# Kırsal bölgelerde kamu hizmetlerine erişimin mevcut durumunun tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4600) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/4600 - **Tarih:** 2 Ekim 2026 - **İlk imza:** İzzet Akbulut (Yeni Parti, Burdur) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4961ab71-6608-467c-9857-01a10b3fe656 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4600-kirsal-bolgelerde-kamu-hizmetlerine-erisimin-mevcut-durumunun-tespit-edilerek-alinmasi-ger > 10/4600 esas numaralı meclis araştırması önergesi 2 Ekim 2026 tarihinde verildi; ilk imza: İzzet Akbulut (Yeni Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek. ## Önerge metni Türkiye'de kırsal yerleşimlerde eğitim, sağlık, ulaşım, iletişim ve diğer temel kamu hizmetlerine erişimin mevcut durumunun belirlenmesi; taşımalı eğitimin ve kırsalda uygulanan aile hekimliği, gezici ve mobil sağlık hizmetlerinin yeterliliğinin incelenmesi; kamu hizmetlerindeki değişimin köy nüfusu, gençlerin kırsalda kalma eğilimi, tarımsal üretimin devamlılığı ve kırsal yaşam üzerindeki etkilerinin ortaya çıkarılması amacıyla Anayasa'nın 98. maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105. maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. GENEL GEREKÇE Türkiye'de kırsal yerleşimlerin sürdürülebilirliği yalnızca tarımsal destekler üzerinden değerlendirilemez. Köyde yaşayan vatandaşların eğitim, sağlık, ulaşım, iletişim ve sosyal hizmetlere zamanında ve yerinde erişebilmesi; kırsalda yaşamın devamı, genç nüfusun bulunduğu yerde tutulması ve tarımsal üretimin gelecek kuşaklara aktarılması açısından temel önemdedir. Kamu hizmetlerinin merkezileşmesi veya hizmete erişim için uzun mesafelerin aşılmak zorunda kalınması, özellikle çocuklar, yaşlılar ve düzenli sağlık hizmetine ihtiyaç duyan vatandaşlar bakımından ilave yük oluşturabilmektedir. Millt Eğitim Bakanlığının 2025-2026 örgün eğitim istatistikleri; okul, öğrenci ve öğretmen sayılarının yanı sıra yerleşim yerine göre eğitim verilerini ve taşımalı eğitim uygulamasını ayrı başlıklar altında izlemektedir. Bakanlığın güncel istatistik setinde taşımalı uygulama yapılan ilkokul ve ortaokullar ile taşınan öğrenci sayılarına, ayrıca ortaöğretimde taşıma kapsamındaki öğrencilere ilişkin verilerin bulunması, taşımalı eğitimin eğitim sisteminin devam eden ve önemli bir unsuru olduğunu göstermektedir. Bu nedenle kırsalda hangi yerleşimlerden kaç öğrencinin taşındığı, günlük taşıma mesafeleri, servis süreleri, yemek hizmetleri, devamsızlık ve akademik başarı üzerindeki etkiler ile taşımanın kamuya maliyetinin birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. : Kırsal eğitim politikasında yalnızca öğrenci sayısına dayalı bir yaklaşım yeterli değildir. Bir köy okulunun açık veya kapalı olmasının köyün sosyal yaşamı, çocukların yaşadıkları çevreyle bağı, ailelerin kırsalda kalma kararı ve uzun vadede yerleşimin nüfus yapısı üzerinde etkileri bulunmaktadır. Öğrenci sayısının uygun olduğu yerlerde köy okullarının yeniden işlevlendirilmesi; okul öncesi ve ilkokul hizmetlerinin yerinde verilmesi, birden fazla köyü kapsayan esnek eğitim modellerinin geliştirilmesi ve atıl okul binalarının eğitim, kültür veya yaşam merkezi olarak değerlendirilmesi seçenekleri bilimsel veriler ışığında ele alınmalıdır. Sağlık hizmetlerinde ise mevcut sistem kırsal bölgelerde aile hekimliği birimleri, sağlık evleri, gezici sağlık hizmetleri ve çeşitli mobil sağlık uygulamaları üzerinden yürütülmektedir. Sağlık Bakanlığı, sağlık kuruluşlarına uzak ve ulaşım güçlüğü bulunan köy, belde, mezra ve benzeri yerleşimlerde aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarının periyodik olarak hizmet vermesine yönelik gezici sağlık hizmeti modelini uygulamaktadır. 