# Genç işsizliğinin nedenlerinin ve etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4684)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4684
- **Tarih:** 12 Ekim 2026
- **İlk imza:** Ayça Taşkent (Yeni Parti, Sakarya)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/9b2748c8-6265-4aa9-8aba-01a14462e1a3
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4684-genc-issizliginin-nedenlerinin-ve-etkilerinin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-be

> 10/4684 esas numaralı meclis araştırması önergesi 12 Ekim 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Ayça Taşkent (Yeni Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek.

## Önerge metni

Türkiye'de gençlerin eğitimden çalışma yaşamına geçişte karşı karşıya kaldıkları işsizlik, düşük ücret, güvencesiz çalışma ve nitelikleriyle uyuşmayan işlerde çalışma sorunlarının; artan barınma ve yaşam maliyetlerinin gençlerin ailelerinden bağımsız bir yaşam kurabilmeleri üzerindeki etkilerinin; ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin durumunun ve genç kadınların karşı karşıya kaldıkları özgün eşitsizliklerin araştırılması; gençlerin güvenceli çalışma, barınma ve bağımsız yaşam haklarını güvence altına alacak kamusal politikaların belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105"inci maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Türkiye'de genç olmak giderek daha fazla işsizlik, güvencesizlik, düşük ücret ve geleceksizlikle karşı karşıya kalmak anlamına gelmektedir. Eğitimini tamamlamak iş bulmayı, iş bulmak geçinebilmeyi, çalışmak ise aileden bağımsız bir hayat kurabilmeyi güvence altına almamaktadır. Gençlerin önemli bir bölümü kendi hayatlarını kurmayı, ayrı bir eve çıkmayı, evlenmeyi ya da çocuk sahibi olmayı ekonomik nedenlerle ertelemek zorunda kalmaktadır.

Bu tablo gençlerin bireysel tercihleriyle, yeterince çalışmamalarıyla ya da "ailelerinden ayrılmak istememeleriyle" açıklanamaz. Gençlerin bağımsız bir hayat kuramaması; ücretlerden istihdam politikalarına, kiralardan çalışma koşullarına, eğitim sisteminden sosyal politikalara kadar uzanan yapısal bir sorundur.

TÜİK'in 2025 yılı verileri sorunun boyutunu açık biçimde ortaya koymaktadır. 15—24 yaş grubundaki gençlerde istihdam oranı yalnızca yüzde 40,3'tür. Genç işsizlik oranı yüzde 15,3, ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı ise yüzde 23,3'tür. Başka bir ifadeyle Türkiye'de yaklaşık her dört gençten biri ne eğitimdedir ne de istihdamdadır.

Üstelik bu oran bir önceki yıla göre gerilememiştir. 2024 yılında yüzde 22,9 olan ne eğiti ne istihdamda bulunan gençlerin oranı 2025 yılında yüzde 23,3'e yükselmiştir. Genç kadıfkı açısından tablo daha da ağırdır. 2025 yılında ne eğitimde ne istihdamda olanların dranı g BENİ erkeklerde yüzde 16,3 iken genç kadınlarda yüzde 30,9'dur. İstihdam oranı İse gönç""" erkeklerde yüzde 53 iken genç kadınlarda yalnızca yüzde 26,7'dir. Ç 2026 Ancak bu veriler "gençler çalışmıyor" biçiminde okunamaz. Ne eğitimde ne istihdamda olma hâli; iş aradığı hâlde iş bulamayanları, iş bulma umudunu kaybedenleri, bakım emeği nedeniyle çalışma yaşamının dışında kalanları ve farklı nedenlerle eğitim ve istihdam olanaklarına erişemeyen gençleri aynı başlık altında toplamaktadır. Dolayısıyla sorun gençlerin isteksizliği değil, milyonlarca gence eğitimden güvenceli istihdama uzanan bir yaşam olanağının sunulamamasıdır.

Sorun yalnızca işsiz gençlerden de ibaret değildir. Bugün bir işe sahip olmak, gençler açısından ekonomik bağımsızlığın güvencesi olmaktan çıkmıştır. Düşük ücretler, güvencesiz ve geçici çalışma biçimleri, uzun çalışma saatleri ve yüksek yaşam maliyetleri nedeniyle çalışan gençlerin de önemli bir bölümü aile desteği olmaksızın yaşamlarını sürdürmekte zorlanmaktadır. Bir gencin aldığı ücretin kirasını, faturalarını, ulaşımını, beslenmesini ve diğer temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetmediği koşullarda "istihdam edilmiş olmak", kendi hayatını kurabilmek anlamına gelmemektedir.

Barınma krizi bu bağımlılığı daha da derinleştirmektedir. Özellikle büyükşehirlerde artan kiralar, depozito ve taşınma giderleri gençlerin tek başına veya ailelerinden ayrı bir konutta yaşayabilmesini giderek güçleştirmektedir. Gençlerin aile evinde yaşamaya devam etmesi bu nedenle yalnızca kültürel bir tercih olarak değerlendirilemez. Ailesinden ayrılmak isteyen ancak bunu ekonomik olarak karşılayamayan gençlerin sayısı ve koşulları kamu tarafından ayrıca araştırılmalıdır.

Gençlerin bugün karşı karşıya kaldığı sorun yalnızca iş bulmak değildir; kendi hayatlarını kurabilme olanaklarının giderek daralmasıdır. Eğitimini tamamlayan ancak iş bulamayan, iş bulan ancak ücretiyle geçinemeyen, çalıştığı hâlde ailesinin ekonomik desteğine ihtiyaç duyan, yüksek kiralar nedeniyle aile evinden ayrılamayan milyonlarca gencin yaşadığı sorun kişisel bir başarısızlık değil, uygulanan ekonomik ve sosyal politikaların sonucunda ortaya çıkan toplumsal bir meseledir.

Gençlerden sürekli daha fazla eğitim almaları, daha fazla deneyim edinmeleri, daha fazla çalışmaları ve "kendilerini geliştirmeleri" beklenirken; güvenceli iş, insanca yaşayabilecekleri bir ücret ve erişilebilir barınma olanaklarının sağlanmaması kabul edilemez. Gençlerin geleceğini ailelerinin gelirine ve sahip olduğu olanaklara bırakan bir düzen, gençler arasındaki sınıfsal eşitsizlikleri de yeniden üretmektedir. Ailesinin ekonomik desteğine sahip olan genç ile bu desteğe sahip olmayan genç aynı koşullarda hayata başlamamaktadır.

Bu nedenle gençlerin ailelerinden bağımsız bir yaşam kurmalarının önündeki ekonomik ve toplumsal engellerin; işsizlik, düşük ücret ve güvencesiz çalışma koşullarının; barınma maliyetlerinin; ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin karşı karşıya kaldıkları sorunların ve amacıyla Meclis araştırması açılması gerekmektedir.

Fes. kil ber Ören PUL

---

**Kaynak gösterme:** Ayça Taşkent (Yeni Parti, Sakarya). “Genç işsizliğinin nedenlerinin ve etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4684, 12 Ekim 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4684-genc-issizliginin-nedenlerinin-ve-etkilerinin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-be (erişim: 16 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/9b2748c8-6265-4aa9-8aba-01a14462e1a3

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
