# İskan Kanunu kapsamında tespit edilmiş göçer ailelerin yaşadığı sorunların araştırılarak bu sorunlara karşı çözüm önerileri getirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4265)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4265
- **Tarih:** 11 Haziran 2026
- **İlk imza:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/0d296348-0df4-41ab-b5d5-019ed495e9df
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4265-iskan-kanunu-kapsaminda-tespit-edilmis-gocer-ailelerin-yasadigi-sorunlarin-arastirilarak-b

> 10/4265 esas numaralı meclis araştırması önergesi 11 Haziran 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Serhat Eren (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

5543 sayılı İskan Kanunu kapsamında hak sahibi olan göçer ailelerin yaşadığı yerleşim sorunlarının, geçmiş iskan projelerinin sonuçlarının, kamu kaynakları kullanılarak inşa edilen bazı iskan konutları hakkında verilen yıkım kararlarının nedenlerinin, ilgili idari süreçlerin ve denetim mekanizmalarının etkinliğinin araştırılması, hak sahibi ailelerin yaşadığı mağduriyetlerin giderilmesi, göçer yaşamı ile hayvancılığa dayalı üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve kalıcı çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Beritan aşireti, Bölgemizin en büyük göçer topluluklarından biri olup yüzyıllardır hayvancılığa dayalı üretim biçimini sürdürmektedir. Akademik çalışmalarda da ortaya konulduğu üzere, 1980li yıllardan itibaren Diyarbakır, Elazığ ve Bingöl başta olmak üzere çeşitli illerde yürütülen iskan projeleri kapsamında Alibeyköy, Çeltıkli, Tepekonak, Mollapolat, Gencer, Güroluk ve Sarıevler gibi yerleşim alanlarında yüzlerce aile için konutlar inşa edilmiş, göçer ailelerin yerleşik hayata geçirilmesi hedeflenmiştir. Buna rağmen Beritanlı göçerlerin önemli bir bölümü halen hayvancılığa dayalı göçer yaşamını sürdürmektedir. Basına yansıyan bilgiler ve akademik araştırmalara göre bugüne kadar yaklaşık bin kişi devlet eliyle, yaklaşık dört bin kişi ise kendi imkanlarıyla yerleşik hayata geçmiş olmasına rağmen Diyarbakır'da altı, Elazığ'da bir olmak üzere toplam yedi yerleşim biriminde yaşayan yaklaşık 988 aile yerleşik yaşama geçmiştir.

2009 yılında başlatılan iskan süreci kapsamında yapılan başvurularda 544 aile müracaat etmiş, ancak yalnızca 30 aile hak sahibi olabilmiştir. Halen hak sahipliği işlemleri tamamlanmış ve mali iskan komisyonundan geçmiş 117 ailenin bulunduğu, buna rağmen bu aileler için arazi tahsislerinin gerçekleştirilemediği ifade edilmektedir. Aradan geçen onlarca yıla rağmen hak sahibi ailelerin önemli bir bölümünün kalıcı yerleşim imkanına kavuşamaması, iskan politikalarının etkinliği ve sürdürülebilirliği konusunda ciddi soru işaretleri doğurmaktadır. Akademik çalışmalarda da vurgulandığı üzere, göçer toplulukların karşı karşıya bulunduğu sorunlar yalnızca barınma ile sınırlı olmayıp eğitim, sağlık, altyapı hizmetlerine erişim, hayvancılığa dayalı üretimin sürdürülebilirliği ve sosyo-ekonomik uyum gibi birçok alanı kapsamaktadır. Bu nedenle iskan politikalarının yalnızca konut üretimi ekseninde değil, kırsal kalkınma ve sosyal bütünleşme perspektifiyle ele alınması gerekmektedir.

Öte yandan geçmiş yıllarda iskan kapsamında inşa edilerek hak sahiplerine teslim edilen bazı konutlarda ciddi yapısal bozulmalar meydana geldiği, yapılan teknik incelemeler sonucunda çok sayıda konut hakkında yıkım kararı verildiği, buna rağmen yıkılan veya kullanılamaz hale gelen konutların yerine yenilerinin yapılmadığı belirtilmektedir. İskan amacıyla kamu kaynakları kullanılarak inşa edilen bazı konutların zaman içerisinde kullanılamaz hale gelmesi ve hak sahibi ailelerin yeniden barınma sorunuyla karşı karşıya kalması, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ile denetim süreçlerinin de araştırılmasını gerekli kılmaktadır. Barınma hakkının yanı sıra eğitim, sağlık, altyapı ve temel kamu hizmetlerine erişimde yaşanan sorunlar, göçer ailelerin hayvancılığa dayalı üretim faaliyetlerini de olumsuz etkilemektedir. Hak sahibi olduğu resmi kayıtlarla belirlenmiş yurttaşlara yönelik yükümlülüklerin yerine getirilmesi, sosyal devlet ilkesinin gereği olup idarenin takdirine bırakılabilecek bir husus değildir. Kanunen tanınan hakların yıllar boyunca kağıt üzerinde kalması, iskan politikalarının sürdürülebilirliği ve kamu yönetiminin etkinliği bakımından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Bu nedenle; 5543 sayılı İskan Kanunu kapsamında hak sahibi olan göçer ailelerin yaşadığı yerleşim sorunlarının, geçmiş iskan projelerinin sonuçlarının, kamu kaynakları kullanılarak inşa edilen bazı konutlar hakkında verilen yıkım kararlarının nedenlerinin, ilgili idari süreçlerin ve denetim mekanizmalarının etkinliğinin araştırılması, hak sahibi ailelerin yaşadığı mağduriyetlerin giderilmesi, göçer yaşamı ile hayvancılığa dayalı üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve kalıcı çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması elzemdir.

---

**Kaynak gösterme:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “İskan Kanunu kapsamında tespit edilmiş göçer ailelerin yaşadığı sorunların araştırılarak bu sorunlara karşı çözüm önerileri getirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4265, 11 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4265-iskan-kanunu-kapsaminda-tespit-edilmis-gocer-ailelerin-yasadigi-sorunlarin-arastirilarak-b (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/0d296348-0df4-41ab-b5d5-019ed495e9df

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
