# Fındık üreticilerinin yaşadığı sorunların ve rekolte tahmin süreçlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4369) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/4369 - **Tarih:** 14 Temmuz 2026 - **İlk imza:** Yavuz Aydın (İYİ Parti, Trabzon) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/26576958-d09a-49ca-8016-019f7e783351 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4369-findik-ureticilerinin-yasadigi-sorunlarin-ve-rekolte-tahmin-sureclerinin-arastirilarak-ali > 10/4369 esas numaralı meclis araştırması önergesi 14 Temmuz 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Yavuz Aydın (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Karadeniz Bölgesi başta olmak üzere Türkiye'nin birçok ilinde yüz binlerce üreticinin geçim kaynağı olan fındıkta; rekolte tespit süreçlerinde yaşanan belirsizliklerin, tahmini rekolte ile pazara inen ürün miktarı arasındaki büyük farklılıkların, alım fiyatlarının belirlenme yönteminin, TMO'nun alım-satım ve stok politikalarının, küresel tekel niteliğindeki firmaların piyasa üzerindeki etkilerinin, üretim maliyetlerindeki artışın, zirai don ve kahverengi kokarca başta olmak üzere üretimi tehdit eden unsurların araştırılması; üreticiyi koruyan, şeffaf, bilime dayalı, sürdürülebilir ve milli bir fındık politikasının oluşturulması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz. GEREKÇE Fındık; Karadeniz Bölgesi'nin temel geçim kaynaklarından biri, Türkiye'nin en önemli tarım ihracat ürünlerinden biri ve milli ekonomimiz açısından stratejik değere sahip bir üründür. Dünya fındık üretiminde lider konumda bulunan ülkemiz, buna rağmen fiyat belirleme, piyasa düzenleme ve katma değer oluşturma noktasında hak ettiği güce sahip değildir. Son yıllarda fındık üreticisi; artan gübre, ilaç, mazot, enerji, işçilik ve nakliye maliyetleri karşısında zorlanmakta; açıklanan alım fiyatları çoğu zaman üreticinin maliyetini ve beklentisini karşılamamaktadır. Üretici, ürününü daha hasat döneminde düşük fiyat baskısı altında satmak zorunda kalmakta; bu durum kırsal geçimi ve fındık tarımının sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Fındıkta en önemli sorunlardan biri rekolte tespit süreçlerinde yaşanan belirsizliktir. Rekolte tahminleri; fiyatı, piyasa beklentisini, ihracat sözleşmelerini, TMO müdahalesini ve üreticinin gelirini doğrudan etkileyen stratejik bir unsurdur. Son yıllarda tahmini rekolte ile pazara inen ürün miktarı arasında ciddi farklar oluşması, rekolte tespit yöntemlerinin şeffaflığı ve güvenilirliği konusunda soru işaretleri doğurmaktadır. TMO'nun alım, satış ve stok politikaları da fındık piyasasında belirleyici rol oynamaktadır. Alım fiyatlarının geç açıklanması, üretici maliyetlerinin yeterince dikkate alınmaması, geçmiş sezon ürünlerinin hasat öncesi dönemde düşük fiyatlarla satışa sunulması ve satışların hangi firmalara, hangi miktar ve fiyatlarla yapıldığının yeterince şeffaf olmaması üretici aleyhine sonuçlar doğurmaktadır. Fındık piyasasında küresel firmaların ve büyük alıcıların belirleyici hâle gelmesi, üreticinin pazarlık gücünü zayıflatmaktadır. FİSKOBİRLİK'in etkinliğini kaybetmesiyle üretici örgütsüz, kalmış, piyasa karşısında korunmasız hâle gelmiştir. Milli ürünümüz olan fındığın fiyatının ve geleceğinin yabancı tekellerin alım kararlarına bırakılması kabul edilemez. Bunun yanında 2025 yılında yaşanan zirai don, kahverengi kokarca zararlısının yayılması, yetersiz destekleme politikaları, lisanslı depoculuk ve modern muhafaza altyapısındaki eksiklikler fındık üreticisinin sorunlarını daha da derinleştirmektedir. Özellikle kahverengi kokarca ile mücadelede uygulanan yöntemlerin sahadaki etkinliği, üreticiye sağlanan destekler ve zararlının rekolte ile kalite üzerindeki etkileri bütün yönleriyle incelenmelidir. Fındıkta sorun yalnızca dönemlik fiyat tartışması da değildir. Rekolte tespitinden fiyat belirlemeye, TMO politikalarından tekelleşmeye, üretim maliyetlerinden afet ve zararlı mücadelesine, destekleme modelinden ihracat stratejisine kadar bütüncül bir fındık politikasına ihtiyaç vardır. Bu nedenle; fındık üreticisinin yaşadığı sorunların tespit edilmesi, rekolte tahmin süreçlerinin şeffaflaştırılması, TMO politikalarının üretici lehine yeniden yapılandırılması, tekelleşmeye karşı etkili önlemler alınması, don ve kahverengi kokarca başta olmak üzere üretimi tehdit eden unsurların araştırılması ve milli bir fındık politikasının oluşturulması amacıyla Meclis Araştırması açılması zorunludur. MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ --- **Kaynak gösterme:** Yavuz Aydın (İYİ Parti, Trabzon). “Fındık üreticilerinin yaşadığı sorunların ve rekolte tahmin süreçlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4369, 14 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4369-findik-ureticilerinin-yasadigi-sorunlarin-ve-rekolte-tahmin-sureclerinin-arastirilarak-ali (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/26576958-d09a-49ca-8016-019f7e783351 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.