# Madencilik sektöründeki iş kazalarının ve işçi ölümlerinin engellenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4689)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4689
- **Tarih:** 12 Ekim 2026
- **İlk imza:** Gamze Taşcıer (Yeni Parti, Ankara)
- **İmza sayısı:** 24
- **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b27dbdad-adff-4b50-9743-01a14475e4ec
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4689-madencilik-sektorundeki-is-kazalarinin-ve-isci-olumlerinin-engellenmesi-icin-yapilmasi-ger

> 10/4689 esas numaralı meclis araştırması önergesi 12 Ekim 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Gamze Taşcıer (Yeni Parti); 24 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek.

## Önerge metni

Madencilik sektörü; yapısı gereği yüksek risk barındıran, yer altı ve yer üstü çalışma koşullarının zorluğu, göçük, grizu patlaması, zehirli gaz salınımı, yangın ve iş ekipmanları kaynaklı tehlikeler nedeniyle "Çok Tehlikeli" sınıfta yer alan stratejik bir sanayi koludur. Sektörde meydana gelen iş kazaları maalesef çoğu zaman kitlesel ölümler, kalıcı yaralanmalar ve büyük sosyo-ekonomik kayıplarla sonuçlanmaktadır. Geçmişte yaşanan acı tecrübeler, madencilikte reaktif (kaza sonrası) yaklaşımların yetersiz olduğunu, asıl odaklanılması gereken noktanın proaktif (kaza öncesi) önleyici tedbirler olduğunu açıkça ortaya koymuştur. Ayrıca sektördeki denetim mekanizmalarının sadece evrak üzerinden yapılması ve sahada fiili, sürekli bir izleme altyapısının kurulamamış olması, reaktif yaklaşımın yarattığı zafiyeti daha da derinleştirmektedir.

Uluslararası iş sağlığı ve güvenliği literatüründe kabul gören ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB) rehberlerinde de temel alınan Heinrich Kaza Piramidi teorisine göre; meydana gelen her 1 ölümlü veya ağır yaralanmalı iş kazasının temelinde 29 yaralanmalı kaza ve en az 300 ramak kala olay (kıl payı atlatılan durum) yer almaktadır. Ramak kala olaylar, gelecekte yaşanabilecek büyük bir felaketin adeta "erken uyarı sinyalleridir". Bu sinyallerin doğru okunması, sadece anlık kazaları önlemekle kalmayacak; uzun vadede madencilerin maruz kaldığı ve hayati risk oluşturan pnömokonyoz, KOAH gibi kronik meslek hastalıklarının da kaynağında engellenmesine kapı aralayacaktır.

Madencilik sektöründe ölümcül kazaların engellenememesinin en büyük nedenlerinden biri, bu ramak kala olay verilerinin kurumsal ve ulusal düzeyde sistematik olarak toplanamaması, analiz edilememesi ve işletmeler arasında bir "güvenlik kültürü hafızası" oluşturulamamasıdır. Sektör genelinde;

1. Çalışanların "hata suçlaması" korkusuyla, sendikal güvence eksikliği ve işini kaybetme endişesiyle ramak kala olayları bildirmekten çekinmesi,

2. İşletmelerin maliyet odaklı üretim baskısı nedeniyle bu verileri şeffaf bir şekilde analiz edip kök neden tespiti yapmaması, özellikle taşeronlaşma ve rödovans sistemlerinin yoğun olduğu sahalarda denetim ve bildirim sorumluluğunun gri alanlarda kalması,

3. ÇSGB bünyesinde madencilik sektörüne özel, anonimleştirilmiş ve tüm sektöre açık bir Ulusal Ramak Kala Veri Havuzu bulunmaması, büyük iş kazalarına giden taşların döşenmesine ve erken uyarı sistemlerinin devre dışı kalmasına neden olmaktadır. Yer altında bir havalandırma arızası, küçük bir tahkimat çatlaması veya bir gaz dedektörünün anlık yüksek değer göstermesi gibi "hasarsız" atlatılan yüzlerce olay doğru analiz edilmediğinde, bir sonraki aşama kitlesel bir facia olmaktadır. Bugün endüstri 4.0 ve dijital dönüşüm çağında, maden ocaklarında yapay zekâ destekli erken uyarı sistemlerinin, sensör teknolojilerinin ve akıllı takip donanımlarının ulusal veri havuzuna entegre edilmesi kaçınılmaz bir zorunluluk haline gelmiştir. Teknolojik dönüşümün mevzuatla desteklenmemesi, madenlerimizi çağın gerisinde ve tehlikelere açık bırakmaktadır.

Bu doğrultuda; madencilik sektöründe meydana gelen ölümlü ve ağır yaralanmalı iş kazalarının kök nedenlerini ortadan kaldırmak, ramak kala olayların bildirim süreçlerini şeffaf ve güvenli hale getirmek, ÇSGB mevzuatı ve denetim mekanizmaları ile entegre bir Madencilik Sektörü Ramak Kala Veri Yönetim Modeli geliştirmek, havuzun yasal altyapısını kurarak bildirimde bulunan işçileri hukuki koruma altına almak ve mevcut sorunları tespit etmek amacıyla Anayasa'nın 98'inci, TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

Kadın Erkek Fırsa t Eşitliği Komisyonu Başkanvekili

Hata, Ma

Gar tif) OYU

Ud Çorlu

---

**Kaynak gösterme:** Gamze Taşcıer (Yeni Parti, Ankara). “Madencilik sektöründeki iş kazalarının ve işçi ölümlerinin engellenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4689, 12 Ekim 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4689-madencilik-sektorundeki-is-kazalarinin-ve-isci-olumlerinin-engellenmesi-icin-yapilmasi-ger (erişim: 16 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b27dbdad-adff-4b50-9743-01a14475e4ec

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
