# Esnaf ve sanatkarların yaşadığı ekonomik ve yapısal sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik bütüncül ve kalıcı çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4630)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4630
- **Tarih:** 8 Ekim 2026
- **İlk imza:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/7cd63cca-3069-401e-85f6-01a11bb5e1f3
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4630-esnaf-ve-sanatkarlarin-yasadigi-ekonomik-ve-yapisal-sorunlarin-arastirilarak-bu-sorunlara

> 10/4630 esas numaralı meclis araştırması önergesi 8 Ekim 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Ömer Fethi Gürer (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek.

## Önerge metni

Türkiye'de ekonomik hayatın temel unsurlarından biri olan esnaf ve sanatkârlar; istihdamın korunması, yerel ekonomilerin canlı tutulması, üretim ve hizmetlerin vatandaşlara ulaştırılması ve sosyal hayatın devamlılığı açısından önemli bir yere sahiptir. Ancak son yıllarda yüksek enflasyon, girdi maliyetlerindeki artış, finansmana erişimde yaşanan güçlükler, yüksek kira ve enerji giderleri, vergi ve sosyal güvenlik yükleri ile artan borçluluk, esnaf ve sanatkârların faaliyetlerini sürdürebilmelerini giderek güçleştirmektedir.

Esnaflarımızın kira, elektrik, su, doğalgaz, akaryakıt ve hammadde fiyatlarındaki artışların esnafın maliyetlerini ciddi biçimde yükselttiği görülmektedir. Aynı zamanda BAĞ-KUR kapsamındaki esnafın 7.200 prim günüyle emeklilik beklentisi de devam etmektedir, Bu durum, yalnızca işletmelerin günlük faaliyetlerini değil, esnafın sosyal güvenlik ve emeklilik hakkına erişimini de önemli bir sorun haline getirmektedir. Nitekim bu mağduriyet, Cumhurbaşkanı tarafından seçim öncesinde 9.000 olan prim gün sayısının 7.200"*e indirileceği yönünde verilen sözle de açıkça kabul edilmiştir.

Esnaf ve sanatkârların finansmana erişiminde de önemli sorunlar bulunmaktadır. 2026 yılında esnaf kredilerine ilişkin düzenlemelerde vergi ve sosyal güvenlik borçlarının kredi kullanımında dikkate alınması, borcu bulunan esnafin kullanacağı kredinin bir bölümünün doğrudan kamu borçlarına mahsup edilebilmesine yönelik uygulamalar getirilmiştir. Bu uygulamaların borç yükü altında bulunan esnafın işletme sermayesine erişimini ne ölçüde etkilediğinin ortaya konulması gerekmektedir.

Diğer taraftan küçük işletmeler ile büyük zincir mağazalar ve yüksek hacimli e-ticaret platformları arasındaki rekabet koşulları giderek değişmektedir. Küçük esnafın kira, personel, enerji, vergi, sigorta ve finansman gibi sabit giderleri bulunurken, dijital ticaret platformlarının pazar gücü karşısında esnafin rekabet kapasitesinin korunmasına yönelik politikaların yeterliliği tartışılmalıdır.

Esnafın karşı karşıya olduğu bir diğer önemli sorun da kayıtlı istihdam ve nitelikli eleman teminidir. Çıraklık ve kalfalık sisteminin güçlendirilmesi, mesleki eğitimin esnaf işletmeleriyle daha etkin biçimde bütünleştirilmesi ve gençlerin küçük işletmelerde meslek edinmesini sağlayacak ekonomik teşviklerin artırılması gerekmektedir. Bunun yanında POS ve ödeme sistemi komisyonları, dijital muhasebe ve belge düzenlemeleri, ruhsat ve denetim süreçleri, işyeri kiralarındaki artışlar ve özellikle hizmet sektöründeki işletmelerin artan işletme giderleri de esnafın sürdürülebilirliği bakımından incelenmelidir.

Esnaf ve sanatkârların yaşadığı sorunların yalnızca dönemsel kredi veya borç yapılandırmalarıyla çözülemeyeceği açıktır. Kalıcı ve öngörülebilir bir esnaf politikası oluşturulabilmesi için işletmelerin mali yapılarının, borçluluk düzeylerinin, kapanma ve yeni işletme açılışlarının, krediye erişim koşullarının, vergi ve sosyal güvenlik yüklerinin, kira ve enerji giderlerinin, dijital ticaret karşısındaki rekabet durumunun ve nitelikli işgücü sorunlarının bütüncül biçimde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda; esnaf ve sanatkârların güncel ekonomik ve yapısal sorunlarının tespit edilmesi, mevcut destek ve teşvik mekanizmalarının etkinliğinin değerlendirilmesi, finansmana erişimde yaşanan sorunların belirlenmesi, vergi ve sosyal güvenlik yüklerinin sürdürülebilirlik açısından incelenmesi, BAĞ-KUR prim ve emeklilik sorunlarının araştırılması, yüksek kira ve girdi maliyetlerinin işletmeler üzerindeki etkisinin ortaya konulması, e-ticaret ve büyük ölçekli

Sayı Zee. 2 ABTU. Gan canaraAAALARU 10/4630 işletmeler karşısındaki rekabet koşullarının değerlendirilmesi, mesleki eğitim ve nitelikli eleman sorununa yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesi ve esnafın ekonomik krizlere karşı dayanıklılığını artıracak kalıcı politikaların belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 104. ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederiz.

Saygılarımla. 10.09.2026

• Dent Demi — | Akoru Dur lor Tema Diasa — > | Anka, de < asan OZAN ma Cosseheç AA

Ver A

Cu Bam Tek dağ ZE

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Esnaf ve sanatkarların yaşadığı ekonomik ve yapısal sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik bütüncül ve kalıcı çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4630, 8 Ekim 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4630-esnaf-ve-sanatkarlarin-yasadigi-ekonomik-ve-yapisal-sorunlarin-arastirilarak-bu-sorunlara (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/7cd63cca-3069-401e-85f6-01a11bb5e1f3

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.