# Toplumsal alandaki ayrımcılığın önlenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4213)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4213
- **Tarih:** 22 Mayıs 2026
- **İlk imza:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/2c9e5fb2-22dd-4be1-babf-019e833d17b4
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4213-toplumsal-alandaki-ayrimciligin-onlenmesi-icin-yapilmasi-gerekenlerin-belirlenmesi-amaciyl

> 10/4213 esas numaralı meclis araştırması önergesi 22 Mayıs 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Serhat Eren (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye'deki ırkçılık, ayrımcılık, dışlama ve nefret suçlarının tüm boyutlarıyla araştırılması, cezasızlık politikalarının sonlandırılması ve toplumsal barışın tesisi için Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Türkiye'de ırkçılık ve ayrımcılık, yalnızca münferit nefret söylemlerinden ibaret olmayıp toplumsal, siyasal ve kurumsal yapıya sirayet etmiş sistematik bir rejim halini almıştır. İnsan Hakları Derneği Irkçılık ve Ayrımcılığa Karşı Komisyonu'nun 13 Nisan 2026 tarihli bülteninde yer alan veriler, bu rejimin ulaştığı boyutları tüm çıplaklığıyla gözler önüne sermektedir. Söz konusu bültende belgelendiği üzere; Ermeni halkının yaşadığı büyük felaket konulu bir animasyona TCK 301'den dava açılması, İTÜ Kürt Dili ve Kültür Kulübü'nün kuruluş aşamasında linç kampanyasına maruz kalması, Cizre'de 11-12 yaşındaki bir çocuğun üzerinde "Kürdistan" yazılı tişört olduğu gerekçesiyle gözaltına alınması, Kürt halkına yönelik ayrımcılığı ifşa eden Dr. Emrullah Akyüz'ün görevden uzaklaştırılması, Yeni Yaşam, Jinnews, Ajansa Welat ve Mezopotamya Ajansı gibi mecralara yönelik sistematik erişim engelleri, Manisa 1965 Nurlupınar Gençlergücü Spor'a Kürtçe şarkı çalındığı için puan silme cezası verilmesi gibi örnekler; ırkçılığın yargı, spor, eğitim ve bürokrasi eliyle nasıl kurumsallaştığını kanıtlamaktadır.

Özellikle sosyal medyada paylaşılan ve Ermeni nüfusun yıllar içinde azaldığı bir harita paylaşılarak, Kürtlerin de Ermeniler gibi katledilmeleri gerektiği kastıyla 'Darısı Hırlara' ifadesiyle açıkça katliam çağrısı yapan paylaşımlar, Türkiye'deki cezasızlık zırhının ve linç kültürünün vardığı korkunç noktayı özetlemektedir. Etnik kimliği nedeniyle insanları aşağılayan "travma" nitelemeleri, kamusal alanda bir arada yaşam iradesine vurulmuş birer darbedir.

Demokratik bir toplumun asgari şartı, herkesin yasalar önünde ve pratikte eşit olması, ana diline, kültürüne ve tarihsel değerlerine saygı duyulmasıdır. Ancak mevcut siyasi iklim, farklılıkları "tehdit" olarak görmekte; ırkçı saldırıları cezalandırmak yerine, bu saldırılara maruz kalanları veya bu durumu eleştirenleri hedef almaktadır. Bu "koruma ve cezasızlık" politikası, toplumsal barışı dinamitlemekte ve faşizan eğilimleri cesaretlendirmektedir. Bir arada yaşamın ancak eşit yurttaşlık ve demokratik bir ortamda mümkün olduğu gerçeğinden hareketle; Türkiye'deki ırkçılık, ayrımcılık, dışlama ve nefret suçlarının tüm boyutlarıyla araştırılması, cezasızlık politikalarının sonlandırılması ve toplumsal barışın tesisi için gerekli yasal ve idari tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılması elzemdir.

Türkiye'de artış gösteren ırkçılık ve ayrımcılık vakalarının, sosyal medyadaki nefret söylemlerinin, Kürtçe diline ve Kürt halkının demokratik, yasal kurumlarına yönelik sistematik baskıların, basın özgürlüğü ihlallerinin ve tüm bu süreçlerdeki yargısal cezasızlık politikalarının nedenlerinin araştırılması; toplumsal linç kültürünün engellenmesi ve eşit yurttaşlık temelinde bir arada yaşamın sağlanması amacıyla, Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Toplumsal alandaki ayrımcılığın önlenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4213, 22 Mayıs 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4213-toplumsal-alandaki-ayrimciligin-onlenmesi-icin-yapilmasi-gerekenlerin-belirlenmesi-amaciyl (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/2c9e5fb2-22dd-4be1-babf-019e833d17b4

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.