# Şanlıurfa ilinde ortalama eğitim süresi düşüklüğünün nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4348)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4348
- **Tarih:** 1 Temmuz 2026
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/96e2cf79-ca65-422f-b1d6-019f6ae786df
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4348-sanliurfa-ilinde-ortalama-egitim-suresi-dusuklugunun-nedenlerinin-arastirilarak-alinmasi-g

> 10/4348 esas numaralı meclis araştırması önergesi 1 Temmuz 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Şanlıurfa'da ortalama eğitim süresinin uzun yıllardır Türkiye ortalamasının ve birçok ilin gerisinde kalmasının nedenlerinin; eğitim altyapısının yeterliliğinin, kamu yatırımlarının etkinliğinin, eğitim politikalarının sonuçlarının ve eğitim hakkına erişimi engelleyen yapısal sorunların araştırıarak alınması gereken yasal, idari ve mali tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca işleme alınarak; Meclis Araştırması açımasını arz ve teklif ederiz. 30.06.2026

GEREKÇE

Eğitim hakkı, Anayasa'nın 42'nci maddesi ile güvence altına alınmış temel haklardan biridir. Devletin yalnızca okul açma yükümlülüğü değil, her bireyin eğitimini sürdürebileceği sosyal, ekonomik ve fiziki şartları oluşturma sorumluluğu da bulunmaktadır.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Şanlıurfa'da ortalama eğitim süresi 2021 yılında 7,2 yıl iken, 2022 yılında 7,4 yıla, 2023 yılında 7,6 yıla, 2024 yılında 7,7 yıla ve 2025 yılında 7,8 yıla yükselmiştir. Buna rağmen il, ortalama eğitim süresi bakımından Türkiye'nin en alt sıralarında yer almaya devam etmektedir. Bu durum, yıllar içerisinde sınırlı bir iyileşme yaşansa da yapısal sorunların ortadan kaldırılamadığını göstermektedir.

Ortalama eğitim süresi yalnızca eğitim sisteminin performansını gösteren istatistiksel bir veri değildir. Aynı zamanda eğitim politikalarının etkinliğini, kamu yatırımlarının yeterliliğini, fırsat eşitliğinin sağlanıp sağlanamadığını ve vatandaşların eğitim hakkına fiilen ne ölçüde erişebildiğini ortaya koyan temel göstergelerden biridir.

Şanlıurfa'nın genç ve hızla artan nüfus yapısı dikkate alındığında eğitim altyapısının bu nüfus artışına uygun şekilde planlanıp planlanmadığı, okul ve derslik yatırımlarının ihtiyacı karşılayıp karşılamadığı, öğretmen planlamalarının yeterli olup olmadığı, eğitim kurumlarının fiziki kapasitesinin nüfus artışına paralel geliştirilip geliştirilmediği hususlarının bütün yönleriyle değerlendirilmesi gerekmektedir. Ortalama eğitim süresinin düşük kalmasına yol açan nedenlerin yalnızca eğitim sistemi içerisinde aranması da yeterli değildir. Eğitimin sürdürülebilirliğini etkileyen ekonomik, sosyal, demografik ve idari faktörlerin; kamu kurumları arasındaki koordinasyonun; merkezi yönetim ve yerel uygulamaların; uygulanan teşvik ve destek mekanizmalarının sonuçlarının bilimsel veriler ışığında incelenmesi zorunludur.

Eğitim süresindeki yetersizlik, uzun vadede istihdamdan ekonomik kalkınmaya, gelir dağılımından sosyal refaha, üretim kapasitesinden toplumsal gelişmişliğe kadar birçok alanı doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle konu yalnızca Milli Eğitim Bakanlığının hizmet alanı olarak değil, bölgesel kalkınma ve sosyal devlet ilkeleri bakımından da değerlendirilmesi gereken yapısal bir kamu politikası meselesidir. Şanlıurfa'da ortalama eğitim süresinin Türkiye ortalamasının gerisinde kalmasının nedenlerinin ortaya konulması, mevcut eğitim politikalarının etkinliğinin değerlendirilmesi, kamu yatırımlarının yeterliliğinin incelenmesi, eğitim hakkına erişimi güçlendirecek yeni politika önerilerinin geliştirilmesi ve benzer sorunların çözümüne yönelik yapısal tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir Araştırma Komisyonu kurulması zorunlu hale gelmiştir.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Şanlıurfa ilinde ortalama eğitim süresi düşüklüğünün nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4348, 1 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4348-sanliurfa-ilinde-ortalama-egitim-suresi-dusuklugunun-nedenlerinin-arastirilarak-alinmasi-g (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/96e2cf79-ca65-422f-b1d6-019f6ae786df

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.