# 3 Ağustos 2014 tarihinde IŞİD tarafından gerçekleştirilen Ezidi katliamının araştırılarak Ezidi halkının sorunları için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4463) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/4463 - **Tarih:** 31 Temmuz 2026 - **İlk imza:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ff637053-72fe-4319-a572-019fc767e43b - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4463-3-agustos-2014-tarihinde-isid-tarafindan-gerceklestirilen-ezidi-katliaminin-arastirilarak > 10/4463 esas numaralı meclis araştırması önergesi 31 Temmuz 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni 3 Ağustos 2014 tarihinde, Şengal'de IŞİD tarafından Ezidîlere yönelik gerçekleştirilen ve uluslararası kurumlarca soykırım olarak kabul edilen saldırılar sonrasında; kaçırılan kadın ve çocukların durumunun araştırılması, Türkiye'ye gelen Ezidilerin yaşadığı hukuki ve insani sorunlar ile yasal statü eksikliklerinin tespiti, Türkiye sınırları içerisinde yürütüldüğü iddia edilen insan ticareti ve köleleştirme ağlarının incelenmesi ve Ezidilerin haklarının korunmasına için alınacak tedbirlerin belirlenmesi amacıyla, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü 'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını teklif ederiz. GEREKÇE Ezidiler, dini inançları gereği şiddeti tamamen reddeden ve barışı esas alan kadim bir halktır. Dini ritüellerinde önce "72 millet" için, ardından kendileri için dua ederler. Buna rağmen tarih boyunca Kürt kimliği, kültürü ve Ezidî inancı sebebiyle farklı devlet ve güçlerin saldırılarına uğramış; 74 kez ferman, katliam ve kıyıma maruz bırakılmışlardır. 3 Ağustos 2014 tarihinde (74'üncü ferman) IŞID tarafından Şengal'e düzenlenen saldırılarda binlerce Ezidî katledilmiş; yaşları 6 ile 70 arasında değişen 5 binden fazla kadın ve çocuk alıkonularak Musul, Rakka ve Telafer gibi merkezlerde kurulan pazarlarda satılmış, zorla din değiştirmeye ve cinsel köleliğe maruz bırakılmıştır. Binlerce çocuk ve yaşlı bu insani kriz ortamında yaşamını yitirmişken binlerce kadının akıbeti ise hâlen belirsizliğini korumaktadır. Saldırılar sonrasında binlerce Ezidî Türkiye'ye göç etmek zorunda kalmış fakat aradan geçen zamana rağmen bu kişilere yönelik kalıcı bir yasal statü tanımlanmamış, yürütülen saha çalışmalarında kadın ve çocuklarda ağır travma, kaygı ve güvensizlik belirtileri tespit edilmiştir. Ek olarak IŞİD'e bağlı grupların Ezidî kadın ve çocukların satışı için gizli bürolar ve ağlar kurduğuna dair uluslararası basına yansıyan görsel kanıtlar ve iddialar mevcuttur. Konuyla ilgili yargıya ve Bakanlıklara taşınan iddialar ve yürütülen soruşturmalar şeffaf yürütülmemiş, idari ve adli sorumluluklar yerine getirilmemiştir. Şengal'de kaçırılan bazı kadın ve çocukların zaman zaman Türkiye sınırları içinde izine rastlanması ise, bölgedeki insan ticareti ağlarının ve idari ihmallerin de etraflıca araştırılması gerektiğini göstermektedir. Ezidilerin maruz kaldığı Şengal katliamı, Birleşmiş Milletler (BM) tarafından 2016 yılında 'soykırım' olarak tanınmıştır. Yine 20'ye yakın ülke parlamentosu IŞID'in bu saldırılarını açıkça "Ezidi soykırımı' olarak kabul etmiştir. Tüm bunlara karşılık TBMM çatısı altında, Parti olarak defalarca önerge, kanun teklifi gibi yasama faaliyetleri yapmamıza rağmen, saldırıların hukuki niteliği, mağdurların durumu ve Türkiye'nin üzerine düşen sorumluluklara dair kapsamlı bir inceleme yürütülmemiştir. Tüm bunları ek olarak Türkiye'de yaşamaya devam eden ya da zamanında yurt dışına göç etmek durumunda kalan Ezidî yurttaşlar köylerine geri dönüş, tapu ve mülkiyet sorunları, ibadethane ile mezarlıkların korunması, inançlarının tüzel tanınması, zorunlu din dersi muafiyeti ve kültürel mirasın korunması gibi hususlarda ciddi hak kayıpları yaşamaktadır. Ezidî inancının ve toplumunun korunması; katliamın soykırım olarak tanınması, Türkiye'deki mağdurlara güvenceli yaşam imkânı sunulması, kayıp kadın ve çocukların bulunması için uluslararası mekanizmalarla iş birliği yapılması ve 3 Ağustos'un "Kadın Kırımı ve Soykırıma Karşı Uluslararası Eylem Günü" olarak değerlendirilmesi hem adalet arayışının hem de benzer insanlık suçlarının önlenmesinin bir gereğidir. Bu gerekçelerle, Şengal katliamı sonrasında yaşanan insani krizin, Türkiye'deki Ezidilerin statü ve hak ihlallerinin ve insan ticareti iddialarının tüm boyutlarıyla araştırılması amacıyla bir Meclis Araştırması açılması elzemdir. --- **Kaynak gösterme:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır). “3 Ağustos 2014 tarihinde IŞİD tarafından gerçekleştirilen Ezidi katliamının araştırılarak Ezidi halkının sorunları için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4463, 31 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4463-3-agustos-2014-tarihinde-isid-tarafindan-gerceklestirilen-ezidi-katliaminin-arastirilarak (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ff637053-72fe-4319-a572-019fc767e43b Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.