# Çukurova'daki tarımsal üretimde yaşanan sorunların araştırılarak çiftçilerin üretimde tutulması için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4517)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4517
- **Tarih:** 7 Eylül 2026
- **İlk imza:** Müzeyyen Şevkin (CHP, Adana)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/01a3ef62-a824-4143-8227-01a0ae5d50ba
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4517-cukurova-daki-tarimsal-uretimde-yasanan-sorunlarin-arastirilarak-ciftcilerin-uretimde-tutu

> 10/4517 esas numaralı meclis araştırması önergesi 7 Eylül 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Müzeyyen Şevkin (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek.

## Önerge metni

Çukurova'da tarımsal üretim yapan çiftçilerin artan girdi maliyetleri, ürün fiyatlarındaki belirsizlik, pazarlama ve depolama sorunları, su ve sulama giderleri ile iklim kaynaklı riskler nedeniyle yaşadığı ekonomik kayıpların araştırılması ve bölge tarımının sürdürülebilirliği için : alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 01 EYLÜL 2026

GEREKÇE

Çukurova, Türkiye'nin en önemli tarımsal üretim merkezlerinden biridir. Adana başta olmak üzere bölgedeki illerde pamuk, mısır, buğday, narenciye, karpuz, sebze ve çok sayıda meyve üretimi gerçekleştirilmektedir.

Ancak bölgenin verimli topraklarına rağmen üretici giderek daha ağır ekonomik koşullar altında üretim yapmaktadır.

Mazot, gübre, zirai ilaç, tohum, elektrik, sulama, işçilik ve nakliye giderlerindeki artış çiftçinin üretim maliyetlerini yükseltirken ürün fiyatlarının aynı oranda artmaması üreticinin gelir kaybına yol açmaktadır.

Ürününü hasat döneminde satmak zorunda kalan üretici, yeterli depolama ve pazarlama imkanına sahip olmadığı için çoğu zaman fiyat üzerinde söz sahibi olamamaktadır.

Mısır, karpuz, narenciye ve diğer ürünlerde üreticinin yaşadığı sorunlar birbirinden farklı görünse de temelinde plansız üretim, maliyetlerin yüksekliği, pazarlama eksikliği, ithalat politikaları ve üretici örgütlenmesinin zayıflığı gibi ortak sorunlar bulunmaktadır.

Bu durum sürdürülemez hale geldiğinde çiftçi üretimden uzaklaşmakta, tarım arazileri satılmakta ve Çukurova'nın üretim kapasitesi zayıflamaktadır.

Çukurova'da ürün bazında üretim maliyetleri, çiftçinin gelir kayıpları, tarım arazilerindeki değişim, sulama ve enerji maliyetleri, ürün fiyatları, ithalat ve ihracat politikaları, depolama imkanları ve üretici örgütlenmesinin araştırılması gerekmektedir.

Ayrıca bölgeye özgü bir tarımsal planlama modeli oluşturulması, ürün bazında maliyet ve gelir analizleri yapılması, üreticinin hasat öncesinde fiyat ve pazar konusunda öngörü sahibi olabilmesini sağlayacak mekanizmaların geliştirilmesi ve tarımsal desteklerin etkinleştirilmesi incelenmelidir.

Çukurova tarımının karşı karşıya olduğu ekonomik ve yapısal sorunların bütün yönleriyle araştırılması, çiftçinin üretimde tutulması, verimli tarım arazilerinin korunması ve bölgenin tarımsal üretim gücünün artırılması amacıyla Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Müzeyyen Şevkin (CHP, Adana). “Çukurova'daki tarımsal üretimde yaşanan sorunların araştırılarak çiftçilerin üretimde tutulması için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4517, 7 Eylül 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4517-cukurova-daki-tarimsal-uretimde-yasanan-sorunlarin-arastirilarak-ciftcilerin-uretimde-tutu (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/01a3ef62-a824-4143-8227-01a0ae5d50ba

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.