# Engelli bireylerin karşılaştıkları sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4163) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/4163 - **Tarih:** 9 Nisan 2026 - **İlk imza:** Hakan Şeref Olgun (İYİ Parti, Afyonkarahisar) - **İmza sayısı:** 21 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/d606123f-feb8-4192-a28e-019d9182bdb3 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4163-engelli-bireylerin-karsilastiklari-sorunlarin-arastirilarak-bu-sorunlara-yonelik-cozum-one > 10/4163 esas numaralı meclis araştırması önergesi 9 Nisan 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Hakan Şeref Olgun (İYİ Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Türkiye'de engelli bireylerin, özellikle otizm spektrum bozukluğu bulunan vatandaşlarımızın eğitim, sağlık, istihdam, sosyal yaşam ve kamusal hizmetlere erişim alanlarında karşılaştıkları yapısal sorunların tespiti, 2005 yılından bu yana yürürlükte bulunan ancak uygulamada ciddi eksiklikler barındıran erişilebilirlik düzenlemelerinin etkinliğinin araştırılması ve çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla, Anayasa'nın • 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. GEREKÇE 2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ile birlikte, engelli bireylerin toplumsal yaşama eşit ve etkin katılımının sağlanması, kamusal alanların erişilebilir hale getirilmesi ve ayrımcılığın ortadan kaldırılması yönünde önemli bir yasal çerçeve oluşturulmuştur. Ancak aradan geçen yaklaşık 20 yıla rağmen, bu düzenlemelerin karşılığının yeterli düzeyde olmadığı açıkça görülmektedir. Özellikle otizm spektrum bozukluğu bulunan bireyler ve aileleri; erken tanıdan eğitime, rehabilitasyondan istihdama kadar pek çok alanda ciddi yapısal sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır. Nitelikli özel eğitim hizmetlerine erişimde yaşanan yetersizlikle kaynaştırma eğitiminde yaşanan uygulama sorunları, eğitim kurumlarında yeterli uzman personel eksikliği ve ailelere yönelik sosyal destek mekanizmalarının sınırlılığı bu sorunların başında gelmektedir. Bununla birlikte, kamuya açık alanların, ulaşım sistemlerinin ve resmi kurumların erişilebilirlik standartlarına uygun hale getirilmesi yönündeki yükümlülüklerin ya ertelendiği ya da etkin bir şekilde denetlenmediği bilinmektedir. Bu durum, engelli bireylerin günlük yaşamlarını doğrudan etkileyen bir hak ihlali niteliği taşımaktadır. Otizmli bireyler açısından ise durum daha da ağırdır. Görünmeyen bir engel olan otizm, toplumsal farkındalık eksikliği nedeniyle çoğu zaman yanlış anlaşılmakta; bu bireyler eğitimde, sosyal yaşamda ve kamusal alanlarda dışlanma riskiyle karşı karşıya kalmaktadır. Aileler ise hem ekonomik hem de psikososyal anlamda ciddi bir yük taşımaktadır. Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi'ne taraf olan ülkemizin, engelli bireylerin bağımsız yaşam hakkını, eğitim hakkını ve toplumsal katılımını güvence altına alma yükümlülüğü bulunmaktadır. Ancak mevcut uygulamalar, bu yükümlülüklerin tam anlamıyla yerine getirilmediğini göstermektedir. Bu kapsamda; • 2005 yılından bu yana yürürlüğe konulan erişilebilirlik düzenlemelerinin uygulanma düzeyinin, • Otizmli bireylerin eğitim, sağlık ve sosyal hizmetlere erişimde karşılaştıkları sorunların, • Engelli bireylerin istihdam olanaklarının ve kamu politikalarının etkinliğinin, • Yerel yönetimlerin ve merkezi idarenin sorumluluklarını ne ölçüde yerine getirdiğinin, • Ailelerin karşı karşıya kaldığı ekonomik ve sosyal yükün, bütüncül bir şekilde araştırılması, eksikliklerin tespit edilmesi ve kalıcı çözüm önerilerinin geliştirilmesi büyük önem arz etmektedir. Engelli bireylerin ve ailelerinin yıllardır beklediği hakların hayata geçirilmesi, sadece bir sosyal politika meselesi değil, aynı zamanda bir hukuk devleti olmanın gereğidir. Bu nedenle, söz konusu hususların tüm boyutlarıyla araştırılması amacıyla bir Meclis Araştırması Komisyonu kurulması zaruri görülmektedir. İSİM SOYİSİM BÖLGE İMZA Ahmet Eşref FAKIBABA ANKARA da las ceride? --- **Kaynak gösterme:** Hakan Şeref Olgun (İYİ Parti, Afyonkarahisar). “Engelli bireylerin karşılaştıkları sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4163, 9 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4163-engelli-bireylerin-karsilastiklari-sorunlarin-arastirilarak-bu-sorunlara-yonelik-cozum-one (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/d606123f-feb8-4192-a28e-019d9182bdb3 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.