# Artan tarımsal girdi maliyetlerinin çiftçiler üzerindeki etkilerinin araştırılarak tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4624)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4624
- **Tarih:** 7 Ekim 2026
- **İlk imza:** Tahsin Becan (CHP, Yalova)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/928700ed-e096-4e83-b7f0-01a11a6f726e
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4624-artan-tarimsal-girdi-maliyetlerinin-ciftciler-uzerindeki-etkilerinin-arastirilarak-tarimsa

> 10/4624 esas numaralı meclis araştırması önergesi 7 Ekim 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Tahsin Becan (CHP); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek.

## Önerge metni

Türkiye'de artan tarımsal girdi maliyetlerinin çiftçiler üzerindeki etkilerinin, ürünlerin üreticinin elinde kalmasının ve düşük alım fiyatlarının nedenlerinin araştırılması; tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması, çiftçilerin üretimde kalabilmesi ve ülkemizin gıda güvenliğinin korunması amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılması hususunu saygılarımızla arz ederiz. 06.10.2026

Tarım, yalnızca ekonomik bir faaliyet değil, aynı zamanda ülkemizin gıda güvenliği, kırsal kalkınması ve geleceği açısından stratejik bir alandır. Ancak bugün Türkiye'nin dört bir yanında olduğu gibi Yalova'da da çiftçilerimiz artan üretim maliyetleri ve ürünlerini yeterli değerden satamama sorunu nedeniyle ciddi bir darboğazdan geçmektedir.

Yalova Ziraat Odası yetkililerinin yaptığı açıklamalar, sahadaki tablonun geldiği noktayı açık biçimde ortaya koymaktadır. Mazot, gübre ve diğer girdi fiyatlarındaki artışların çiftçilerin dayanma gücünü aştığı, armut, elma ve şeftali gibi ürünlerin dalında kaldığı, üzümün bağlarda beklediği ve üreticilere ürünleri için düşük alım fiyatları teklif edildiği ifade edilmektedir. Mevcut girdi fiyatlarıyla çiftçinin ayakta kalmasının giderek zorlaştığı ve acil önlem alınmaması halinde tarımsal üretimin bitme noktasına gelebileceği yönündeki uyarılar, tarım sektöründe yaşanan sorunların artık ertelenemez bir boyuta ulaştığını göstermektedir.

Üreticinin temel girdilerinden olan mazot, gübre, ilaç, tohum, elektrik, sulama, işçilik, ambalaj ve nakliye maliyetlerindeki artış, tarımsal üretimin ekonomik sürdürülebilirliğini doğrudan etkilemektedir. Çiftçinin üretim için yaptığı harcama artarken, ürününü hasat ettiğinde elde ettiği gelir aynı ölçüde artmamakta; bunun sonucunda üretici zarar etme riskiyle karşı karşıya kalmaktadır. Yalova'da ürünlerin dalında veya tarlada kalması, yalnızca çiftçinin o yılki gelir kaybı anlamına gelmemekte, aynı zamanda gelecek üretim dönemlerinde çiftçinin yeniden üretim yapabilme kapasitesini de tehdit etmektedir.

Bu kapsamda, Yalova ve Türkiye genelinde tarımsal üretimde son yıllarda yaşanan değişimin, üretim alanlarının ve üretici sayısının nasıl bir seyir izlediğinin ortaya konulması gerekmektedir. Özellikle temel girdilerdeki maliyet artışlarının çiftçinin toplam üretim maliyetine etkisi ayrıntılı biçimde araştırılmalıdır. Yalova'da başta meyvecilik olmak üzere tarımsal ürünlerin dalında veya tarlada kalmasına neden olan ekonomik ve yapısal sorunların belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Üreticilerin ürünlerini değerinde satabilmesi için mevcut alım, pazarlama, depolama ve kooperatifçilik mekanizmalarının yeterli olup olmadığı incelenmeli; ürünün tarladan tüketiciye ulaşıncaya kadar geçirdiği süreçte üreticinin karşılaştığı sorunlar bütün yönleriyle değerlendirilmelidir. Üreticinin ürününü hasat döneminde değerinin altında fiyatlarla satmak zorunda kalmasını önleyecek mekanizmaların güçlendirilmesi, planlı üretimin geliştirilmesi, üretici örgütlerinin desteklenmesi, kooperatifçiliğin güçlendirilmesi ve ürünlerin depolanması ile pazarlanmasına ilişkin sorunların çözülmesi gerekmektedir.

Tarımda yaşanan ekonomik sorunların önemli sonuçlarından biri de çiftçilerin ve özellikle genç nüfusun üretimden uzaklaşmasıdır. Tarımdan elde edilen gelirin yetersiz hale gelmesi, gençlerin bağlarını, bahçelerini ve tarlalarını bırakarak farklı sektörlerde çalışmaya yönelmesine neden olmaktadır. Gençlerin tarımdan kopması, yalnızca bugünün değil, geleceğin üretim kapasitesini de tehdit etmektedir. Tarım arazilerinin boş kalması, üreticilerin yaş ortalamasının yükselmesi ve yeni kuşakların üretime yeterince dahil olmaması, ülkemizin orta ve uzun vadede gıda arzı açısından daha kırılgan hale gelmesine neden olabilecektir.

Bu nedenle tarımsal desteklerin de üreticilerin gerçek maliyetleri ve ihtiyaçları karşısındaki yeterliliği araştırılmalıdır. Mevcut destek mekanizmalarının çiftçinin üretimde kalmasını sağlayıp sağlamadığı, desteklerin girdi maliyetlerindeki artış karşısında yeterli olup olmadığı ve üreticinin yaşadığı ekonomik sorunların çözümünde ne ölçüde etkili olduğu ortaya konulmalıdır. Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için kısa, orta ve uzun vadede uygulanması gereken politikalar belirlenmelidir.

Tarımda yaşanan sorunların ertelenmesi yalnızca çiftçinin gelirini değil, tüketicinin gelecekte erişeceği gıdanın fiyatını ve güvenliğini de etkileyecektir. Üreten çiftçinin korunması aynı zamanda tüketicinin korunması anlamına gelmektedir. Bu gerekçelerle; Yalova ve Türkiye genelinde tarımsal Türkiye Büyük Millet Meclisi üretimin sürdürülebilirliğini tehdit eden girdi maliyetleri, ürünlerin üreticinin elinde kalması, düşük alım fiyatları, pazarlama ve depolama sorunları, tarımsal desteklerin yetersizliği ve genç nüfusun tarımdan uzaklaşması gibi sorunların bütün yönleriyle araştırılması; çiftçinin üretimde kalmasını sağlayacak politikaların belirlenmesi, üreticinin ürününü değerinde satabilmesi için gerekli mekanizmaların güçlendirilmesi ve ülkemizin gıda güvenliğinin güvence altına alınması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Meclis Araştırması açılması zorunlu hale gelmiştir. i Türkiye Büyük Millet Meclisi ea 6066666060666; 60000066000

[PDF s. 5: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı]

---

**Kaynak gösterme:** Tahsin Becan (CHP, Yalova). “Artan tarımsal girdi maliyetlerinin çiftçiler üzerindeki etkilerinin araştırılarak tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4624, 7 Ekim 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4624-artan-tarimsal-girdi-maliyetlerinin-ciftciler-uzerindeki-etkilerinin-arastirilarak-tarimsa (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/928700ed-e096-4e83-b7f0-01a11a6f726e

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.