# Glifosat etken maddeli tarım ilaçlarının kullanım ve ruhsatlandırma süreçleri ile etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4241)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4241
- **Tarih:** 4 Haziran 2026
- **İlk imza:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/3216357b-b94d-4a5d-a30d-019eb5c922f8
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4241-glifosat-etken-maddeli-tarim-ilaclarinin-kullanim-ve-ruhsatlandirma-surecleri-ile-etkileri

> 10/4241 esas numaralı meclis araştırması önergesi 4 Haziran 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye'de glifosat etken maddeli tarım ilaçlarının kullanım miktarını, ruhsatlandırma ve denetim süreçlerini, gıdalardaki kalıntı düzeylerini, halk sağlığı, çevre, toprak, su kaynakları ve biyolojik çeşitlilik üzerindeki olası etkilerini; çocuklar, hamileler, yaşlılar ve kronik hastalar başta olmak üzere yurttaşların gıda yoluyla maruz kaldığı riskleri ve glifosata alternatif tarımsal yöntemlerin uygulanabilirliğini bütün yönleriyle araştırmak, bu alandaki sorunların tespiti ve kamu sağlığını esas alan çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla, Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını teklif ve arz ederim.

GEREKÇE

Glifosat, dünyada ve Türkiye'de en yaygın kullanılan yabancı ot öldürücü tarım kimyasallarından biridir. Tarımsal üretimde verim artışı ve yabancı ot kontrolü amacıyla kullanılan bu madde, son yıllarda insan sağlığı ve çevre üzerindeki olası etkileri nedeniyle ciddi tartışmaların odağına yerleşmiştir.

Dünya Sağlık Örgütü'ne bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı'nın glifosatı "insanlar için muhtemelen kanserojen" olarak sınıflandırması, bu maddenin yalnızca tarımsal bir girdi olarak değil, aynı zamanda önemli bir halk sağlığı meselesi olarak ele alınması gerektiğini göstermektedir. Buna karşılık bazı uluslararası kurumların farklı değerlendirmelerde bulunması, konunun bilimsel belirsizlik taşıdığını ve ihtiyat ilkesinin uygulanmasını zorunlu kıldığını ortaya koymaktadır.

Glifosatın yalnızca üreticiler açısından değil, tüketiciler açısından da risk oluşturabileceği değerlendirilmektedir. Tahıllar, bakliyatlar, sebzeler, meyveler ve işlenmiş gıdalar yoluyla yurttaşların bu maddeye düşük dozlarda fakat sürekli biçimde maruz kalıp kalmadığı yeterince bilinmemektedir. Özellikle çocuklar, hamileler, yaşlılar, kronik hastalar ve bağışıklık sistemi zayıf bireyler açısından bu maruziyetin etkileri ayrıca araştırılmalıdır.

Bilimsel çalışmalarda glifosatın bağırsak mikrobiyotası, mineral dengesi, hormonal sistem, karaciğer ve böbrek fonksiyonları, kanser riski, nörolojik hastalıklar ve bağışıklık sistemi üzerindeki olası etkilerine dair farklı bulgular yer almaktadır. Bu bulguların Türkiye'deki kullanım miktarları, uygulama biçimleri, denetim düzeyi ve gıda kalıntı analizleriyle birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.

Öte yandan glifosatın toprak canlılığı, yeraltı ve yüzey suları, arılar, kuşlar ve biyolojik çeşitlilik üzerindeki etkileri de kamu denetimine muhtaçtır. Tarımda kimyasal bağımlılığın artması, çiftçilerin alternatif yöntemlere erişememesi ve gıda güvenliğinin piyasacı bir anlayışa terk edilmesi, meseleyi yalnızca sağlık değil aynı zamanda ekoloji ve tarım politikası sorunu haline getirmektedir.

Bu nedenle Türkiye'de glifosat kullanım miktarlarının, ithalat ve ruhsatlandırma süreçlerinin, gıdalardaki kalıntı düzeylerinin, denetim sonuçlarının, halk sağlığına etkilerinin ve alternatif tarım yöntemlerinin Meclis tarafından bütün yönleriyle araştırılması zorunludur. Kamu sağlığını önceleyen, şeffaf, bilimsel ve denetlenebilir bir tarım politikası için Meclis Araştırması açılması gerekmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “Glifosat etken maddeli tarım ilaçlarının kullanım ve ruhsatlandırma süreçleri ile etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4241, 4 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4241-glifosat-etken-maddeli-tarim-ilaclarinin-kullanim-ve-ruhsatlandirma-surecleri-ile-etkileri (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/3216357b-b94d-4a5d-a30d-019eb5c922f8

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.