# Pestisit kullanımının neden olduğu zararların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/432)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/432
- **Tarih:** 12 Ekim 2023
- **İlk imza:** Ensar Aytekin (CHP, Balıkesir)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b5d01e12-ae33-4fad-9f80-018b3d6ec7b1
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-432-pestisit-kullaniminin-neden-oldugu-zararlarin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-be

> 10/432 esas numaralı meclis araştırması önergesi 12 Ekim 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Ensar Aytekin (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Tarımda zararlı böcekleri imha etmek, yabani otları önlemek ve azaltmak amacıyla kullanılan pestisitler, hedef dışındaki canlılara da zarar vermekte, insan ve doğa sağlığı açısında tartışmalara neden olmaktadır.

Avrupa Birliği mevzuatına göre yasaklanan pestisit türleri Türkiye'de hala yaygın olarak kullanılmaktadır. AB'ye ihraç edilen ürünlerde tespit edilen ürünlerde pestisit bildirimleri sayısı 430'a ulaşırken, tarım zehirlerinin kullanımı ise son 10 yılda yüzde 40 artış gösterdi.

Halk ve doğa sağlığını tehdit eden pestisit kullanımı hakkında gerekli araştırmaların yapılması, zararlarının tespit edilerek önlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98, İçtüzüğün 104 ve 105. Maddesi uyarınca Meclis Araştırması kurulmasını arz ederiz. Mun GARİ Ömet Fethi Girer — Ensar AYTEKİN:

GEREKÇE

AB Komisyonu gıda ve yemlerde yapılan kontroller sırasında tespit edilen gıda güvenlik risklerini, Gıda ve Yemler Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) portalı üzerinden erişeme açık hale getirmiştir. Yıllık hazırlanan rapora göre 2022 yılında pestisit başta olmak üzere tarım zehri kalıntıları üzerine yapılan bildirimler en çok Türkiye hakkında yapılmıştır. 430 parti ürün hakkında yapılan bildirimin yanı sıra en çok bildirim yapılan ürün meyve ve sebze olurken, söz konusu ürünlerde klorpirifos, etilen oksit ve 2- kloroetanol içeriği saptanmıştır.

Klorpirifos, Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi tarafından 2016 yılında yasaklanmış, aynı karar Türkiye'de de eş zamanlı alınmıştır. Buna rağmen yapılan tespit ile yasaklı pestisitlerin kullanılmak olduğu ortaya çıkmaktadır.

Pestisitler insanlarda hormonal bozukluklara, sindirim sisteminde problemlere, kronik ve akut sağlık sorunlarına neden olmaktadır. Doğayı ve soframızı kirleten zararlı maddeler bebekler ve çocuklar için uzun soluklu sağlık sorunlarına da sebep gösterilmektedir.

Tüm bunların yanı sıra yasaklı pestisitlerin ihracat yoluyla ortaya çıkması başka bir vahamettir. Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın kamuoyunu yanılttığı bir kez daha ortaya çıkmaktadır. Sorumluların gerekli açıklamayı yaparak halk ve çevre sağlığını tehdit eden bu durumu ortadan kaldırmaları gerekliliği başlıca görevleri arasındadır.

Yukarıda belirtilen nedenlerle, halk ve doğa sağlığını tehdit eden pestisit kullanımı hakkında gerekli araştırmaların yapılması, zararlarının tespit.edilerek önlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98, İçtüzüğün 104 ve 105. Maddesi uyarınca Meclis Araştırması kurulmasını arz ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Ensar Aytekin (CHP, Balıkesir). “Pestisit kullanımının neden olduğu zararların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/432, 12 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-432-pestisit-kullaniminin-neden-oldugu-zararlarin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-be (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b5d01e12-ae33-4fad-9f80-018b3d6ec7b1

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.