# Kürtçe öğretmen ihtiyacının belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4146)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4146
- **Tarih:** 4 Mayıs 2026
- **İlk imza:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/6b7b5b96-6065-403d-8772-019e07b26c3c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4146-kurtce-ogretmen-ihtiyacinin-belirlenmesi-amaciyla-bir-meclis-arastirmasi-acilmasina-iliski

> 10/4146 esas numaralı meclis araştırması önergesi 4 Mayıs 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Beritan Güneş Altın (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Tüçkiye de anadilinde eğitim, hakkının sistematik biçimde hayata geçirilmemesi, Kürtçe öğretmen atamalarındaki yetersizlik ve planlı eksiklikler başta olmak üzere bu 'alanda ortaya çıkan yapısal Sorunların bütün boyutlarıyla araştırılması, ihlallerin|tespiti ve kalıcı çözüm ‚önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Anayasa'nıni 98'jici ye TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105? "İNCİ maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.

GEREKÇE

Halkların ve kişilerin anadilini özgürce kullanabilmesi ve anadilinde eğitime, erlşebılrneşi, ‚demokratik toplum olmanın en temel ölçütlerinden birisidir. Zira anadili, yalnızca bir iletişim aracı değil; bir halkın hafızasının, kimliğinin ve kültürel sürekliliğinin taşıyıcısıdır. Bu / nedenle anadilinde eğitimin yokluğu, pedagojik bir eksiklikten ibaret olmayıp eşit yurttaşlık ilkesinin alenen reddedilmesi ve toplumsal barış(ın)/ihtimalinin zedelenmesi' anlamına' gelmektedir.

Anadolu ve Mezopotamya'nın çok dilli ve çok kültürlü toplumsal'gerçekliğine rağmen eğitim sisteminin tek dil temelinde bina olunması, anadili Türkçe otmayan milyonlarca çocuğu, eğitim yaşamına başladıkları ilk günden başlayarak ömür boyu sürecek eşitsiz bir konuma itmiştir ve hala da itmektedir. Bu durum, yalnızca akademik başarı farkları üretmemekte; eş , zamanlı olarak çocukların kimlik gelişimini, özgüvenini, eğitimle ve yaşadığı toplumla/ülkeyle kurduğu bağı doğrudan belirlemektedir 100 yıldan uzun süredir sistematik bir şekilde gasp edilen anadilinde eğitim hakkının yerine ikame edilen seçmeli dersler, ilgili kurumlarca "anadilinde eğitim" olarak lanse edilse de bu hakkın karşılığı olmadığı tartışma götürmez bir hakikattir. Zira haftada birkaç saatle sınırlı, sürekliliği garanti altına alınmamış ve büyük ölçüde idari tasarruflara bağlı olan bu dersler, anadilinde eğitimin pedagojik, kültürel ve toplumsal kapsamını karşılamamakta; aksine bu hakkın daraltılarak sembolik bir düzeye indirgenmesine hizmet etmektedir

Bu sembolik çerçevenin dahi fiilen işletilmemesinin en temel nedenlerinden biri ise Kürtçe öğretmen atamalarındaki açık yetersizliklerdir. Kürtçe derslere yönelik talep, türlü engellemelere karşın gayet yoğundur ancak öğretmen istihdamına ilişkin politikalarla, bu talebi karşılamaktan sistematik biçimde kaçınıldığı görülmektedir. Son yıllarda Kürt Dili ve Edebiyatı bölümlerinden yüzlerce mezun verilmiş olmasına rağmen atama sayılarının son. derece sınırlı tutulması, bu alanın yalnızca ihmal edilmediğini; aynı zamanda planlı bir biçimde daraltıldığını göstermektedir. Öte yandan Milli Eğitim Bakanlığınca açıklanan Kürtçe seçmeli ders alan öğrenci sayılarına ilişkin verilerdeki ciddi tutarsızlıklar, veri üretimi ve paylaşımında dahi şeffaflıktan uzak bir yaklaşım benimsendiğini ortaya koymaktadır. Öyle ki sağlıklı verinin olmadığı bir alanda ihtiyacın doğru tespit edilmemesi tesadüf değildir, çünkü bu durum mevcut yetersizliğin görünmez kılınmasına hizmet eden bir yönetsel tercihtir.

Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı kentlerde öğretmen ihtiyacına ilişkin tespitler ve talepler dikkate alındığında, mevcut atama politikalarının ihtiyacın çok gerisinde kaldığı açıktır. Bu durum, birçok okulda seçmeli derslerin dahi açılamamasına yol açmakta; zaten sınırlı ve yetersiz olan anadilinde eğitime "yakınsayan" politikaların dahi fiilen işlevsiz hale gelmesine sebep olmaktadır. Çünkü ortaya çıkan tablo, idari eksikliklerle açıklanamayaçak kadar süreklilik arz etmekte ve tek dil politikasının sonucu olarak şekillenmektedir. Bu çerçevede; Kürtçe öğretmen ihtiyacının gerçek boyutunun ortaya konulmaşı, atama politikalarının hangi esaslara göre belirlendiğinin açıklığa kavuşturulması, veri şeffaflığının sağlanması, anadilinde eğitim hakkının önündeki yapısal engellerin tespit edilmesi ve bu engellerin ortadan kaldırılmasına dönük politika önerilerinin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılması elzemdir.

---

**Kaynak gösterme:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin). “Kürtçe öğretmen ihtiyacının belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4146, 4 Mayıs 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4146-kurtce-ogretmen-ihtiyacinin-belirlenmesi-amaciyla-bir-meclis-arastirmasi-acilmasina-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/6b7b5b96-6065-403d-8772-019e07b26c3c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.