına özgü yapısal sorunların analiz edilmesi, -Toplu sözleşme sisteminin şeffaflığı, etkinliği ve güvenilirliğinin incelenmesi, -Ücretli çalışanların vergi yükünün toplam vergi gelirleri içindeki payının değerlendirilmesi, -Reel ücret kayıplarının çalışma barışı, kamu hizmeti kalitesi ve sosyal refah üzerindeki etkilerinin analiz edilmesi, -Tüm bu sorunlara yönelik kısa, orta ve uzun vadeli yasal ve idari reform ihtiyaçlarının belirlenmesi, gelinen noktada zorunlu ve ertelenemez hale gelmiştir. Yukarıda belirtilen nedenlerle; asgari ücretliler, işçi, memur, kamu görevlisi ve emeklilerimizin ekonomik ve sosyal haklarının güçlendirilmesi, gelir adaletinin sağlanması, vergi sisteminin hakkaniyetli hale getirilmesi ve sosyal devlet ilkesinin gereği olan yapısal reformların hayata geçirilebilmesi amacıyla bir TBMM Meclis Araştırması açılması zorunlu hale gelmiştir. --- **Kaynak gösterme:** Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa). “Başta işçi, memur ve emekliler olmak üzere sabit gelirli vatandaşların yaşadığı reel gelir kayıplarının ve vergi sisteminin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/3970, 31 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-3970-basta-isci-memur-ve-emekliler-olmak-uzere-sabit-gelirli-vatandaslarin-yasadigi-reel-gelir (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/3cbedcba-bb92-4b1a-8ce7-019d6309648f Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.