# Doğurganlık oranının düşmesinin nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4162)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4162
- **Tarih:** 6 Mayıs 2026
- **İlk imza:** Semra Dinçer (CHP, Ankara)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/d79f23fd-dc63-4e3a-8ed7-019e2b6d3bb6
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4162-dogurganlik-oraninin-dusmesinin-nedenlerinin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-bel

> 10/4162 esas numaralı meclis araştırması önergesi 6 Mayıs 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Semra Dinçer (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan genelge ile 2026-2035 dönemi Aile ve Nüfus On Yılı" ilan edilmiş, aile ve nüfus yapısının korunması ve doğurganlığın artırılmasına yönelik kamu politikalarının bu doğrultuda şekillendirileceği açıklanmıştır. Ancak, toplumun tamamını ilgilendiren böylesine köklü bir meselenin, yalnızca bir genelgeyle ve yürütme organının tek taraflı tasarrufuyla hayata geçirilmesi demokratik katılım ilkesiyle bağdaşmamaktadır. Türkiye'de doğurganlık oranı 1,48'e düşerek tarihî bir gerileme yaşamış, nüfusun yenilenme eşiğinin altına inmiş ve Avrupa ülkelerinin de gerisinde kalmıştır. Aynı zamanda artan boşanmalar ve azalan evlilikler, aile yapısının zayıfladığını göstermektedir. Bu doğrultuda, Türkiye'de doğurganlık hızının tarihi seviyelere gerilemesi, evlilik oranlarının düşerken boşanma sayılarının artması ve aile kurumunun karşı karşıya kaldığı ekonomik ve sosyal tehditlerin bütüncül bir şekilde incelenmesi; ayrıca "Aile ve Nüfus On Yılı" gibi uzun vadeli ve toplumsal yapıyı doğrudan etkileyen projelerin Meclis çatısı altında ve Meclis'te grubu bulunan tüm siyasi partilerin görüşleri ile bilimsel, şeffaf, bütüncül ve demokratik bir katılımla şekillendirilmesi amacıyla; Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve talep ederiz. 04.05.2026

GEREKÇE

Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan genelge ile 2026-2035 dönemi Aile ve Nüfus On Yılı" ilan edilmiş, aile ve nüfus yapısının korunması ve doğurganlığın artırılmasına yönelik kamu politikalarının bu doğrultuda şekillendirileceği açıklanmıştır. Ancak, toplumun tamamını ilgilendiren böylesine köklü bir meselenin, yalnızca bir genelgeyle ve yürütme organının tek taraflı tasarrufuyla hayata geçirilmesi demokratik katılım ilkesiyle bağdaşmamaktadır. Aile yapısı ve nüfus politikaları gibi hayati öneme sahip konuların, Meclis iradesiyle, bilimsel veriler ışığında ve toplumsal uzlaşıyla belirlenmesi gerekmektedir.

Türkiye'nin toplam doğurganlık hızı 1,48'e gerileyerek tarihinin en düşük seviyesine inmiştir. Bu oran, nüfusun kendini yenileme eşiği olan 2,1'in çok altında kalmakla beraber; Hollanda, Fransa ve Almanya gibi Avrupa ülkelerinin dahi altına düşmüş durumdadır. Öte yandan, boşanma verileri ise toplumun temel taşı olan aile birliğinin her geçen gün zayıfladığını göstermektedir. TÜİK verileri, 2025 yılında her 3 evlilikten 1'inin boşanma ile sonuçlandığını göstermektedir.

Ekonomik koşulların ağırlaşması, yüksek enflasyon, barınma krizi ve gelir adaletsizliği, gençlerin evlilik kararlarını ertelemesine ya da tamamen vazgeçmesine neden olmaktadır. Ekonomik şartlar iyileştirilmeden, gençlere sürdürülebilir bir gelecek sunulmadan ve sosyal devlet ilkesi tam manasıyla işletilmeden, yalnızca "nüfusu artırıcı" genelgeler yayımlamak sorunun özüne inmekten uzaktır. Dolayısıyla nüfus politikalarının yalnızca teşvik edici söylemlerle değil; ekonomik, sosyal ve yapısal sorunları bütüncül şekilde ele alan politikalarla desteklenmesi zorunludur.

Türkiye'de doğurganlık hızının tarihi seviyelere gerilemesi, evlilik oranlarının düşerken boşanma sayılarının artması ve aile kurumunun karşı karşıya kaldığı ekonomik ve sosyal tehditlerin bütüncül bir şekilde incelenmesi; ayrıca "Aile ve Nüfus On Yılı" gibi uzun vadeli ve toplumsal yapıyı doğrudan etkileyen projelerin Meclis çatısı altında ve Meclis'te grubu bulunan tüm siyasi partilerin görüşleri ile bilimsel, şeffaf, bütüncül ve demokratik bir katılımla şekillendirilmesi amacıyla; Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve talep ederiz.

Com Dusor Teki-dağ Mr.

Orhan sunar Adara Mv.

---

**Kaynak gösterme:** Semra Dinçer (CHP, Ankara). “Doğurganlık oranının düşmesinin nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4162, 6 Mayıs 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4162-dogurganlik-oraninin-dusmesinin-nedenlerinin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-bel (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/d79f23fd-dc63-4e3a-8ed7-019e2b6d3bb6

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.