# Karşılıksız çek, kredi kartı borçlanması ve icra dosya sayısındaki artışın nedenlerinin araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/441)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/441
- **Tarih:** 13 Ekim 2023
- **İlk imza:** Orhan Sümer (CHP, Adana)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/729a9031-d352-4bb4-99f8-018b3d3ab786
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-441-karsiliksiz-cek-kredi-karti-borclanmasi-ve-icra-dosya-sayisindaki-artisin-nedenlerinin-ar

> 10/441 esas numaralı meclis araştırması önergesi 13 Ekim 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Orhan Sümer (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Risk Merkezinin verilerine göre bankalara bireysel kredi kartı borcu bulunan vatandaş sayısı son bir yılda | milyon 874 bin kişi artarak 38 milyon 731 bin kişiye yükseldi. Kredi kartı borcu bulunanların sayısı da aynı dönemde 2 milyon 999 bin kişilik artışla 35 milyon 271 bin kişiye çıktı. Temmuz 2023 itibariyle 27 milyon 762 bin kişinin de kredili mevduat hesabı borcu bulunuyor. Bu rakamlar gösteriyor ki kredi kartı borç sarmalına saplanmayan kalmamış. İktidarın bu dengeyi düzenleyecek yapılandırma paketleri sunması gerekiyordu. Ancak yapılmadı.

Kredi kartı kullanımının yaygınlaşması, güven ve itibarının azalması nedeniyle kullanımı giderek azalmasına rağmen, bu yıl karşılıksız çıkan çeklerde önceki yıla göre tam bir patlama yaşanıyor. Ocak-Ağustos döneminde 94 bin 496 çek bankalara ibrazında karşılıksız çıktı. Karşılıksız çıkan çek sayısının yüzde 13,4 arttığı bu dönemde asıl patlama ise bu çeklerin tutarında yaşandı. Karşılıksız çıkan çeklerin tutarı geçen yıla göre yüzde 163,1 oranında artarak 31,4 milyar liraya kadar yükseldi. Aynı nedenlerle kullanımı giderek azalan senetlerde de Ocak-Ağustos döneminde protesto edilen senet sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 37 oranında azalarak 129 bin 518'e gerilerken, protesto edilen senetlerin tutarı ise yüzde 13 oranında artarak 8 milyar lirayı geçti

I Ocak- 22 Eylül 2023 tarihleri arasında icra dairelerine gelen yeni dosya sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 59,7 oranında artarak 10 milyon 36 bin oldu. Ayrı dönemde, aboneliklerden kaynaklanan icradaki bazı alacaklardan vazgeçilmesinin de etkisiyle 11 milyon 454 bin dosya da sonuçlandırıldı ya da işlemden kaldırıldı. Dolayısıyla UYAP üzerinden açılan ve icra dairelerinde derdest bulunan dosya sayısı 21 milyon 805 bin oldu. İcra, vatandaş için artık gündelik hayatın bir parçası haline geldi i

Yukarıda açıklanan nedenlerle "Karşılıksız Çek, Kredi Kartı Borçlanması ve İcra Dosya Sayısının" aşırı artış göstermesinin nedenlerinin tespit edilmesi ve bu nedenlere önlem alınması amacıyla Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104. ve 105.

Maddeleri gereğince meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Orhan Sümer (CHP, Adana). “Karşılıksız çek, kredi kartı borçlanması ve icra dosya sayısındaki artışın nedenlerinin araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/441, 13 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-441-karsiliksiz-cek-kredi-karti-borclanmasi-ve-icra-dosya-sayisindaki-artisin-nedenlerinin-ar (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/729a9031-d352-4bb4-99f8-018b3d3ab786

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.