# Engelli vatandaşların toplumsal yaşamda daha aktif rol almalarının sağlanması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/434)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/434
- **Tarih:** 12 Ekim 2023
- **İlk imza:** Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Meclis Araştırması Açılması Kabul Edildi
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/9b1b6c1e-74bc-42e7-b835-018b3d68314b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-434-engelli-vatandaslarin-toplumsal-yasamda-daha-aktif-rol-almalarinin-saglanmasi-icin-yapilma

> 10/434 esas numaralı meclis araştırması önergesi 12 Ekim 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Şenol Sunat (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Meclis Araştırması Açılması Kabul Edildi.

## Önerge metni

Engelli vatandaşlarımızın toplumsal yaşamın her alanında yer alabilmelerinin sağlanabilmesi, engelli istihdam oranlarının artırılması, sosyal hayatta yaşadıkları sıkıntıların belirlenmesi ve çözüme kavuşturulabilmesi amacıyla Anayasa'nın 98, İçtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz,

GEREKÇE

Ülkemizde 10 milyonun üzerinde engelli vatandaşımız bulunmaktadır. Sayıları bu kadar çok olmasına rağmen engellilerin yaşadıkları sorunlar Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından detaylı bir şekilde incelenmemekte ve sorunların çözümü için yeteri kadar çalışılmamaktadır.

Engelli vatandaşlarımızın toplumsal yaşamın her alanında yer alabilmeleri ve kimseye muhtaç duruma düşmeden hayatlarını idame ettirebilmeleri için çalışma hayatında var olmaları büyük önem arz etmektedir. Engellilerin çalışma hayatına kazandırılması ve istihdam politikalarında fırsat eşitliğinin sağlanabilmesi için başta TBMM olmak üzere tüm kamu kurumları üstüne düşen görevi ifa etmelidir. Bu kapsamda TBMM öncü olmalı ve engelli istihdamının arttırılması için ivedi olarak çalışmaya başlamalıdır.

Engelli vatandaşlarımızın mağdur oldukları diğer bir önemli alan ise eğitim sisteminde yaşadıkları sıkıntılardır. Ülkemizde maalesef engelli çocuklarımızın hangi okullarda, hangi azami şartlarda okuması gerektiği, engelli öğrencilere nasıl davranılması gerektiği, engelli çocuklarımızın diğer arkadaşlarıyla sosyalleşebilmeleri için nasıl bir okul ortamının ayarlanması gerektiği gibi çok temel kavramların dahi bilinmediğini görmekteyiz. Bunun yanında eğitim sistemimizde yaşanan en büyük problemlerden birisi de tüm engellilerin aynı kategoride değerlendirilmesidir. Oysaki engelliler; bedensel, zihinsel ve ruhsal olarak üç ana gruba ayrılmaktadır. Bu gruplar da kendi içinde ayrıca gruplara ayrılır. Örneğin bedensel engelliler; ortopedik, görme, işitme, konuşma engelli şeklinde sınıflara ayrılabilir. Bu kapsamda zihinsel engelli bir öğrenci ile ortopedik engelli bir öğrencinin aynı kategoride değerlendirilmesi ve aynı fiziki koşullarda eğitim almaya zorlanmasının hiçbir öğrenciye faydası olmamaktadır.

Engelli vatandaşlarımızın mustarip olduğu en büyük sorunlardan birisi de ulaşım hizmetlerinden yeteri derecede faydalanamıyor olmalarıdır. Engelli vatandaşlarımızın toplumsal hayata katılımı önündeki engelleri kaldırmak üzere, kamuya açık her türlü yol, kaldırım, yaya geçidi, açık ve yeşil alanlar, spor alanları ve benzeri sosyal ve kültürel alt yapı alanları ile binaların ve toplu taşıma araçlarının engellilerin kullanımına uygun hale getirilmesi için ilgili kurumlara çağrıda bulunulmalı ve denetimleri büyük bir titizlikle yapılmalıdır.

Engelli vatandaşlarımızın ve bütün toplumun faydalanması adına'engelleri ortadan kaldıracak koşullar yaratmak, rehabilitasyon ve destek hizmetlerini geliştirmek, yeterli sosyal koruma sağlamak, kapsayıcı politikalar ve programlar oluşturmak, var olan ve yeni standartlar ile yasaları yürürlüğe sokmak biz milletvekillerine düşen çok büyük bir sorumluluktur.

Ülkemizde yaşayan tüm engelli vatandaşlarımızın temel özgürlüklerden ve bütün insan haklarından tam ve eşit bir şekilde faydalanmasını teşvik etmek, sağlamak, korumak ve insan olmaktan ileri gelen haysiyetlerine yönelik saygıyı arttırmak amacıyla bir meclis araştırması yapılması gerekmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa). “Engelli vatandaşların toplumsal yaşamda daha aktif rol almalarının sağlanması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/434, 12 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-434-engelli-vatandaslarin-toplumsal-yasamda-daha-aktif-rol-almalarinin-saglanmasi-icin-yapilma (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/9b1b6c1e-74bc-42e7-b835-018b3d68314b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.