# Devlet okulu ve özel okul arasındaki eğitim kalitesi, fiziki imkan ve akademik başarı açısından farklılıkların nedenlerinin belirlenmesi ile eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması ve gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4649)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4649
- **Tarih:** 8 Ekim 2026
- **İlk imza:** Ayhan Barut (Yeni Parti, Adana)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/44f78968-0ab7-45bf-86a1-01a11b7bc426
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4649-devlet-okulu-ve-ozel-okul-arasindaki-egitim-kalitesi-fiziki-imkan-ve-akademik-basari-acis

> 10/4649 esas numaralı meclis araştırması önergesi 8 Ekim 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Ayhan Barut (Yeni Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek.

## Önerge metni

Eğitim, bireylerin ve toplumların gelişiminde temel bir unsur olup, fırsat eşitliği ilkesi doğrultusunda tüm vatandaşların nitelikli eğitime erişiminin sağlanması anayasal bir yükümlülüktür. Ancak son yıllarda devlet okulları ile özel okullar arasında eğitim kalitesi, fiziki imkânlar ve akademik başarı açısından belirgin farklılıklar oluştuğu görülmektedir. Bu durum, öğrenciler arasında fırsat eşitsizliğini derinleştirmekte ve sosyal adaleti zedelemektedir. Devlet okulları ile özel okullar arasındaki farklılıkların nedenlerinin tespiti, mevcut durumun tüm yönleriyle araştırılması ve eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanmasına yönelik gerekli önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasamızın 98'nci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'nci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 28.09.2026

Sayı olur İZİN No4

GEREKÇE:

Eğitimde fırsat eşitliği, sosyal devlet ilkesinin en temel unsurlarından biri olup, her bireyin sosyoekonomik durumundan bağımsız olarak nitelikli eğitime erişebilmesini ifade etmektedir. Ancak Türkiye'de son yıllarda devlet okulları ile özel okullar arasında eğitim olanakları bakımından önemli farklılıklar oluştuğu gözlemlenmektedir. Bu durum, eğitim sisteminde eşitsizliklerin derinleşmesine ve toplumsal adaletin zedelenmesine neden olmaktadır.

Devlet okullarında yaşanan fiziki altyapı eksiklikleri, kalabalık sınıflar, öğretmen başına düşen öğrenci sayısının yüksekliği ve eğitim materyallerine erişimde yaşanan sorunlar, eğitim kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Buna karşılık özel okulların daha düşük sınıf mevcudu, gelişmiş fiziki imkânlar, yabancı dil ağırlıklı eğitim, sosyal ve kültürel faaliyetlere daha fazla yer verilmesi gibi avantajlar sunduğu bilinmektedir. Bu farklılıklar öğrencilerin akademik başarıları ve gelecekteki fırsatları üzerinde doğrudan etkili olmaktadır.

Öte yandan özel okulların yüksek maliyetleri nedeniyle bu imkânlardan yalnızca belirli bir gelir düzeyine sahip ailelerin çocukları yararlanabilmektedir. Bu durum, eğitimde fırsat eşitliği ilkesinin zedelenmesine ve gelir düzeyine bağlı bir eğitim ayrışmasının ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Sosyoekonomik farklılıkların eğitim üzerinden yeniden üretildiği bu yapı, uzun vadede toplumsal eşitsizliklerin kalıcı hale gelmesi riskini beraberinde getirmektedir.

Bununla birlikte eğitimde dijitalleşme sürecinde de benzer eşitsizlikler yaşanmaktadır. Özel okulların teknolojik altyapı ve dijital eğitim araçlarına erişim konusunda daha avantajlı olduğu, devlet okullarında ise bu imkânların sınırlı kaldığı görülmektedir. Bu durum özellikle uzaktan eğitim süreçlerinde öğrenciler arasında ciddi öğrenme kayıplarına yol açmıştır.

Tüm bu nedenlerle devlet okulları ile özel okullar arasındaki farklılıkların kapsamlı bir şekilde incelenmesi, eğitimde fırsat eşitsizliğine yol açan yapısal sorunların tespit edilmesi, mevcut politikaların etkinliğinin değerlendirilmesi ve her öğrencinin eşit, nitelikli ve erişilebilir eğitim hakkından yararlanmasını sağlayacak kalıcı çözümlerin geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çerçevede eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanmasına yönelik gerekli tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması gerekli görülmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Ayhan Barut (Yeni Parti, Adana). “Devlet okulu ve özel okul arasındaki eğitim kalitesi, fiziki imkan ve akademik başarı açısından farklılıkların nedenlerinin belirlenmesi ile eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması ve gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4649, 8 Ekim 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4649-devlet-okulu-ve-ozel-okul-arasindaki-egitim-kalitesi-fiziki-imkan-ve-akademik-basari-acis (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/44f78968-0ab7-45bf-86a1-01a11b7bc426

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.