# Zeytin ve zeytinyağı sektöründe karşılaşılan ekonomik sorunların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4661)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4661
- **Tarih:** 9 Ekim 2026
- **İlk imza:** Süreyya Öneş Derici (Yeni Parti, Muğla)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/09f6be8a-69c9-404e-ba13-01a1209216ef
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4661-zeytin-ve-zeytinyagi-sektorunde-karsilasilan-ekonomik-sorunlarin-tespit-edilerek-alinmasi

> 10/4661 esas numaralı meclis araştırması önergesi 9 Ekim 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Süreyya Öneş Derici (Yeni Parti); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek.

## Önerge metni

Muğla'da zeytin üreticilerinin artan bakım ve hasat giderlerine rağmen ürünlerini maliyetlerini karşılayacak fiyatlardan satmakta yaşadığı güçlükler, zeytin ve zeytinyağı piyasasının bütün aşamalarıyla incelenmesini gerektirmektedir. Milas ve Bodrum'daki üreticilerin dile getirdiği sorunların Aydın, İzmir, Manisa, Balıkesir, Bursa, Çanakkale ve Hatay'daki üretim koşullarıyla birlikte değerlendirilmesi; yağlık ve sofralık zeytinde üretici gelirini belirleyen etkenlerin ortaya konulması amaçlanmaktadır.

Araştırmanın üretim ve işçilik maliyetlerini, alım fiyatlarını, kooperatiflerin finansmanını, depolama imkânlarını ve desteklerin yeterliliğini kapsaması; ithalat ve ihracat uygulamalarının stoklara, iç piyasa fiyatlarına ve üreticinin pazarlık gücüne etkilerini açıklığa kavuşturması gerekmektedir. Dökme ve ambalajlı ihracatın sağladığı katma değerin paylaşımı ile dış pazarlardaki rekabet koşulları da incelenerek, üreticinin hasat döneminde düşük fiyatla satışa mecbur kalmasını önleyecek ve zeytinliklerin üretimde tutulmasını sağlayacak tedbirler belirlenmelidir.

Bu amaçlarla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve

105'inci maddeleri gereğince Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

Sağ

GEREKÇE

Zeytincilikte üretimin devamı, çiftçinin bir sonraki yılın bakım giderlerini karşılayabilmesine bağlıdır. Ürünün satış bedeli toplama, taşıma ve işleme giderlerinin altında kaldığında, hasat yapmak dahi üretici için ek zarar anlamına gelebilmektedir. Muğla'dan gelen şikâyetler bu nedenle yalnızca bir sezonun fiyat sorunu olarak görülemez. Bakımın ertelenmesi, borçların birikmesi ve üreticinin bahçesinden uzaklaşması, sonraki yılların üretimini de tehlikeye atmaktadır.

Piyasadaki bu baskının hangi aşamada oluştuğu belirlenmelidir. Hasat sırasında borcunu ödemek zorunda olan küçük üreticinin bekleme imkânı ile stok tutabilen işletmelerin konumu aynı değildir. İhracat talebindeki değişiklikler ve ticarete ilişkin düzenlemeler bu dengeyi etkileyebilir. İthalatın miktarı, menşei ve giriş zamanı incelenirken iç piyasaya sunulan ürünlerle işlenerek yeniden ihraç edilen girdiler ayrılmalı; dış ticaret kararlarının çiftçiye ödenen fiyat üzerindeki sonuçları ölçülmelidir.

Son beş yıllık maliyet, fiyat, stok ve dış ticaret verilerinin üretici bölgeleri bakımından karşılaştırılması, alınacak önlemler için somut bir dayanak sağlayacaktır. Kooperatif alımlarının güçlendirilmesi, ortak hasat ekipmanı ve depolama yatırımlarının desteklenmesi, hasat finansmanının erişilebilir. hale getirilmesi bu incelemenin başlıca konularıdır. Meclis araştırmasıyla üretici, işleyici ve ihracatçının görüşleri birlikte değerlendirilerek, iç piyasanın ihtiyaçlarıyla dış pazarlardaki sürekliliği gözeten ve çiftçinin gelirini koruyan bir politika çerçevesi oluşturulmalıdır.

[PDF s. 3: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı]

---

**Kaynak gösterme:** Süreyya Öneş Derici (Yeni Parti, Muğla). “Zeytin ve zeytinyağı sektöründe karşılaşılan ekonomik sorunların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4661, 9 Ekim 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4661-zeytin-ve-zeytinyagi-sektorunde-karsilasilan-ekonomik-sorunlarin-tespit-edilerek-alinmasi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/09f6be8a-69c9-404e-ba13-01a1209216ef

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.