# Toplum sağlığını ilgilendiren sorunların belirlenmesi ve sağlık sisteminin güçlendirilmesi için yapılması gereken politikaların belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4025) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/4025 - **Tarih:** 10 Nisan 2026 - **İlk imza:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde) - **İmza sayısı:** 23 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ec74448d-ec43-4735-8832-019dce9983a5 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4025-toplum-sagligini-ilgilendiren-sorunlarin-belirlenmesi-ve-saglik-sisteminin-guclendirilmesi > 10/4025 esas numaralı meclis araştırması önergesi 10 Nisan 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Ömer Fethi Gürer (CHP); 23 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Sağlık sistemi, bir ülkenin sosyal refahının, yaşam kalitesinin ve kamu politikalarının başarısının en önemli göstergelerinden biridir. Ancak uluslararası karşılaştırmalar Türkiye'de sağlık alanında ciddi yapısal sorunların bulunduğunu açık biçimde ortaya koymaktadır. OECD tarafından yayımlanan "Health at a Glance 2025" raporu, Türkiye'nin sağlık göstergelerinin OECD ülkeleriyle karşılaştırmalı durumunu ortaya koymakta ve birçok temel göstergede Türkiye'nin OECD ortalamasının gerisinde kaldığını göstermektedir. 2025 verilerine göre Türkiye'de doğuşta beklenen yaşam süresi 77,3 yıl olarak ölçülmüştür. Bu değer OECD ortalamasından 3,8 yıl daha düşüktür. Sağlık alanında yıllardır yapılan reformlara rağmen Türkiye'de insanların OECD ülkelerinde yaşayan bireylere kıyasla daha kısa yaşam süresine sahip olması irdelenmelidir. Önlenebilir ölümler açısından da tablo dikkat çekicidir. Türkiye'de 100 bin kişi başına önlenebilir ölüm oranı 168 olarak belirlenmiştir. OECD • ortalaması ise 145 seviyesindedir. Bu oran Türkiye'de daha yüksek olduğunu göstermektedir. Tedavi edilebilir ölüm oranı Türkiye'de 100 bin kişide 119, OECD ortalaması ise 77'dir. Bu fark, sağlık sisteminin erken teşhis, etkin tedavi ve sağlık hizmetlerine zamanında erişim açısından önemli sorunlar yaşadığını ortaya koymaktadır. Türkiye'de sağlığı olumsuz etkileyen risk faktörleri de OECD ortalamasının oldukça üzerindedir. Günlük sigara içme oranı %28,3 olup OECD ortalaması olan %14,8'in yaklaşık iki katıdır. Bunun yanında Türkiye'de yetişkin nüfusun %44'ü yeterli fiziksel aktivite yapmamaktadır. OECD ortalaması ise %30 düzeyindedir. Hareketsiz yaşam tarzı, obezite ve kronik hastalıkların yaygınlaşmasına neden olan önemli bir faktördür. Çevresel sağlık riskleri de ciddi boyutlara ulaşmıştır. Türkiye'de bireyler ortalama 22,1 mikrogram PM2.5 ince partikül maddeye maruz kalmaktadır. OECD ortalaması ise 11,2 mikrogramdır. Bu veri Türkiye'de hava kirliliğinin OECD ortalamasının yaklaşık iki katı seviyesinde olduğunu göstermektedir. Sağlık sisteminin toplum nezdindeki algısı da dikkat çekicidir. Türkiye'de sağlık hizmetlerinden memnun olduğunu belirtenlerin oranı %41 iken OECD ortalaması %64 seviyesindedir. Bu durum sağlık hizmetlerinin kalitesi, erişilebilirliği ve hasta memnuniyeti açısından önemli sorunlar bulunduğunu göstermektedir. Koruyucu sağlık hizmetleri açısından da önemli eksiklikler bulunmaktadır. Türkiye'de 50-69 yaş arası kadınların yalnızca %37'si meme kanseri taramasından geçmektedir. OECD ortalaması ise %55'tir. Bu tablo erken teşhis ve tarama programlarının yeterince yaygınlaştırılamadığını ortaya koymaktadır. Sağlık sisteminin sürdürülebilirliği açısından en kritik göstergelerden biri sağlık harcamalarıdır. Türkiye'de kişi başına sağlık harcaması 2.309 dolar seviyesinde kalırken OECD ortalaması 5.967 dolardır. Ayrıca sağlık harcamalarının GSYH içindeki payı Türkiye'de %4,7, OECD ortalaması ise %9,3 seviyesindedir. Bu veriler Türkiye'de sağlık sistemine ayrılan kamu kaynaklarının OECD ülkelerine kıyasla oldukça sınırlı olduğunu göstermektedir. Türkiye'de 1000 kişi başına düşen doktor sayısı 2.4 OECD ortalaması ise 3,9'dur. Daha çarpıcı olan ise hemşire sayısıdır. Türkiye'de 1000 kisi başına 2,9 hemşire bulunurken OECD ortalaması 9,2'dir. Bu fark sağlık sisteminde ciddi bir insan gücü açığı bulunduğunu göstermektedir. Sağlık altyapısı açısından da Türkiye OECD ortalamasının gerisindedir. 1000 kişi başına hastane yatağı sayısı 3,1 iken OECD ortalaması 4,2' dir. Ayrıca 1 milyon kişi başına CT, MRI ve PET gibi ileri görüntüleme cihazı sayısı 30, OECD ortalaması ise 51'dir. Toplum sağlığını doğrudan ilgilendiren bu sorunların nedenlerinin kapsamlı biçimde araştırılması, sağlık sisteminin güçlü ve zayıf yönlerinin ortaya konulması, uluslararası iyi uygulamaların incelenmesi ve Türkiye'nin sağlık göstergelerinin OECD ortalamasına çıkarılmasına yönelik politika önerilerinin belirlenmesi amacıyla, Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü 'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. Saygılarımla. 09.03.2026 SALK PARTIS • Refat NAurde|znin ° Mehmet Tünel Sanhurfa Cemal ENGiNYURT İstanbul öranne Ades ien 4 Stan sui 13 Vel: Ağbaba Molotja 2* Cazem OrCAN Muğla 15 Nail GiLER Kocaeli An trans "Nehret Grammusr. Hatg Is Kuak park Bursa Kim 18 Seuf ARPAC. Deizl: --- **Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Toplum sağlığını ilgilendiren sorunların belirlenmesi ve sağlık sisteminin güçlendirilmesi için yapılması gereken politikaların belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4025, 10 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4025-toplum-sagligini-ilgilendiren-sorunlarin-belirlenmesi-ve-saglik-sisteminin-guclendirilmesi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ec74448d-ec43-4735-8832-019dce9983a5 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.