# Kömürden çıkış sürecinin ekonomik, sosyal ve çevresel etkilerinin tüm boyutlarıyla araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4444) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/4444 - **Tarih:** 29 Temmuz 2026 - **İlk imza:** Ümit Özlale (Yeni Parti, İzmir) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/8594001f-d3b0-42ee-a857-019fc6e5b739 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4444-komurden-cikis-surecinin-ekonomik-sosyal-ve-cevresel-etkilerinin-tum-boyutlariyla-arastir > 10/4444 esas numaralı meclis araştırması önergesi 29 Temmuz 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Ümit Özlale (Yeni Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Türkiye'de kömürden çıkış sürecinin ekonomik, sosyal ve çevresel etkilerinin tüm boyutlarıyla araştırılması; kömür bölgelerinde ortaya çıkan yapısal sorunların tespiti; bu süreçte yaşanabilecek istihdam kayıpları ve sosyal risklere karşı alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi ve adil geçiş politikalarının oluşturulmasına katkı sağlanması amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. GEREKÇE Türkiye'de elektrik üretiminde kömür kullanımına dayalı yapı, hem iklim değişikliğiyle mücadele hedefleri hem de ekonomik sürdürülebilirlik açısından kritik bir eşikte bulunmaktadır. Türkiye'nin sera gazı emisyonlarının önemli bir bölümü kömür kaynaklı üretimden kaynaklanmakta; bu durum, 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda enerji politikalarında köklü bir dönüşümü zorunlu kılmaktadır. Küresel ölçekte hız kazanan enerji dönüşümü, özellikle yenilenebilir enerji teknolojilerindeki maliyet düşüşleriyle birlikte kömüre dayalı üretimi ekonomik açıdan da dezavantajlı hale getirmiştir. Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması gibi uluslararası düzenlemeler, Türkiye'nin enerji ve sanayi politikalarında dönüşümü kaçınılmaz kılarken; karbon fiyatlama mekanizmalarının devreye girmesiyle birlikte kömürden elektrik üretiminin maliyetleri giderek artmaktadır. Buna karşın kömür sektörüne sağlanan kamu teşviklerinin sürdürülmesi, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından tartışma yaratmakta ve enerji dönüşümünü yavaşlatan bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Fosil yakıt ithalatının Türkiye ekonomisi üzerindeki dış finansman yükü dikkate alındığında, mevcut enerji politikalarının uzun vadeli sürdürülebilirliği de ciddi soru işaretleri barındırmaktadır. Öte yandan kömür madenciliği ve kömüre dayalı üretim, uzun yıllar boyunca belirli bölgelerde istihdamın ve ekonomik faaliyetlerin temelini oluşturmuştur. Ancak sektörün daralmasıyla birlikte bu bölgelerde iş kayıpları, ekonomik küçülme ve göç riski artmakta; sosyal ve bölgesel eşitsizlikler derinleşmektedir. Sahada yaşanan madenci eylemleri, termik santral karşıtı yerel tepkiler ve bölgesel talepler, dönüşüm sürecinin yalnızca ekonomik değil; aynı zamanda sosyal adalet, halk sağlığı ve yerel kalkınma boyutlarıyla birlikte ele alınması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır. Bununla birlikte kömür sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde işçi sağlığı ve iş güvenliği riskleri yüksek seviyede seyretmekte; çevresel etkiler ve halk sağlığı üzerindeki olumsuz sonuçlar giderek daha görünür hale gelmektedir. Artan iş kazaları, meslek hastalıkları ve çevresel tahribat, sektörün mevcut haliyle sürdürülebilir olmadığını göstermektedir. Mevcut durumda kömürden çıkış sürecine ilişkin açık, kapsamlı ve sosyal boyutları içeren bir yol haritasının bulunmaması; başta işçiler olmak üzere kömür bölgelerinde yaşayan yurttaşlar açısından ciddi mağduriyet riskleri doğurmaktadır. Bu sürecin plansız biçimde ilerlemesi, istihdam kayıplarını derinleştirme, yerel ekonomileri zayıflatma ve toplumsal maliyetleri artırma riski taşımaktadır. Bu nedenle kömürden çıkış sürecinin; istihdamın korunması, sosyal koruma mekanizmalarının güçlendirilmesi, bölgesel kalkınma politikalarının geliştirilmesi ve yerel aktörlerin sürece katılımının sağlanması temelinde "adil geçiş" yaklaşımıyla ele alınması gerekmektedir. Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı COP31 süreci de bu dönüşümün ulusal ve uluslararası düzeyde stratejik bir çerçevede ele alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çerçevede, kömürden çıkış sürecinin ekonomik, sosyal ve çevresel etkilerinin bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesi, mevcut politikaların etkinliğinin incelenmesi ve adil geçiş sürecine ilişkin gerekli yasal ve idari düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir araştırma yapılması büyük önem taşımaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Ümit Özlale (Yeni Parti, İzmir). “Kömürden çıkış sürecinin ekonomik, sosyal ve çevresel etkilerinin tüm boyutlarıyla araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4444, 29 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4444-komurden-cikis-surecinin-ekonomik-sosyal-ve-cevresel-etkilerinin-tum-boyutlariyla-arastir (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/8594001f-d3b0-42ee-a857-019fc6e5b739 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.