# Pestisit kullanımının tarımsal üretim ve ekosistem üzerindeki etkilerinin bütün yönleriyle araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4019)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4019
- **Tarih:** 10 Nisan 2026
- **İlk imza:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **İmza sayısı:** 24
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/c6aa6db1-135c-4d62-ae02-019dcec9a430
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4019-pestisit-kullaniminin-tarimsal-uretim-ve-ekosistem-uzerindeki-etkilerinin-butun-yonleriyle

> 10/4019 esas numaralı meclis araştırması önergesi 10 Nisan 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Ömer Fethi Gürer (CHP); 24 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Son yıllarda dünya genelinde yapılan bilimsel çalışmalar, tarımsal üretimde yoğun kimyasal kullanımının ve monokültür üretim modellerinin; kuş, böcek ve özellikle tozlayıcı popülasyonlarında ciddi azalışa yol açtığını ortaya koymaktadır. Avrupa'da yürütülen geniş ölçekli agroekolojik projelerde, kimyasal kullanımının azaltıldığı ve doğa temelli üretim modellerinin benimsendiği alanlarda hem biyolojik çeşitliliğin arttığı hem de verim kaybı yaşanmadığı, hatta bazı ürünlerde önemli artış sağlandığı tespit edilmiştir.

Türkiye'de ise son yıllarda pestisit kullanım miktarının arttığına ilişkin veriler kamuoyuna yansımakta; arı ölümleri, toprak verimliliğinde azalma, yeraltı sularında nitrat kirliliği ve tarımsal ürünlerde kalıntı sorunu sıkça gündeme gelmektedir. Özellikle monokültür üretimin yaygın olduğu bölgelerde doğal yaşam alanlarının daralması; kuş, kelebek ve faydalı böcek popülasyonlarını tehdit etmektedir.

Türkiye, hem biyolojik çeşitlilik açısından zengin bir coğrafyaya sahip hem de arıcılık ve bitkisel üretim bakımından stratejik öneme sahip bir ülkedir. Avrupa'da tarım alanlarının %80'inden fazlası doğrudan tozlayıcılara bağlıdır. Türkiye'de de meyve, sebze ve yağlı tohum üretiminin büyük kısmı tozlayıcı varlığına bağlıdır. Buna rağmen pestisit kullanımının tozlayıcılar üzerindeki etkileri konusunda kapsamlı ve şeffaf veri paylaşımı sınırlıdır.

Öte yandan, agroekoloji, koruyucu toprak işleme, biyolojik mücadele ve organik üretim gibi uygulamaların hem çevresel hem ekonomik sürdürülebilirliği desteklediği yönünde güçlü bilimsel bulgular bulunmaktadır. Ancak mevcut tarımsal destek sisteminin ağırlıklı olarak yoğun ve girdiye dayalı üretim modelini teşvik ettiği yönünde eleştiriler bulunmaktadır.

Bu nedenle; Türkiye'de pestisit kullanımının, bu kullanımın kuşlar, böcekler, tozlayıcılar ve toprak organizmaları üzerindeki etkilerinin, monokültür üretimin ekosistem üzerindeki sonuçlarının, organik ve agroekolojik üretimin ekonomik fizibilitesinin, tarımsal desteklerin çevresel sürdürülebilirlik açısından etkinliğinin, bilimsel ve bütüncül bir yaklaşımla araştırılması amacıyla, Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. Saygılarımla. 20.02.2026

• ALi OZTUNS K-MARAS Panze Akaş 106/stan5u l 13 Vel. Ajbuba Malatya Ma 16 Mehmet cocomarse Hary Lan p I1 Kaye par Busa KAMu 18 Serik ARPAC, Daizl:

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Pestisit kullanımının tarımsal üretim ve ekosistem üzerindeki etkilerinin bütün yönleriyle araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4019, 10 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4019-pestisit-kullaniminin-tarimsal-uretim-ve-ekosistem-uzerindeki-etkilerinin-butun-yonleriyle (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/c6aa6db1-135c-4d62-ae02-019dcec9a430

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.