2025 yılında farklı illerde köylere yönelik mobil sağlık taramalarının sürdürülmesi de bu hizmet modeline duyulan ihtiyacın devam ettiğini göstermektedir. Bununla birlikte bir hizmetin mevzuatta veya planlamada mevcut olması, her kırsal yerleşimde aynı sıklıkta ve aynı erişilebilirlikte sunulduğu anlamına gelmemektedir. Gezici sağlık ekiplerinin ziyaret sıklığı, hekim ve sağlık personeli kapasitesi, vatandaşların laboratuvar ve görüntüleme hizmetlerine erişimi, ilaç temini, acil durumlarda sağlık kuruluşuna ulaşım süresi ve özellikle yaşlı nüfusun kronik hastalık takibi bakımından iller ve ilçeler arasındaki farklılıkların ortaya çıkarılması gerekmektedir. 1 Ocak 2025 itibarıyla aile hekimlikleri ile hastaneler arasında başlatılan dijital entegrasyon önemli bir gelişme olmakla birlikte, kırsalda fiziksel erişim sorununun ayrıca değerlendirilmesi zorunludur. Kırsal nüfusun yaşlanması ve gençlerin tarımsal üretimden uzaklaşması da kamu hizmetleriyle doğrudan bağlantılıdır. Genç bir çiftçinin veya ailesinin köyde yaşamaya devam etme kararını yalnızca ürün fiyatı ve tarımsal gelir değil; çocuğunun eğitime erişimi, sağlık hizmeti, internet altyapısı, ulaşım imkânı ve sosyal yaşam koşulları da belirlemektedir. Bu nedenle kırsal kalkınma politikata tarımsal desteklerle sınırlı tutulması yerine eğitimden sağlığa, ulaşımdan dijital 'altya bütüncül biçimde ele alınması gerekmektedir. Köylerde nüfus kaybının hızlanması, tarımsal üretimde kuşak devamlılığını da güçleştirmektedir. Üreticinin yaşlanması ve gençlerin kırsaldan ayrılması; ekilmeyen arazilerin artması, hayvancılığın sürdürülebilirliğinin zayıflaması ve yerel üretim bilgisinin yeni kuşaklara aktarılamaması risklerini beraberinde getirmektedir. Kırsalda kamu hizmetlerinin güçlendirilmesi bu nedenle yalnızca sosyal devletin bir gereği değil, aynı zamanda gıda arz güvenliği ve tarımsal üretimin devamlılığı bakımından stratejik bir meseledir. Türkiye'nin coğrafi yapısı nedeniyle her köye aynı kamu hizmeti modelinin uygulanması mümkün olmayabilir. Ancak nüfus, mesafe, ulaşım şartları, yaş yapısı ve hizmet ihtiyacı dikkate alınarak asgari erişim standartlarının belirlenmesi mümkündür. Bir öğrencinin okula ulaşmak için geçirebileceği azami süre, bir vatandaşın birinci basamak sağlık hizmetine erişim mesafesi, gezici sağlık hizmetlerinin asgari ziyaret sıklığı ve kırsal yerleşimlerde bulunması gereken temel kamu hizmetleri için ölçülebilir standartların oluşturulması gerekmektedir. Bu kapsamda; kırsal yerleşimlerde son yıllarda eğitim, sağlık ve diğer kamu hizmetlerinin geçirdiği dönüşümün köy bazında ortaya çıkarılması; taşımalı eğitim kapsamındaki öğrencilerin sayısı, taşıma mesafeleri ve sistemin eğitim sonuçları üzerindeki etkilerinin incelenmesi; kapalı veya atıl durumdaki köy okullarının envanterinin çıkarılması; kırsalda aile hekimliği, sağlık evi, gezici ve mobil sağlık hizmetlerinin erişilebilirliğinin değerlendirilmesi; kamu hizmetlerine erişimde iller ve bölgeler arasındaki farklılıkların belirlenmesi; bu değişimin kırsal nüfus, genç çiftçiler, tarımsal üretim ve köylerin demografik yapısı üzerindeki etkilerinin araştırılması ve kırsalda yaşamı sürdürülebilir kılacak bütüncül kamu politikalarının belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. maddesi ve TBMM içtüzüğünün 104. ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla arz ve teklif ederiz. [PDF s. 4: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı] --- **Kaynak gösterme:** İzzet Akbulut (Yeni Parti, Burdur). “Kırsal bölgelerde kamu hizmetlerine erişimin mevcut durumunun tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4600, 2 Ekim 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4600-kirsal-bolgelerde-kamu-hizmetlerine-erisimin-mevcut-durumunun-tespit-edilerek-alinmasi-ger (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4961ab71-6608-467c-9857-01a10b3fe656 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.